Mashhad at-Tabataba
| Mashhad at-Tabataba | |
|---|---|
arabcha: مشهد آل طباطبا | |
 Ziyoratgohning koʻchirilishdan avvalgi holati | |
  Misrdagi joylashuvi | |
| Umumiy maʼlumot | |
| Joylashuvi | Qohira, Misr |
| Koordinatalar | 30°00′35″N 31°14′57″E / 30.0098442°N 31.2491908°E |
Mashhad at-Tabataba (arabcha: مشهد آل طباطبا), shuningdek Mashhad ash-Sharif at-Tabataba[1] nomi bilan ham maʼlum boʻlgan, Qohirada joylashgan X asrga oid maqbara[2]. U avvalroq Ayn as-Siro daryosi qirgʻogʻida joylashgan boʻlib, restavratsiya doirasida Misr sivilizatsiyasi milliy muzeyi hududiga koʻchirildi[3][4]. Bu inshoot Ixshidiylar davridan saqlanib qolgan soʻnggi yodgorlikdir[5].
Tarixi
Maqbara X asrda Ixshidiylar hukmronligi davrida qurilgan. Uni Muhammad ibn Tugʻj al-Ixshid 945-yilda vafot etganidan keyin Sharif Tabataba as-Sagʻir qabri ustiga qurdirgan[3]. Keyinchalik bu yerga uning boshqa oila aʼzolari ham dafn etilgan. Biroq, bu yerda yotgan shaxs shuningdek, Ibrohim Tabataboiy, yaʼni qurayshiy olim, Ali ibn Abu Tolib avlodi va Jaʼfar as-Sodiqning safdoshi bilan ham bogʻlanadi[6]. U 806-yilda oʻldirilgan, biroq bu yerga uning oʻzi emas, balki uning avlodlari bu maqbaraga dafn etilgan[7][8].
2022-yilda Mashhad at-Tabataba binosi Ayn as-Siro koʻli suvlari allaqachon qisman suv ostida qolgan tuzilmani yanada shikastlash xavfini tugʻdirgani sababli, Misr sivilizatsiyasi milliy muzeyi hududiga koʻchirildi[3][4]. Suv sathi 2,70 metr balandlikka yetgan boʻlib, bu maqbaraning qulab tushish xavfini kuchaytirgan edi[4]. Shuning uchun Mashhad at-Tabataba ehtiyotkorlik bilan qismlarga ajratilib, kerakli joyda qayta tiklandi[3][4]. Koʻchirish va restavratsiya loyihasi 2021-yilda boshlangan va 2022-yilda yakunlangan[3][4]. Tuzilmani qismlarga ajratish jarayonida bir necha qadimiy qabr toshlari topildi[4][3].
Meʼmoriy tuzilishi
Maqbaraning maydoni 600 kvadrat metrni tashkil qiladi. Maqbara hududning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Uning chap tomonida XIX asr oxirida qurilgan gumbazli binoda joylashgan tahorat qudugʻi mavjud[1][7]. Maqbara ichida Tabataba oilasining aʼzolariga tegishli qabrlar joylashgan olti xonadan iborat[7]. Ichkarining gʻarbiy tarafida kichik ziyoratxona eshigi bor. Ziyoratxona kvadrat shaklda boʻlib, har bir tomoni 18 metr uzunlikdadir[9]. U ikki qator perpendikulyar ustunlar orqali uch boʻlimga boʻlingan[9]. Inshoot ustini yopish uchun toʻqqizta gumbaz qoʻllangan, biroq hozirda ularning atigi uchtasi saqlanib qolgan[8].
Gallereya
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 „Archnet > Site > Mashhad al-Sharif al-Tabataba“. www.archnet.org. Qaraldi: 2024-yil 22-mart.
- ↑ „sanctuaire de Sharif al-Tabataba - Persée“. www.persee.fr. Qaraldi: 2024-yil 22-mart.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 „مشهد طباطبا من معالم الإخشيد.. تعرف على القصة الكاملة لعملية إنقاذه ونقله (شاهد)“. اليوم السابع (2022-yil 25-iyul). Qaraldi: 2024-yil 22-mart.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 الشرق „مصر ترمم "مشهد آل طباطبا" وتنقله إلى الموقع الجديد | الشرق للأخبار“ (ar). Asharq News (2022-yil 2-aprel). Qaraldi: 2024-yil 22-mart.
- ↑ „Egypt saves only remaining monument from Ikhshidid era - Al-Monitor: Independent, trusted coverage of the Middle East“ (en). www.al-monitor.com (2022-yil 10-aprel). Qaraldi: 2024-yil 22-mart.
- ↑ https://islamic.cultnat.org/Object?ID=463&Src=Gallery
- ↑ 7,0 7,1 7,2 „المسالك::مشهد آل طباطبا“. www.almasalik.com. Qaraldi: 2024-yil 22-mart.
- ↑ 8,0 8,1 „أنقذوا مشهد آل طباطبا“. www.abou-alhool.com. 2024-yil 22-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 22-mart.
- ↑ 9,0 9,1 „"Mashhad Al Tabataba" Transferred to NMEC | Sada Elbalad“ (en). see.news. Qaraldi: 2024-yil 22-mart.