Kontent qismiga oʻtish

Mahmud Shabestariy

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Gulshan-i Roz qoʻlyozmasidan sahifa, nastaʼliq xatida Jafar Tabriziy tomonidan koʻchirilgan (faoliyat yillari: 1412–1431). Astan Quds Razaviy kutubxonasi

Mahmud Shabestariy yoki Mahmud Shabastarīy (forscha: محمود شبستری‎‎‎; 1288–1340) XIV asrning eng mashhur fors[1][2][3] soʻfiy shoirilardan biri boʻlgan[4].

Hayoti va ijodi

Muhammad ibn Yahyo ibn Ali al-Jiloniy (1505-yilda vafot etgan)ning Shabestariyning Sharh-e gulshan-e-raz asariga yozgan sharhi qoʻlyozmasi. Nusxa Qojarlar davri Eronida, 1882-yil 20-mayda koʻchirilgan

Shabestariy 1288-yilda (hijriy 687-yil) Tabriz yaqinidagi Shabestar shahrida tugʻilgan va u yerda tahsil olgan[5]. U Ibn Arabiyning ramziy terminologiyasini chuqur oʻzlashtirgan. U oʻz ijodini moʻgʻullar istilolari davrida yozgan.

Uning eng mashhur asari Maxfiy gulshan (Gulshan-i Roz) nomli tasavvufiy matn boʻlib, taxminan 1311-yilda qofiyadosh baytlar (masnaviy) shaklida yozilgan. Bu sheʼr 15 ta savoldan iborat boʻlib, Rux al-Din Amir Husayn Haraviy (1318-yilda vafot etgan) tomonidan „Tabrizning soʻfiy adiblari“ga yoʻllangan soʻfiy metafizikasi haqidagi savollarga javoban bitilgan[6]. Shuningdek, bu asar François Bernier oʻzining yevropalik doʻstlariga tasavvufni tushuntirishda asosiy manba boʻlgan (Lettre sur le Quietisme des Indes; 1688).

Boshqa asarlari orasida Baxt-saodat kitobi (Saodatnoma) va Olamlar Parvardigori maʼrifati haqidagi yaqin haqiqat (Haqq al-yaqin fi maʼrifat rabb al-ʼalamīn) bor. Birinchi asar xafif bahrida yozilgan, nisbatan kam tanilgan sheʼriy durdona hisoblanadi, ikkinchisi esa uning yagona nasriy asaridir[7].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ Leonard Lewisohn, C. Shackle, „ʻAṭṭār and the Persian Sufi tradition: the art of spiritual flight“, I. B. Tauris, 2006. p. 40
  2. ↑ Jon Robertson, „Fire and light: an off-road search for the spirit of God“, Celestial Arts, 2006. p. 206: „The great thirteenth-century Persian Sufi poet Mahmud Shabistari“
  3. ↑ Gai Eaton, „Islam and the destiny of man“, SUNY Press, 1985. p. 53: "According to the Persian poet Mahmud Shabistari: „The Absolute is so nakedly apparent to manʼs sight that it is not visible“
  4. ↑ Lewisohn (1995) p. 8
  5. ↑ Lewisohn (1995) p. 1
  6. ↑ Lewisohn (1995) p. 21
  7. ↑ Lewisohn (1995) p. 24/39

Adabiyotlar

Havolalar