Imjin urushi
Li sulolasining tashqi siyosati - Xitoyning Min sulolasi, Yaponiya va manjurlar bilan boʻlgan. Garchi, rasmiy Xitoy bilan munosabatlar vassallik koʻrinishiga ega boʻlgan boʻlsa-da, Xitoy ichki ishlariga aralashmagan. Ikki mamlakat doimiy ravishda oʻzlarining doʻstona va rasman mustaqil munosabatlari tarzida elchilar va sovgʻa-salomlar almashib turishgan. XVI asr davomida Choson hududiga doimiy ravishda chjurchjenlar va yapon qaroqchilari hujum qilib turganlar, lekin ular har safar keskin qarshiliklarga uchraganlar. XVI asrning 80 yillari oxirlarida boʻlinib ketgan Yaponiya Toyotomi Xideyosi tomonidan birlashtirilgandan soʻng, u oʻz oldiga Xitoyni bosib olishni maqsad qilib qoʻygan. Xideyosi katta armiya yigʻib, Choson hukumatiga Xitoydagi Min sulolasi bilan boʻladigan jang uchun askarlarini Choson hududidan oʻtkazishni va koreyslarni boʻlajak jangda yordam berishini soʻrab murojaat qilgan. Seul esa, oʻz navbatida, bu taklifni rad etgan va Xitoyga Yaponiyaning rejalari haqida xabar bergan. 1592 yilning mayida yaponlar 200 ming qoʻshini bilan Koreyaga bostirib kirgan va Imjin urushi (1592-1598) boshlangan. Garchi, urushgacha koʻplab davlat arboblari armiyani tiklash toʻgʻrisida taʼkidlashlariga qaramay, Koreya urushga tayyor emas edi.
Yapon qoʻshinlarining birinchi guruhi 2 mayda Koreyaning janubiga tushirildi. Yaponlarda oʻqotar qurollar boʻlgan. Shu bois tez orada Pusan shahri qoʻlga kiritildi Jiddiy qarshilikka uchramagan yaponlar Seulga tomon harakatlanishgan. Bu davrda Seul Min sulolasiga yordam soʻrab murojaat qilgan. 9 iyunda esa van Sonjo saroy aʼyonlari bilan poytaxtni tashlab ketgan. Keson shahriga kelgan hukmdor va uning aʼyonlarini azablangan olomon toshlar va balchiqli kesaklar bilan qarshi olgan. 12 iyunda yapon qoʻshinlari jangsiz Seulga ham kirib kelgan. Tez orada Keson shahri ham bosib olingan, 22 iyulda esa Pxenyan egallangan. Van oʻzining yaqin odamlari bilan chegaradagi kichik shaharcha boʻlgan yashiringan. Saroy aʼyonlarining qochib ketishi va koreys armiyasining magʻlubiyatiga qaramay, yaponlar tomonidan bosib olingan hududlarda hukumat qoʻshinIari qarshilik harakatlarini davom ettirgan. Qolaversa, barcha viloyatlarda "Iybyon" ("Adolat armiyasi") nomli xalq harakatlari yuzaga kelgan.
Bu maqola birorta turkumga qoʻshilmagan. Iltimos, maqolaga aloqador turkumlar qoʻshib yordam qiling. (Aprel 2024) |