Maharlu koʻli
| Maharlu koʻli forscha: دریاچه مهارلو | |
 | |
| Mamlakat |  Eron |
| Region | Fors ustoni |
| Dengiz sathidan balandlik | 1,500 m (4,900 ft) m |
| Yuzasi | 600 km2 (230 kv mi) km² |
| Eng katta chuqurligi | 100 m (330 ft) m |
| Tushuvchi daryo | Sultonobod daryosi |
Maharlu koʻli (forscha: دریاچه مهارلو) – Eron togʻli hududlarida joylashgan mavsumiy va endorheik yuqori shoʻrlikdagi botqoqlik boʻlib, Fors ustonidagi Sheroz shahridan 27,0 km (16,8 mil) janubi-sharqda joylashgan. Koʻl uzunligi boʻylab balandligi 2000 metrgacha yetadigan togʻlar bilan oʻralgan. Qirgʻogʻining balandligi 1460 metr boʻlib, taxminan 600 kvadrat kilometrni egallaydi, ammo uning hajmi mavsumga qarab sezilarli oʻzgarishi mumkin. Koʻl tuzi kaliy va boshqa turdagi tuzlarga boy[1].
Sheroz shahridan oqib oʻtuvchi mavsumiy daryo – Rudxonayi Xoshk kuchli yogʻingarchilik davrlarida suv toshqinlarining asosiy qismini koʻl oʻzaniga olib keladi. Koʻl suvi odatda yoz oxiriga kelib bugʻlanib ketadi va uning oqlangan tuzli tubi ochilib qoladi. Yozning oʻrtalariga kelib, yuqori bugʻlanish darajasi va tuzning haddan tashqari koʻpligi sababli koʻl suvida „qizil toʻlqin“ hodisasi yuz beradi va suv pushti-qizil rangga kiradi.
Bioxilma-xilligi
Maharlu koʻli ekotizimi yovvoyi hayvonot va koʻchib yuruvchi qushlar uchun juda muhimdir. Ekologik jihatdan koʻl turli xil koʻchmanchi qushlar uchun muhim yashash joyi boʻlib, oʻrdaklar, flamingolar va saqoqushlar shular jumlasidandir. Bu qushlar turli mavsumlarda hududga kelib turadi va koʻlning ekologik xilma-xilligini oshiradi. Agar ekologik sharoitlar qulay boʻlsa, ushbu qushlar Fors ustonidagi botqoqliklarda, jumladan Maharlu koʻlida, kuz oʻrtalarigacha qolishi mumkin. Koʻldagi eng mashhur qush turi – flamingo[2] .
Flamingolardan tashqari, bu lagunada grebelar, gannetlar, turli xil oʻrdaklar, katta flamingolar, oqqushlar (heron), yovvoyi oʻrdaklar, stilt sandpiper, kichik grebe va grebening boshqa turlari yashaydi. Ammo suvning haddan tashqari shoʻrligi sababli koʻlda hech qanday baliq yashay olmaydi. Biroq yaqin atrofda kaltakesaklar, gekkonlar, ilonlar va toshbaqalar kabi sudralib yuruvchilar uchraydi. Shuningdek, koʻl yaqinida baʼzi amfibiyalar hamda shoqollar, yovvoyi mushuklar, giyohurlar va tulkilar kabi turfa hayvonlar ham uchraydi[2].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ „Chemical and Physical Properties of Maharlu Salt Lake (Iran) Prior to an Extensive Drought“. Qaraldi: 2025-yil 6-mart.
- ↑ 2,0 2,1 „Exploring Maharloo Lake: A Comprehensive Guide“ (en-US) (2023-yil 18-avgust). Qaraldi: 2025-yil 15-avgust.