Katta Tehron
Katta Tehron metropoliten hududi va uning atroflari
کلانشهر تهران بزرگ و حومه | |
|---|---|
{{{type}}} | |
|
Tehran-Karaj-Eslamshahr Metropolitan hududi ناحیهی کلانشهری تهران-کرج-اسلامشهر | |
 | |
  | |
| Koordinatalari: 35°41′46″N 51°25′23″E / 35.69611°N 51.42306°E | |
| Davlat |
 Eron |
| Uston | Tehron |
| Asosiy shahar | Tehron |
| Yoʻldosh shahar |
|
| Hudud | |
| • Urbanizatsiya | 730 km2 (280 sq mi) |
| • Metro | 9 500 km2 (3 700 sq mi) |
| Balandligi | 1 200 to 1 980 m (3 900 to 6 470 ft) |
| Aholisi (2016)[2] | |
| • Zichligi | 1 600/km2 (4 000/sq mi) |
| • Urbanizatsiya | 8 846 782 |
| • Metro | 15 000 000 |
| • Eronda aholi soni reytingi | 1-oʻrinda |
| Vaqt mintaqasi | UTC+03:30 (IRST) |
| Hudud kodi | 021 |
| Veb-sayt | Tehran.ir |
Katta Tehron metropoliten hududi Tehron ustonining markaziy qismini va Alburz ustoninining sharqiy qismini qamrab olgan shahar aglomeratsiyasidir. Bu hudud Tehron, Ray, Shemiranat va boshqa yondosh shaharlarni oʻz ichiga oladi.
2012-yil holatiga koʻra, Katta Tehronda 14 millionga yaqin aholi istiqomat qilgan[3]. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, Tehron viloyatida 13,3 million kishi (ularning atigi 200 ming nafari Tehron va uning atrofidagi tumanlardan tashqarida) hamda Karaj va Fardisda jami 2,2 million kishi yashagan. Shunday qilib, 2016-yilda shahar aglomeratsiyasining aholisi taxminan 15 million kishini tashkil etgani taxmin qilinadi. Bunda shahar tezkor aholi oqimi va tabiiy resurslardan haddan tashqari foydalanish oqibatida yiliga 25 sm tezlikda choʻkmoqda[4].
1960-yillardan boshlab Katta Tehronning oʻsishining asosiy qismi shahar kambagʻallarining shahar chekkasidagi norasmiy aholi manzilgohlariga koʻchib kelishi bilan bogʻliq boʻlgan[5].
Oʻxshash bogʻliq nomlar
Katta Tehronni quyidagilar bilan adashtirib yubormaslik lozim:
Tehron viloyati (maydoni 18 814 km², aholisi 13,27 million – 2016-yil). Viloyatning bir qismi Tehrondan ancha uzoqda joylashgan va aholi zichligi juda past boʻlgani sababli, uni aglomeratsiyaning bir qismi deb hisoblab boʻlmaydi.
Tehron shahristoni (maydoni 1300 km², aholisi 8,85 million (2016), aholisining 97,5 foizi Tehron shahrining oʻzida istiqomat qiladi)
Tehron shahri 22 ta tumanni oʻz ichiga oladi, ulardan ikkitasi butunlay va bittasi qisman Tehron tumanidan tashqarida joylashgan. Shahar maydoni taxminan 730 km²ni tashkil etadi. Shaharning boshqa tumanlarga kengayishi 1973-yilda boshlangan boʻlib, Tajrish shahri atrofidagi qishloqlarni (Evin, Darakeh, Niyavaran, Rostan Obod, Gʻulhak, Zargandeh, Ilohiya, Dovudiya va Zarrobxona) hamda 1956—1966-yillar davomida „Koʻyi Siman“ qoʻshib olingan Vanak va Ray shaharlarini oʻz ichiga olgan.
Aeroportlar
Tehronda uchta xalqaro aeroport bor: Mehrobod aeroporti, Imom Xumayniy aeroporti va Payam aeroporti. Mehrobod aeroporti ichki reyslar uchun, Imom Humayniy aeroporti xalqaro reyslar uchun va Payam aeroporti havo yuklari uchun ishlatiladi[6].
Geografiya
Abad
Tehron aglomeratsiyasi chegaralari va tarkibiga aniq taʼrif yoʻq. Tehron okrugidan tashqari, Tehron viloyatidagi Shemiranat okrugi, Ray okrugi, Eslamshahr okrugi, Pakdasht okrugi, Robat-Karim okrugi, Varamin okrugi, Shahriar okrugi, Qods okrugi, Malard okrugi, Pishva okrugi va Bahariston okrugi, shuningdek Karaj okrugi va ehtimol, Alborz viloyatidagi Nazarobod okrugi va Savojbolag okrugi ham aglomeratsiyaning bir qismi sifatida qaralishi mumkin.
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Approximate estimate. Includes ~40% of Tehran Province area and ~2000 km2 of Alborz Province
- ↑ Urban population: Data for Tehran County. ~97.5% of county population live in Tehran city
Metro population: Estimate on base of census data, includes central part of Tehran province and Karaj County and Fardis from Alborz province - ↑ „PopulationData.net – Iran“. 2013-yil 21-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 21-noyabr.
- ↑ „This City of 15 Million People is Sinking Rapidly, and It Could be Irreversible“.
- ↑ Zebardast, E. (2006). Marginalization of the urban poor and the expansion of the spontaneous settlements on the Tehran metropolitan fringe. Cities, 23(6), 439-454.
- ↑ نام فرودگاههای تهران