Micropterix calthella
| Micropterix calthella | |
|---|---|
 Micropterix calthella | |
Ilmiy tasniflash | |
| Olam: | Hayvonlar |
| Tip: | Bo‘g‘imoyoqlilar |
| Sinf: | Hasharotlar |
| Turkum: | Tangachaqanotlilar |
| Oila: | Micropterigoidea |
| Urugʻ: |
Micropterix Hübner, 1825 |
| Binar nomi | |
|
''Micropterix calthella'' (Linnaeus, 1761) | |
| Sinonimlari | |
|
Phalaena (Tinea) calthella Linnaeus, 1761 Tinea urticella Costa, 1834 Eriocephala sulcatella Bentley, 1845 Micropteryx silesiaca Toll, 1942 Tinea pusilella Hübner, 1813 Micropterix pusilella (Hübner, 1813) | |
Micropterix calthella — Micropterigoidea oilasiga mansub mayda kuya turi boʻlib, ingliz tilida marsh marigold moth nomi bilan tanilgan. U Yevropaning nam hududlarida, janubiy chekka qismlaridan tashqari, keng tarqalgan hamda sharqqa tomon Markaziy Sibirgacha uchraydi. Tur Karl Linney tomonidan 1761-yilda Phalaena calthella nomi ostida birinchi marta ilmiy jihatdan tavsiflangan[1].
Tavsifi
Gʻumbaklari jigarrang rangda boʻlib, toʻq rangli koʻzchalar va nisbatan ochroq qorin segmentlariga ega[2].
Voyaga yetgan individlari kichik boʻlib, old qanotlari uzunligi 4,6 mm gacha, qanotlari yoyilgandagi uzunligi esa 8–10 mm gacha yetadi[1].
Ushbu tur Micropterix urugʻining Yevropadagi boshqa koʻplab vakillariga qaraganda nisbatan kam naqshli. Old qanotlari odatda qizgʻish-oltinrang boʻlib, ayrim joylarida binafsha yaltiroq tus mavjud. Qanotlarning asosiy qismi oʻziga xos binafsha rangga ega. Orqa qanotlari nisbatan toʻq bronza-kulrang rangda, boshi esa toʻq temir-sariq tusda boʻladi[3][4].
Xulq-atvori va biologiyasi
Tuxumlari oʻsimliklar orasida, tuproq yuzasiga yaqin joylarga qoʻyiladi. Ular dastlab shaffof oq rangda boʻlib, tuxumdan chiqishdan oldin kulrang tusga kiradi. Lichinkalari oʻtsimon oʻsimliklarning yumshoq, yosh qismlari bilan oziqlanadi va rivojlanishining keyingi bosqichida ipakdan tayyorlangan qattiq pillada gʻumbakka aylanadi[5][6].
Boshqa Micropterigoidea vakillari singari, Micropterix calthella ham voyaga yetgan bosqichida funksional jag‘larga ega. Voyaga yetgan kuyalari turli xil oʻsimliklarning gul changi bilan oziqlanadi. Oziqlanadigan oʻsimliklar qatoriga zarang (Acer turlari), ayuga (Ajuga turlari), Caltha, Cardamine, qiyoq (Carex turlari), doʻlana (Crataegus turlari), Mercurialis turlari va ayiqtovon (Ranunculus turlari) kiradi[5].
Voyaga yetgan individlar oziqlanish vaqtida guruh boʻlib uchrashi va ijtimoiy xulq-atvor namoyon qilishi mumkin.
-
Lissan House, Kukstaun, Shimoliy Irlandiya; Ranunculus repens gul changi bilan oziqlanayotgan individ -
Jon Kertisning British Entomology asarining 6-jildidan illyustratsiya -
Angliyadagi o‘tloq yashash muhiti
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 „Micropterix calthella“. UK Moths. Qaraldi: 2026-yil 4-sentyabr..
- ↑ Patočka, Jan; Turčáni, Marek. Lepidoptera pupae: Central European species. Apollo Books, 2005 — 30-bet. ISBN 87-88757-47-1. .
- ↑ Meyrick, E. (1895). A Handbook of British Lepidoptera. MacMillan, London.
- ↑ Zagulyaev, A. K. (1989). Family Micropterygidae — Mandibulate Moths. In: Keys to the Insects of the European Part of the USSR, 57–63-betlar. Brill.
- ↑ 5,0 5,1 Heath, John. Micropterigidae. In The Moths and Butterflies of Great Britain and Ireland. Volume 1. Colchester: Harley Books, 1983 — 151, 154-bet. ISBN 0 946589 15 1. .
- ↑ A Field Guide to the Smaller British Lepidoptera, Second, London: British Entomological and Natural History Society, 1988 — 15-bet. .
Adabiyotlar
- Zeller-Lukashort, H. Christof (2007). "A review of Micropterix Hübner, 1825 from northern and central Europe (Micropterigidae)" (PDF). Nota Lepidopterologica 30 (2): 235–298. https://www.nkis.info/nkis/vortrag/03_Zeller.pdf.
- Meyrick, E. (1895). A Handbook of British Lepidoptera. MacMillan, London. PDF. 806-bet.