Kontent qismiga oʻtish

Mamlakatlarga koʻra diniy erkinlik

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Theravada budda rohibining bir katolik ruhoniysi bilan suhbatlashayotgani, Tailand

Dunyo boʻyicha diniy erkinlik holati turli mamlakatlarda farq qiladi. Davlatlar turli dinga eʼtiqod qiluvchilar uchun qonun oldida teng munosabatni kafolatlashi yoki kafolatlamasligiga, davlat dinini joriy etishi‑etmasligiga (va buning dinga eʼtiqod qiluvchilar hamda qilmaydiganlar uchun huquqiy taʼsirlariga), mamlakat hududida faoliyat yuritayotgan diniy tashkilotlar qanchalik nazorat qilinishiga va mamlakatning huquqiy kodeksida diniy qonundan qanchalik darajada asos sifatida foydalanilishiga qarab farqlanishi mumkin.

Baʼzi mamlakatlarning qonunlarda eʼlon qilingan diniy erkinlikka doir pozitsiyalari bilan ushbu mamlakatlarda hokimiyat organlarining amaliy faoliyati oʻrtasida ham tafovutlar mavjud: mamlakatning oʻz konstitutsiyasi yoki qonunlarida diniy tenglikni oʻrnatishi, oʻsha mamlakat aholisi uchun amalda eʼtiqod erkinligini taʼminlashni anglatmasligi mumkin. Bundan tashqari, oʻxshash amaliyotlar (masalan, fuqarolardan oʻz diniy eʼtiqodini hukumatga yoki shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarda koʻrsatishni talab qilish) turli mamlakatlarga xos boʻlgan boshqa ijtimoiy‑siyosiy sharoitlarga qarab turlicha oqibatlarga olib kelishi mumkin.

120 dan ortiq milliy konstitutsiyalarda dinidan qatʼi nazar tenglik tilga olingan[1].

Afrika

This section is an excerpt from Afrika mamlakatlarida diniy erkinlik.[tahrir]

Afrikadagi aksariyat davlatlarda qonun yoʻli bilan din erkinligi barcha shaxslarga berilgan huquq sifatida belgilangan. Bu huquqning amalda qay darajada taʼminlanishi esa mamlakatlar kesimida juda katta farq qiladi. Bir qator mamlakatlarda diniy kamsitishni taqiqlovchi diskriminatsiyaga qarshi qonunlar mavjud. Ayniqsa, Gʻarbiy Afrika va Janubiy Afrikadagi bir qator mamlakatlarda ham hukumat siyosatida, ham jamiyat kayfiyatida yuqori darajadagi diniy bagʻrikenglik kuzatiladi[2][3][4]. Boshqa mamlakatlarda esa davlat tizimlari yoki keng jamoatchilik tomonidan amalga oshiriladigan diniy kamsitish yuqori darajada[5][6]. Afrikada huquqiy kamsitishga jiddiy darajada duch kelayotgan guruhlar qatoriga (aholisi asosan nasroniy boʻlgan mamlakatlarda) musulmonlar, (aholisi asosan musulmon boʻlgan mamlakatlarda) nasroniylar[7], Bahoi dini amaliyotchilari[8], (musulmon mamlakatlarda) ahmadiy musulmonlar[9] va rastaforlar kiradi[10]. Bundan tashqari, ayrim mamlakatlarda ateistlarga nisbatan jamiyatda jiddiy dushmanlik mavjud[11]. Baʼzi davlatlarda sehrgarlik taqiqlangan[12][13]. Bir qancha davlatlar islomni davlat dini sifatida belgilagan[14][15][16] va musulmon aholisi salmoqli boʻlgan ayrim mamlakatlarda hukumat islom amaliyotini jiddiy nazorat qiladi, bunga diniy islomiy sudlar tashkil etilishi ham kiradi, ular eng koʻp hollarda oila huquqi masalalarida qoʻllaniladi[15][17]. Bu sudlar odatda dunyoviy sudlardan tashqari qoʻshimcha tarzda faoliyat yuritadi[18][19] va koʻpincha ularga boʻysunuvchi maqom beriladi, ammo bu har doim ham shunday boʻlavermaydi[20].

Bir qancha mamlakatlarda diniy tashkilotlar hukumatda roʻyxatdan oʻtishi talab etiladi[21][22]. ayrim davlatlarda esa diniy siyosiy partiyalar tuzish taqiqlanadi[23]. Bir qator mamlakatlarda diniy muassasalar va/yoki ziyorat safarlariga mablagʻ ajratiladi[24].

Diniy motivatsiyadagi zoʻravonlik baʼzi mamlakatlarda, ayniqsa siyosiy beqarorlik yoki faol isyonchilik harakatlari kuchli boʻlgan hududlarda kuzatiladi[25][26]

Osiyo

Page 'Osiyo mamlakatlarida diniy erkinlik' not found

Yevropa

Page 'Yevropa mamlakatlarida diniy erkinlik' not found

Shimoliy Amerika

Page 'Shimoliy Amerika mamlakatlarida diniy erkinlik' not found

Okeaniya

Page 'Okeaniya mamlakatlarida diniy erkinlik' not found

Janubiy Amerika

Page 'Janubiy Amerika mamlakatlarida diniy erkinlik' not found

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ „Constitute“. Qaraldi: 2016-yil 20-aprel.
  2. ↑ „US State Dept 2017 report on Togo“.
  3. ↑ International Religious Freedom Report for 2017 Côte d’Ivoire US Department of State Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor.]
  4. ↑ „US State Dept 2017 report on Zimbabwe“.
  5. ↑ „Comoros“. US State Department Report on Religious Freedom 2013. Qaraldi: 2016-yil 25-may.
  6. ↑ "Global Restrictions on Religion – Pew Forum on Religion & Public Life" (PDF). Pewforum.org. 17 December 2009. Archived from the original (PDF) on 6 February 2011. Retrieved 1 February 2011.
  7. ↑ „2010 Human Rights Report: Swaziland“. US Department of State. Qaraldi: 2013-yil 25-yanvar.
  8. ↑ U.S. Department of State. „Egypt: International Religious Freedom Report“. Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor (2004-yil 15-sentyabr). Qaraldi: 2006-yil 20-oktyabr.
  9. ↑ Lawrence, Bruce B. (2013; p.297), 'Citizen Ahmad among the Believers: Salvation Contextualized in Indonesia and Egyptʼ in Khalil, M. H. (ed.) Between Heaven and Hell: Islam, Salvation, and the Fate of Others, pp.288-312. New York: Oxford University Press
  10. ↑ „US State Dept 2017 report on Malawi“.
  11. ↑ Winston, Kimberly „Egyptian Parliament considers outlawing atheism“. World-Wide Religions News (WWRN) (2018-yil 4-yanvar). Qaraldi: 2018-yil 26-mart.
  12. ↑ United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Angola: International Religious Freedom Report 2007
  13. ↑ United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Cameroon: International Religious Freedom Report 2017.
  14. ↑ „Comoros's Constitution of 2001 with Amendments through 2009“. Constitute Project. Qaraldi: 2016-yil 25-may.
  15. ↑ 15,0 15,1 „Djibouti“. US State Department Religious Freedom Report 2012. Qaraldi: 2016-yil 25-may.
  16. ↑ „US State Dept 2017 report on Tunisia“.
  17. ↑ „US State Dept 2017 report on Niger“.
  18. ↑ International Religious Freedom Report for 2017 Kenya US Department of State Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor.]
  19. ↑ 2017 International Religious Freedom Report Senegal US Department of State, Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Jamoat mulki Bu maqola jamoat mulki boʻlgan maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi.
  20. ↑ Dr Andre Le Sage. „Stateless Justice in Somalia“. Centre for Humanitarian Dialogue (2005-yil 1-iyun). 2012-yil 18-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 26-iyun.
  21. ↑ „US State Dept 2022 report on Uganda“.
  22. ↑ Green, Emma „When Governments Go After Witches - Ryan Jacobs“. The Atlantic (2013-yil 30-oktyabr). Qaraldi: 2014-yil 19-aprel.
  23. ↑ „Djibouti's Constitution of 1992 with Amendments through 2010“. Constitute Project. Qaraldi: 2016-yil 25-may.
  24. ↑ „2021 Report on International Religious Freedom: Cote d'Ivoire“. state.gov. US Department of State (2022-yil 2-iyun).
  25. ↑ „US State Dept 2017 report on Somalia“.
  26. ↑ „Villages 'obliterated' as Christian persecution grows in eastern Congo“ (2016-yil 19-avgust). Qaraldi: 2016-yil 16-oktyabr.

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Mamlakatlarga_koʻra_diniy_erkinlik&oldid=1230313" dan olindi