Isʼhoq ibn Muso ibn Iso al-Hoshimiy
| Isʼhoq ibn Muso ibn Iso al-Hoshimiy | |
|---|---|
| Yaman hokimi | |
|
Mansab davri 814-yil – 815-yil | |
| Oʻtmishdoshi | Umar ibn Ibrohim ibn Vaqid al-Umariy |
| Vorisi | Hamdavay ibn Ali ibn Iso ibn Mahan |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Otasi | Muso ibn Iso ibn Muso al-Hoshimiy |
| Qarindoshlari | Al-Abbos ibn Muso ibn Iso al-Hoshimiy,Al-Abbos ibn Muso(ukasi) |
Isʼhoq ibn Muso ibn Iso al-Hoshimiy (arabcha:اسحاق بن موسى بن عيسى الهاشمي) IX asr abbosiylar siymosi va Yaman hokimi.
Faoliyati
Banu al-Abbos qabilasidan boʻlgan Isʼhoq Muso ibn Isoning oʻgʻli va Iso ibn Musoning nabirasi boʻlgan. U xalifalar al-Amin (h. 809–813), al-Maʼmun (h. 813–833) va al-Mu’tasim (h. 833–842)[1] larning uchinchi amakivachchasi boʻlgan.
814-yilda Isʼhoq al-Maʼmun tomonidan Yamanga hokim etib tayinlangan. Isʼhoq keyingi yilga qadar Yamanda qolgach, u Makka yaqinidagi shahar Alid isyonchisi Hasan ibn Husayn ibn al-Aftos tomonidan bosib olinganligi haqida xabar topgan. Bunga javoban xalifaga shaharni qaytarib berishi uchun vakillar yuborgan va Hijoz tomon yurishni boshlagan. Lekin u yoʻlda badaviylar tomonidan hujumga uchragan hamda Sanoga qaytib ketishga majbur boʻlgan. Koʻp oʻtmay, Ibrohim ibn Muso al-Kozim mamlakatni nazorat qilish uchun Yaman tomon yurish boshlagani haqida xabar topgan va isyonchilarga hech qanday qarshilik koʻrsatmaslikka qaror qilgan. Shuning uchun u barcha otliq va piyoda askarlari bilan Najd yoʻli boʻylab yoʻlga chiqqan[2].
Yamanni tark etgach, Ibrohim Muhammad ibn Jaʼfar as-Sodiq xalifaga qarshi Makka tomon yoʻl olgan. Nihoyat Mushashga yetib kelgach u yerda qarorgoh qurdirgan. Unga onasi va bir qancha sodiq kishilar qoʻshilgan. Ular shahardan qochishga muvaffaq boʻlgan va bir necha kun davomida isyonchilar bilan jangga kirishgan. Alid qoʻshinlarini magʻlub eta olmaganidan soʻng, Iroq tomon yoʻl olishga qaror qilgan. Lekin yoʻlda uni Varqa ibn Jamil boshchiligidagi qoʻshimcha kuchlar kutib olgan va orqaga qaytishga ishonch hosil qilgan. Birlashgan kuchlar Makka yaqinidagi Bir Maymunda isyonchilar bilan uchrashgan hamda gʻalaba qozongan. Ikki kun davom etgan jangdan soʻng isyonchilar qochib ketgan. Shundan soʻng Muhammad ibn Jaʼfar Makkani xavfsiz joyga koʻchirishga qaror qilib, Varqa va Is’hoqning 816-yil Makkaga kirishiga, hukumat nazoratini tiklashga ruxsat bergan[3].
Isʼhoq keyinchalik 817-yilgi haj ziyoratiga rahbarlik qilgan boʻlishi mumkin[4].
Manbalar
- ↑ Bosworth 1987.
- ↑ Al-Mad'aj 1988, s. 205; Geddes 1963–64, s. 100; Bikhazi 1970, s. 25; Bosworth 1987, s. 28.
- ↑ Al-Mad'aj 1988, s. 205; Geddes 1963–64, ss. 100–01; Bosworth 1987, ss. 30–34.
- ↑ Bosworth 1987, s. 65 & n. 208; Al-Mas'udi 1877, s. 69; contradicted by Khalifah ibn Khayyat 1985, s. 471.