Merkuriy

Merkuriy 

Merkuriy (MESSENGER surati)
Mehvar tasnifi
O'rtacha radius	69 816 927 km
Ekssentrisiteti	0,20530294
Aylanish davri	87,969 sutka
Sinodik davri	115,88 sutka
Eng kichik orbital tezligi	38.86 km/s
O'rtacha orbital tezligi	47.87 km/s
Eng katta orbital tezligi	58.98 km/s
Chekinish	3,38°
Tabiiy yo'ldoshlar soni	0
Fizik tasnif
Ekvatorining diametri	4879.4 km
Maydoni	7.5×107 km2
Massasi	3.302×1023 kg
O'rtacha zichlik	5.427 g/sm3
tortish kuchi	3.701 m/s2
Aylanish davri	-58.6462 sutka
Ekliptikaga og'ish burchagi	0.01°
Albedo	0,10-0.12
Ikkinchi kosmik tezlik	4,25 km/s
Sirtidagi Harorat	min.* o'rta. maks. 90 K 340 K 700 K
(*Minimal harorat bulut qatlamining eng ustiga oid.)
Atmosfera tasnifi
Atmosfera bosimi	Juda past
Kaliy	31,7 %
Natriy	24,9 %
A Kislorod	9,5 %
Argon	7 %
Geliy	5,9 %
M Kislorod	5,6 %
Azot	5,2 %
Karbon dioksidi	3,6 %
Suv	3,4 %
Vodorod	3,2 %

Merkuriy yoki Utorid (Atorid)(arab.) — Quyosh tizimidagi Quyoshga eng yaqin sayyora. Merkuriy Quyosh chiqishi oldidan va botgandan soʻng uning yaqinida koʻrinadi. Merkuriyning diametri 4865 km; massasi 3,304–1023 kg; Oʻrtacha zichligi 5,52 g/sm³. Merkuriyning Quyoshdan oʻrtacha uzoqligi 0,387 astronomik birlikka (58 mln. km), Quyosh atrofidagi ekssentrisiteti ye=0,206 ga teng Merkuriyning Quyosh atrofida aylanish davri 88 sutka. Orbital harakatining tezligi 47,9 km/sek. M. satxida ikkinchi kosmik tezlik 4,3 km/sek, koʻrinma sferik albedosi Ak=0,058. Quyoshdan oʻrtacha uzoklikdagi temperaturasi; Quyosh zenit da boʻlganda T=618 K; nadirda esa G<250 K. Quyoshdan eng uzoq masofada boʻlganda yorugʻligi —0,3 dan + 0,6 gacha yulduz kattaligida. Merkuriy Quyoshdan 28° uzoqlashgani uchun uni kuzatish qiyin, shuning uchun kechki payt yoki erta tongda kuzatiladi. Bu vaqtda Merkuriy fazasi deyarli 90° ga teng boʻlib, kuzatuvchiga uning yoritilgan yarim doirasi koʻrinadi. Yuzasida qora, oqish dogʻlar va kuchsiz atmosfera (SO, O, O2) borligi aniqlangan. Atmosfera tarkibida azot N va argon Ag boʻlishi mumkin. Merkuriyning tabiiy yoʻldoshi mavjud emas.