Mamma jangi

Sanalar	688
Urush yeri	Mamma vodiysi, Timgad shahri yaqini, Jazoir; 35°29′3″N 6°28′7″E / 35.48417°N 6.46861°E
Natija	Umaviylar gʻalaba qozongan

Mamma jangi
Sanalar	688
Urush yeri	Mamma vodiysi, Timgad shahri yaqini, Jazoir; 35°29′3″N 6°28′7″E / 35.48417°N 6.46861°E
Natija	Umaviylar gʻalaba qozongan
Qoʻmondonlar
Umaviylar xalifaligi Zuhayr ibn Qays;	Altava qirolligi Caecilius †;

Mamma jangi yoki Mammes jangi (arabcha: معركة ممس‎‎) – 688-yilda Umaviylar xalifaligining arab musulmon kuchlari va Altava qirolligi Caecilius boshchiligidagi berberlar oʻrtasida kechgan jang.

Tarixi

Arab lashkarboshisi Uqba ibn Nafiy qoʻshini bilan Shimoliy Afrikani bosib oʻtib, Atlantika okeanigacha yetib bordi va janubda Dra va Sus daryolarigacha yurishni davom ettirdi. Sharqqa qaytayotganda Caecilius boshchiligidagi Vizantiya imperiyasi hamda berberlarning ittifoqchi qoʻshinlari tomonidan toʻsatdan hujumga uchradi. Bu jang tarixda Vescera jangi deb atalib, 682-yilda Uqbaning qoʻshini magʻlub etilgan, uning oʻzi esa oʻldirilgan^[1]. Oʻsha vaqtda Caecilius Shimoliy Afrika ustidan soʻzsiz hukmronlikni qoʻlga kiritdi va gʻalabali yurish bilan Qayravon tomon yoʻl oldi^[1].

Abddulmalik ibn Marvon xalifa boʻlgach, oʻz xalifaligi hududlarini kengaytirishda samarali harakat qildi. Shu sababli, Barqada joylashgan Zuhayr ibn Qaysga Ifriqiya va uning poytaxti Qayravonni qayta egallash uchun qoʻshin tortishga buyruq berdi.

Kuchliroq qarshilik koʻrsatish uchun Caecilius Aurès togʻlariga joylashib oldi, bu esa unga magʻlubiyatga uchragan taqdirda, orqaga chekinish imkonini berardi. Shu bilan birga, musulmon sarkardasi Zuhayr Qayravon tashqarisida qarorgoh qurishga qaror qildi^[2].

Mamma vodiysida boʻlib oʻtgan ogʻir jangdan soʻng, arab bosqinchilari, nihoyat, mudofaa qoʻshinlarini magʻlub etishga qirol Caeciliusni oʻldirishga muvaffaq boʻldi^[3].

Oqibati

Arablar qoʻmondoni Zuhayr va uning qoʻshinlari bosqinchi Vizantiya imperiyasiga qarshi kurash uchun Barqaga qaytib ketdi. Vizantiya kemalari koʻp sonli askarlari bilan kelib, arablarni magʻlubiyatga uchratdi va Zuhayrni oʻldirdi.

↑ ^1,0 ^1,1 Conant, Jonathan. Staying Roman : conquest and identity in Africa and the Mediterranean, 439-700. Cambridge New York: Cambridge University Press, 2012 — 280–281-bet. ISBN 978-0521196970.
↑ El Hareir, Idris. The Spread of Islam Throughout the World, Series: Different aspects of Islamic culture, 3. Paris, France: UNESCO Publishing, 2011 — 309-bet. ISBN 978-92-3-104153-2.
↑ Dictionary of African Biography. Oup USA, 2 February 2012. ISBN 978-0-19-538207-5.

[Conant-1] 1,0 ^1,1 Conant, Jonathan. Staying Roman : conquest and identity in Africa and the Mediterranean, 439-700. Cambridge New York: Cambridge University Press, 2012 — 280–281-bet. ISBN 978-0521196970.

[2] El Hareir, Idris. The Spread of Islam Throughout the World, Series: Different aspects of Islamic culture, 3. Paris, France: UNESCO Publishing, 2011 — 309-bet. ISBN 978-92-3-104153-2.

[3] Dictionary of African Biography. Oup USA, 2 February 2012. ISBN 978-0-19-538207-5.

[1]

[2]

[3]