Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Ibrohim

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
, dagi Programmer (munozara | hissa) versiyasi
(farq) ←Avvalgi koʻrinishi | Hozirgi koʻrinishi (farq) | Yangiroq koʻrinishi→
Ibrohim
ابراهيم
Unvoni Halilulloh, Abul-Anbiyo
Shaxsiy maʼlumotlar
Vafoti
Turmush oʻrtoq(lar)i Sora
Hojar (misrlik joriya)
Farzandlari
Ota-onasi
  • Tasoruh (otasi)
Tanilgan sohasi Ibrohim turli dinlarda: Yahudiylar xalqining anʼanaviy asoschisilaridan biri[1][2], Xristianlarning ruhiy ajdodi[3], asosan, Islom dini paygʻambari[4]
Qarindoshlar

Ibrohim (arabcha: ابراهيم‎‎) — Qurʼonda nomi zikr etilgan paygʻambarlardan biri, oʻzidan keyin oʻtgan barcha paygʻambarlarning bobokaloni, arablar va yahudiylarning umumiy ajdodi. Ibrohim (alayhissalom) toʻgʻrisidagi qissa Qurʼoni karimning koʻpgina suralarida, jumladan, Baqara, Oli Imron, Anʼom, Tavba, Hud, Ibrohim, Hijr, Nahl, Maryam, Anbiyo, Haj, Shuʼaro, Ankabut, Soffat, Zuxruf, Zoriyot va boshqa suralarda hikoya qilinadi. Ibrohim (alayhissalom)ning ismlari Qurʼoni karimning yetmishga yaqin joyida zikr qilinadi. Ibrohim (alayhissalom)[5] Allohning chin doʻsti (halilulloh), imom, siddiq va hanif deb taʼriflanadi. Yahudiy-xristian diniy adabiyotlarida Avraam nomi bilan maʼlum.

Paygʻambarlik hayotlari

Bobilda tavallud topgan. Hayoti davomida yolgʻiz Allohga ibodat qilganlar va oʻz qavmini ham ana shunga daʼvat qilganlar. Ular bilan bahslashgan, ammo ishontira olmagach, qavmlari sigʻinib yurgan hamma butlarni sindirib tashlagan. Shu sababli qavmi u zotni yondirib yubormoqchi boʻladilar. Ammo Ibrohim (alayhissalom) Allohning irodasi bilan olovdan sogʻ-salomat chiqqanliklari Qurʼonda bayon qilingan.

Ajdod va avlodlari

Qurʼonda aytilishicha, Alloh Ibrohim (alayhissalom) qariganlarida U zotga ikki farzand ato etgan. Bular Ismoil va Isʼhoq (alayhimussalom)lardir. Ismoil (alayhissalom) Muhammad (sollallohu alayhi vasallam)ning katta bobosi, Isʼhoq (alayhissalom) esa Iso (alayhissalom) va undan avval oʻtgan paygʻambarlarning katta bobosidir. Makkai mukarramada Baytulloh (Allohning uyi)ning bunyod boʻlishi hamda islom arkonlarining besh farzi — haj qilish Ibrohim (alayhissalom)ga borib taqaladi. Kaʼba (Baytulloh)dagi "Ibrohim maqomi“ musulmonlar ziyoratgohidir. Diniy adabiyot yagona xudoga eʼtiqod qilish, qurbonlik uchun odam oʻrniga jonivor soʻyish va xatna qilish ham Ibrohim (alayhissalom) bilan bogʻliqdir.

Ibrohim (alayhissalom)ning nasablari Nuh (alayhissalom)ga borib taqaladi. Ibn Kasir oʻz kitoblarida shunday keltiradilar: "Ibrohim ibn Tasaruh ibn Nohud ibn Sorugʻ ibn Roʻav ibn Foligʻ ibn Obir … ibn Som ibn Nuh (alayhissalom)".[6] Nuh (alayhissalom) bilan Ibrohim (alayhissalom) oʻrtala­ri­dagi muddat 3000 yildan ziyodroqni tashkil etadi. Albatta, bu shunchaki taxmin boʻlib, aniq sana mavjud emas.

Yashagan joylari

Ibrohim (alayhissalom) Iroqning Bobil yerlarida dunyoga kelganlar. Ibn Kasir aytadilar: Ibn Asokir Ikrimadan rivoyat qi­ladilar: Ibrohim (alayhissalom)ning kunyalari «Abu Zoyfan» («Mehmonlar otasi») edi. Aytishadiki, otalari Tasoruhning yoshi ellik yettiga kirganda Ibrohim, Nohur va Horon ismli oʻgʻil koʻradi. Bularning orasida Ibrohim (alayhissalom) oʻrtanchasi edilar. Tasoruhning Horon ismli oʻgʻlidan Lut (alayhissalom) dunyoga keldilar. Horon otasi hayotlik chogʻida Kaldon yerida vafot etadi. Bu siyrat ah­li va ta­rixchilar nazdida eng mashhur, sahih xabar hisoblanadi.

Baʼzi manbalarda Ibrohim (alayhissalom) Damashqning Gʻuta vodiysida tugʻilganliklari aytilgan. Soʻngra Ibrohim oʻz ota­lari bilan Kaldondan Kanʼonga hijrat qiladilar. Shundan keyin Horonda qoʻnim topadilar, u yerda Horon podshohining qizi Soraga uyla­nadilar. Bu qavm yulduzlarga sigʻinar edi. Manbalarda Ibrohim (alayhissalom)ning 175 yil umr koʻrganliklari, oʻgʻillari uni Madinatul Xalil (Gʻarbiy sohil, Falastin)ga dafn etganligi yozilgan. Bu qabr hozir ziyoratgoh hisoblanadi[7].

Manbalar

  1. ↑ Levenson 2012, s. 3.
  2. ↑ Mendes-Flohr 2005.
  3. ↑ Levenson 2012, s. 6.
  4. ↑ Levenson 2012, s. 8.
  5. ↑ Alayhissalom - Islomda payg'ambarlarga hurmat yuzasidan ishlatiluvchi so'z
  6. ↑ «Al-Bidoya van-nihoya», Birinchi jildning 15-sahifasi. 
  7. ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

Havolalar