Loziqiya qamali
| Loziqiya qamali | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Musulmonlarning Suriyaga yurishlarining bir qismi (Arab–Vizantiya urushlari) | |||||||||
| |||||||||
| Qoʻmondonlar | |||||||||
| Nomaʼlum | Abu Ubayda ibn Jarroh Uboda ibn as-Somit Anas ibn Molik | ||||||||
Loziqiya qamali (arabcha: فتح اللاذقية) – Roshidun xalifaligining 636-yilda, Levantning musulmonlar tomonidan bosib olinishi paytida sodir boʻlgan yurishi. Vizantiya imperiyasining port shahri Loziqiya qamali islom paygʻambari Muhammadning ikki sahobasi Abu Ubayda ibn al-Jarroh va Uboda ibn as-Somit tomonidan olib borilgan.
Tarixi
636-yilda Tartus shahri boʻysundirilgach, Uboda ibn as-Somitga qoʻmondon Abu Ubayda tomonidan darhol Jabla va Loziqiya tomon yurish olib borish buyurildi[1][2].
Qamal
Qamal paytida Uboda mahalliy garnizonning qattiq qarshiligiga duch keldi. U shahar darvozasi nihoyatda katta boʻlib, uni faqat koʻpchilik bilangina ochish mumkinligini koʻrdi. Shundan soʻng Uboda qoʻshiniga shahardan uzoqroqda qarorgoh qurishni buyurdi. Ular otliqlarni yashirish uchun chuqur xandaq qazishdi. Uboda va uning qoʻshini kunduzi Hims tomon qaytayotgandek koʻrinish berdi, biroq oʻsha kechada qaytib kelib, xandaq ichiga yashirinishdi[3].
Uboda va uning qoʻshini ortiga qaytib ketganiga ishongan shahar aholisi darvozasini ochib, chorva mollarini tashqariga haydab chiqardi. Shu vaqtda Uboda zudlik bilan butun lashkariga hujum qilishni buyurdi. Kutilmaganda boshlangan hujumdan hayratga tushgan Vizantiya qoʻshinlari darvozani yopishga ulgura olmadi. Uboda shahar devoriga chiqib, takbir aytdi va askarlar shaharga bostirib kirdilar. Dahshatga tushgan Vizantiya himoya kuchlari shaharni himoyasiz qoldirib, al-Yusayid tomon qochib ketdi[3].
Natija
Qochayotgan Vizantiya askarlari va mahalliy fuqarolar Ubodaga taslim boʻldi, xiroj yer soligʻini toʻlash sharti bilan Uboda aholiga oʻz uylariga qaytishga ruxsat berdi[3].
Uboda Loziqiyani deyarli vayrongarchiliklarsiz oʻz holicha saqlab qoldi, shaharda yangi masjidlar qurilishiga boshchilik qildi. Xalifalik qonunlarini joriy etish maqsadida shaharda qolib faoliyat olib bordi. Uboda Loziqiyada Jome al-Bozor masjidini qurdirdi. Shuningdek, shaharning yunon-rumcha nomi Laodiceani al-Loziqiya deb oʻzgartirdi[3][4].
Manbalar
- ↑ Taha al-Salmani. „ملخص البحث“. Philadelphia education. University of Mosul. Qaraldi: 2020-yil 27-yanvar. (in Arabic)
- ↑ Basalamah. „Seerah Sahaba“. Khalid Basalamah official. 2020-yil 3-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 26-yanvar. (in Arabic)
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 al-Baladhuri 1916.
- ↑ al-Zibawi. „لاذقية العرب(Arabic Lattakia)“. Maaber. Qaraldi: 2020-yil 28-yanvar. (in Arabic)
Adabiyotlar
- al-Baladhuri, Ahmad ibn Yahya. The origins of the Islamic state : being a translation from the Arabic. New York: Columbia University, 1916. OCLC 848335318.