Micropterigoidea
| Micropterigoidea | |
|---|---|
.jpg) Micropterix aureoviridella (Höfner, 1898) | |
| Turkum: | Lepidoptera |
| Kenja turkum: | Zeugloptera |
| Oila: | Micropterigidae |
| Urugʻ: |
Herrich-Schäffer, 1855 |
| Binar nomi | |
|
(Herrich-Schäffer, 1855) | |
| Xilma-xillik | |
| Taxminan 180 tur | |
Micropterigoidea — barchasi yagona Micropterigidae oilasiga joylashtirilgan, hozirda yigirmaga yaqin tirik avlodni oʻz ichiga oluvchi „jagʻli arxaik tunlamlar“ superoilasi. Ular Lepidoptera turkumining hozirgi kungacha saqlanib qolgan eng qadimgi evolyutsion tarmogʻi hisoblanadi (Kristensen, 1999) hamda Zeugloptera kenja turkumidagi yagona superoiladir. Nomi yunoncha mikros — kichik va pterux — qanot soʻzlaridan kelib chiqqan[1]. Lepidopteralar orasida oʻziga xos boʻlgan bu tunlamlarning ogʻiz apparati xartum oʻrniga kemiruvchi tipda boʻlib, ular koʻplab oʻt oʻsimliklari, butalar va daraxtlar gullarining changlari bilan, koʻpincha katta toʻdalarda oziqlanadi[2][3]. Ushbu guruhning qazilma qoldiqlari oʻrta–soʻnggi Yura davriga borib taqaladi; eng qadimgi maʼlum tur Qozog‘istondagi Karabastau Formation qatlamidan topilgan Auliepterix hisoblanadi.
Micropterigidae lichinkalari oʻziga xos ixtisoslashgan tana kutikulasiga ega boʻlib, unda ekzo- va endokutikula suyuqlik bilan toʻlgan, asalari uyasi shaklida joylashgan boʻshliqlar orqali ajralib turadi; har bir boʻshliq alohida epidermal hujayraga mos keladi[4].
Avlodlar
- Micropterix Hübner, 1825
- Epimartyria Walsingham, 1898
- Issikiomartyria Hashimoto, 2006
- Kurokopteryx Hashimoto, 2006
- Neomicropteryx Issiki, 1931
- Palaeomicroides Issiki, 1931
- Paramartyria Issiki, 1931
- Vietomartyria Mey, 1997
- Sabatinca Walker, 1863
- Agrionympha Meyrick, 1921
- Hypomartyria Kristensen & Nielsen 1982
- Squamicornia Kristensen & Nielsen, 1982
- Austromartyria Gibbs, 2010
- Tasmantrix Gibbs, 2010
- Zealandopterix Gibbs, 2010
- Aureopterix Gibbs, 2010
- Nannopterix Gibbs, 2010
Qirilib ketgan avlodlar
- † Archmosaicus Zhang, Deng et Ren, 2020 Birma amberi, Myanma, Cenomanian
- † Auliepterix Kozlov, 1989 Karabastau Formation, Qozogʻiston, Callovian/Oxfordian Hotont Formation, Moʻgʻuliston, Aptian
- † Baltimartyria Skalski, 1995 Boltiq amberi, Eosen
- † Electrocrania Kuznetsov 1941 Boltiq amberi, Eosen
- † Moleropterix Engel & Kinzelbach, 2008 Fur Formation, Daniya, Ypresian
- † Palaeosabatinca Kozlov, 1989 Zaza Formation, Rossiya, Aptian
- † Parasabatinca Whalley, 1978 Livan amberi, Barremian, Crato Formation, Braziliya, Aptian
- † Terncladus Han, Zhang and Ren, 2024 Birma amberi, Myanma, Boʻr davri[5].
Manbalar
- ↑ Smith, Frank „Microlepidoptera (Micro-Moths)“. Cornwall and Isles of Scilly Federation for Biological Recorders. Qaraldi: 2019-yil 30-avgust.
- ↑ Sterling, Phil; Parsons, Mark; Lewington, Richard. Field Guide to the Micromoths of Great Britain and Ireland. Milton-on-Sour: British Wildlife Publishing, 2012 — 46-bet. ISBN 978-0-9564902-1-6.
- ↑ Heath, John. Micropterigidae. In The Moths and Butterflies of Great Britain and Ireland. Volume 1. Colchester: Harley Books, 1983 — 151-bet. ISBN 0-946589-15-1.
- ↑ Micropterigidae (Insecta: Lepidoptera). Fauna of New Zealand, page 18
- ↑ Han, Ning; Zhang, Weiting; Fang, Hui; Wang, Jiajia; Shih, Chungkun; Ren, Dong (2024-08-01). "Geometric morphometric analyses of Micropterigidae lineages (Lepidoptera) with two new species from mid-Cretaceous amber of northern Myanmar". Cretaceous Research 160. doi:10.1016/j.cretres.2024.105897. ISSN 0195-6671. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0195667124000703.
Adabiyotlar
- OʻToole, Christopher. 2002. Firefly Encyclopedia of Insects and Spiders. ISBN 1-55297-612-2.
Havolalar
 |
Vikiomborda „Micropterigoidea“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- Tree of Life
- Microleps AQSh Nearktikasi
- Watson, L., and Dallwitz, M. J. 2003 onwards. British insects: the families of Lepidoptera. Version: 29 December 2011 Qanot tomirlanishi haqidagi batafsil tavsif va rasmlar.