Жосеф Масопуст
|
Масопуст 1962-йилги Олтин тўп соврини билан | |||
| Шахсий маълумот | |||
|---|---|---|---|
| Таваллуд санаси | 9-феврал 1931-йил | ||
| Таваллуд жойи | Стřимиcе, Чехословакия | ||
| Вафот санаси |
29-июн 2015-йил (84 ёшда) | ||
| Вафот жойи | Прага, Чехия Республикаси | ||
| Бўйи | 1.77 м (5 фт 9 1⁄2 ин) | ||
| Амплуаси | Ярим ҳимоячи | ||
| Ёшлигида аъзо бўлган клублар | |||
| 1945—1950 | ЗСЖ Уҳломост Мост | ||
| Профессионал фаолияти* | |||
| Йиллар | Жамоа | Ишт. | (Гол.) |
| 1950—1952 | ЗСЖ Течномат Теплиcе | 54 | (10) |
| 1952—1968 | Дукла Прагуэ | 386 | (79) |
| 1968—1970 | Cроссинг Моленбеэк | 43 | (9) |
| Тотал | 483 | (98) | |
| Миллий терма жамоа | |||
| 1954—1966 | Чехословакия | 63 | (10) |
| Бошқарган клублари | |||
| 1973—1976 | Дукла Прагуэ | ||
| 1976—1980 | Зброжовка Брно | ||
| 1980—1984 | Ҳасселт | ||
| 1984—1987 | Чехословакия | ||
| 1988—1991 | Индонезия У19 | ||
| 1992 | Зброжовка Брно | ||
| 1993—1996 | ФК Пеликáн Дěčíн | ||
| *Профессионал клублардаги голлари (ички чемпионат) | |||


Жосеф Масопуст (1931-йил 9-феврал – 2015-йил 29-июн) – чехиялик профессионал футболчи ва мураббий[1]. Жосеф ярим ҳимоячи ампуласида ўйнаган. Чехословакия терма жамоасининг 1962-йилги ФИФА Жаҳон чемпионати финалига қадар етиб боришида ёрдам берган асосий ўйинчилардан бири бўлган[2]. Масопуст терма жамоа таркибида 63 марта майдонга тушиб, ўнта гол муаллифи бўлган.
Жосеф 1962-йил Европада йилнинг энг яхши футболчиси деб топилган[3]. 2003-йил ноябр ойида УЭФА юбилейини нишонлаш учун Масопуст Чехия футбол ассоциацияси томонидан сўнгги 50 йилдаги энг кўзга кўринган ўйинчиси сифатида мамлакатининг Олтин футболчиси сифатида танланган. У 2004-йилнинг март ойида Пеле томонидан ҳаётда яшаётган энг яхши 125 футболчидан бири сифатида эътироф этилган[4]. У барча даврларнинг энг буюк ярим ҳимоячиларидан бири сифатида тан олинган.
Терма жамоадаги фаолияти
Масопуст халқаро майдондаги дебютини 1954-йил октябр ойида Венгрия терма жамоасига қарши ўртоқлик учрашувида ўтказган. Жосеф Чехословакия терма жамоаси таркибида 1958-йилги ФИФА Жаҳон чемпионатида иштирок этган. Гуруҳ босқичидан кейинги босқичга ўтиш учун ўтказилган ўйинда, Чехословакия Шимолий Ирландия терма жамоасига қарши плей-офф ўйинида мағлубиятга учраган. 1960-йилда 1955—1960-йиллардан ўтказилган Марказий Европа халқаро кубогини ғолиб сифатида якунлаган. Чехословакия 1960-йилги УЭФА Европа футбол чемпионатининг янги турнири ярим финалида Совет Иттифоқи терма жамоасига мағлуб бўлган ва учинчи ўрин учун кечган ўйинда Франсияни 2-0 ҳисобида мағлуб этиб бронза медал соҳиби бўлган.
1962-йилда Масопуст Чехословакия терма жамоасинининг асосий етакчи бўлган ва 1962-йилги ФИФА Жаҳон чемпионати финалига қадар етиб борган. Финал ўйинида Жосеф биринчи голни урган, аммо Бразилия якунда 3:1 ҳисобида ғалаба қозонган ва жаҳон чемпиони бўлган[5]. Жаҳон кубоги финалидаги ўйини туфайли у 1962-йилда Европанинг энг яхши футболчиси деб топилди.
Жосеф шунингдек, 1963-йилда Англияга қарши жаҳон терма жамоаси таркибида ўйнаган. Масопуст 50 ёшли Маттҳеwснинг 1965-йилда футболчилик фаолиятини якунлаётганида, Станлей Маттҳеwс билан хайрлашув ўйинида Европа халқаро ХИ таркибида ўйнашга таклиф қилинган. Чехословакия 1966-йилги Жаҳон чемпионати саралаш босқичида муваффақияцизликка учради; Масопуст саралаш босқичи давомида фақат битта ўйинда, 1965-йилнинг май ойида Руминияга қарши 1:0 ҳисобида мағлуб бўлган ўйинда майдонга тушган.
Унинг сўнгги терма жамоадаги иштироки 1966-йилнинг май ойида Совет Иттифоқига қарши ўртоқлик ўйинида бўлган. Умуман олганда, у миллий терма жамоаси сафида 63 марта майдонга тушиб, ўнта гол урган.
Ўйин услуби
Фаолиятининг дастлабки даврларида Масопуст чап қанот ярим ҳимоячи сифатида ўйнаган. 1962-йилги жаҳон чемпионати вақтида у марказий ярим ҳимоячи, таянч ярим ҳимоячиси ва ҳимоячи ампуласида ўйнашни бошлаган эди[6].
Масопуст венгриялик Жóзсеф Бозсик билан ўхшаш услубдаги футболчи эди; жамоасининг асосий кучи ва у ҳам ҳужумларни яратувчи эди. Жосеф тўпни мукаммал назорат қила олган, ҳимояда тўпни қайтариб олишда ҳам, рақибга қарши дриблингдан фойдаланишда энг яхшиларидан бири бўлган. Масопуст ҳам Бозсик каби жамоадошларига тўпни яхши узатувчи эди. У рақибларга қарши курашларда зўр эмас эди, лекин рақибларининг ҳаракатларини олдиндан кўриш ва уларнинг узатмаларини ушлаб (қайтариб) қолиш орқали ўзининг камчиликлари ўрнини тўлдирган.
Чехословакиянинг ҳимоявий „хавфсиз“ ўйин услуби фалсафасига боғлиқ ҳолда, Масопустнинг ҳужумдаги ҳаракатлари чекланган эди. Жосеф шуннга қарамай терма жамоа таркибида 63 ўйинда ўнта гол уришга муваффақ бўлган. Клублар миқёсида Дукла Прага жамоаси сафида 386 та ўйинда майдонга тушиб, 79 та гол урган.
Вафоти

Масопуст 2015-йил 29-июн куни Прагадаги уйида, 84 ёшида вафот этган. Гарчи ўлим сабаби айтилмаган бўлса-да, Чехия телевидениесида унинг узоқ давом этган, жиддий, маълум қилинмаган касаллик билан курашгани айтилган[7].
Вафотидан аввал Дукла жамоасининг Жулиска стадиони ташқи майдонида Масопуст ҳайкали қурилган ва 2011-йил июн ойида очилган.
Фаолият статистикаси
Халқаро
| Терма жамоа | Йил | Ўйинлар | Голлар |
|---|---|---|---|
| Чехословакия | 1954 | 1 | 0 |
| 1955 | 0 | 0 | |
| 1956 | 10 | 2 | |
| 1957 | 6 | 0 | |
| 1958 | 10 | 2 | |
| 1959 | 2 | 0 | |
| 1960 | 6 | 2 | |
| 1961 | 7 | 1 | |
| 1962 | 11 | 3 | |
| 1963 | 4 | 0 | |
| 1964 | 4 | 0 | |
| 1965 | 1 | 0 | |
| 1966 | 1 | 0 | |
| Жами | 63 | 10 | |
- Ҳисоб ва натижалар биринчи бўлиб Чехословакиянинг голлари рўйхатини кўрсатади, ҳисоб устуни ҳар бир Масопуст голидан кейин натижани кўрсатади[8].
| № | Сана | Жой ва стадион | Рақиб | Ҳисоб | Натижа | Мусобақа |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1956-йил 10-май | Чармиллес стадиони, Женева, Швейсария | 6–1 | 6–1 | 1955—1960 Марказий Европа халқаро кубоги | |
| 2 | 1956-йил 8-август | Эстáдио до Паcаэмбу, Сãо Пауло, Бразилия | 1–3 | 1–4 | Ўртоқлик | |
| 3 | 1958-йил 30-август | Страҳов стадиони, Прага, Чехословакия | 1–0 | 1–2 | Ўртоқлик | |
| 4 | 1958-йил 13-декабр | Луиги Феррарис стадиони, Генуя, Италия | 1–0 | 1–1 | 1955—1960 Марказий Европа халқаро кубоги | |
| 5 | 1960-йил 1-май | Страҳов стадиони, Прага, Чехословакия | 1–0 | 4–0 | Ўртоқлик | |
| 6 | 1960-йил 22-май | Лия Манолиу стадиони, Бухарест, Руминия | 1–0 | 2–0 | 1960-йилги Европа чемпионати | |
| 7 | 1961-йил 29-октябр | Страҳов Стадиум, Прага, Чехословакия | 6–1 | 7–1 | 1962-йилги ФИФА Жаҳон кубоги саралаши | |
| 8 | 1962-йил 17-июн | Эстадио Наcионал, Сантяго, Чили | 1–0 | 1–3 | 1962-йилги ФИФА Жаҳон кубоги финали | |
| 9 | 1962-йил 16-сентябр | Пратерстадион, Вена, Австрия | 2–0 | 6–0 | Ўртоқлик | |
| 10 | 4–0 |
Ютуқлар
Дукла Прага[9]
- Чехословакия Биринчи лигаси: 1953, 1956, 1957–58, 1960–61, 1961–62, 1962–63, 1963–64, 1965–66
- Чехословакия кубоги: 1960–61, 1964–65, 1965–66
- Халқаро футбол лигаси: 1961-йил
- Америка Чалленге Кубоги: 1962, 1963, 1964
Чехословакия
- Марказий Европа халқаро кубоги: 1955-60
- УЭФА Эвропа чемпионати бронза медали: 1960-йил
- ФИФА Жаҳон кубоги ғолиби: 1962-йил
Индивидуал
- Олтин тўп: 1962-йил
- УЭФА Европа чемпионатининг энг яхши жамоаси: 1960-йил[10]
- ФИФА Жаҳон чемпионатининг кумуш тўпи: 1962-йил
- ФИФА Жаҳон чемпионати юлдузлари жамоаси: 1962-йил
- Жаҳон футбол дунёси ХИ: 1962, 1964[11]
- АДН Шарқий Европадаги мавсумнинг энг яхши футболчиси: 1962[12]
- Йилнинг Чехословакия футболчиси: 1966-йил
- УЭФА Чех Олтин футболчиси: 2003-йил
- ФИФА 100
- УЭФА президенти мукофоти: 2014-йил[13]
Манбалар
- ↑ Ёзеф Масопуст – чешский „Футболист века“[сайт ишламайди]
- ↑ „Cзеч приде ин марвеллоус Масопуст“. УЭФА (2015-йил 29-июн). Қаралди: 2015-йил 29-июн.
- ↑ 1962 – ЖОСЕФ МАСОПУСТ – ЛА ПРИМЕ АУ CОЛЛЕCТИФ (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-12-18 санасида архивланган)
- ↑ „Фуßбаллакадемиэ ин Мост: Мултикултурелле Зусамменсетзунг солл Лернеффект оптимиэрен“. 2009-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 26-октябр.
- ↑ Жоҳнстоне, Чрис „Фоотбалл стар Жосеф Масопуст анд ҳис армй теам“. Радио Прагуэ (2011-йил 1-феврал). Қаралди: 2013-йил 20-декабр.
- ↑ „Жосеф Масопуст, фоотбаллер – обитуарй“ (2015-йил 29-июн). Қаралди: 2015-йил 30-июн.
- ↑ „Cзеч фоотбалл греат Жосеф Масопуст диэс ат 84“. Яҳоо Неwс. Яҳоо (2015-йил 29-июн). 2017-йил 1-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 29-июн.
- ↑ 8,0 8,1 Славíк, Жиří „Жосеф Масопуст – Интернатионал Аппеаранcес“. РСССФ (2003-йил 10-июл). Қаралди: 2015-йил 1-июл.
- ↑ „Cзеч Книгҳт wҳо wоwед ин '62“. ФИФА. 2015-йил 10-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 5-сентябр.
- ↑ „1960 теам оф тҳе тоурнамент“. УЭФА (2011-йил 1-феврал). Қаралди: 2020-йил 14-май.
- ↑ „Эриc Баттй'с Wорлд ХИ | Тҳе Сихтиэс“. Беёнд тҳе Ласт Ман (2013-йил 29-апрел). Қаралди: 2016-йил 5-сентябр.
- ↑ „Эастерн Эуропеан Фоотбаллер оф тҳе сеасон“. Украиниан Фоотбалл. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 5-июл.
- ↑ „УЭФА Пресидент'с Аwард“. УЭФА. Қаралди: 2019-йил 28-август.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Жосеф Масопуст“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- 9-fevralda tugʻilganlar
- 1931-yilda tugʻilganlar
- 2015-yilda vafot etganlar
- 29-iyunda vafot etganlar
- Pragada vafot etganlar
- Navboxes template with no content
- Chexoslovakiyalik erkak futbolchilar
- Chexiyalik erkak futbolchilar
- UEFA Oltin futbolchilari
- Oltin toʻp sohiblari
- FIFA 100
- 1958-yilgi FIFA Jahon chempionati oʻyinchilari
- 1962-yilgi FIFA Jahon chempionati oʻyinchilari
- FK Teplice futbolchilari
- Dukla Prague futbolchilari
- Chexiyalik futbol murabbiylar
- Erkak futbol yarim himoyachilari
- K.V.V. Crossing Elewijt futbolchilari
- FK Dukla Prague futbolchilari
- FK Baník Most 1909 futbolchilari
