Enoh
| Enoh | |
|---|---|
.jpg) |
Enox (ibroniycha: חֲנוֹךְ — Ḥanokh; yunoncha: Ἑνώχ — Henox) — Muqaddas Tavrot, Bibliya va Injilda tilga olingan shaxs boʻlib, Nuh toʻfonidan avvalgi davr patriarxlaridan biri hisoblanadi[1]. U Yaredning oʻgʻli va Matushalaxning (Mutu’shalax) otasi boʻlgan. Enox Ibroniy Injilidagi toʻfondan oldingi (Antediluvian) davrida yashab oʻtgan.
Genesis (Tavrot) kitobiga koʻra, Enox 365 yil yashagan va soʻngra Xudo tomonidan olib ketilgan[2][3]. Yozilishicha „Enox Xudo bilan yurdi. Keyin u yoʻq boʻldi, chunki Xudo uni olib ketdi“ (Ibtido 5:21–24) deb yozilgan. Bu soʻzlar baʼzi yahudiy va nasroniy anʼanalarida Enoxning tiriklayin jannatga koʻtarilg deb ishoniladi. Boshqa talqinlarda bu holat boshqacha izohlanadi.
Enox yahudiy va nasroniy anʼanalarida keng tilga olinadi. U „Enox kitobi“ muallifi deb hisoblanadi. Yangi Ahdda — Luqo Injili, Ibroniylarga maktub va Yahudo maktubi — Enox nomi eslatib oʻtiladi. Ayniqsa, Yahudo maktubida „Enox kitobi“dan toʻgʻridan-toʻgʻri iqtibos keltiriladi[4][5].
Enox Rim-katolik cherkovi, Sharqiy pravoslav cherkovi va Sharqiy monofizit cherkovlari tomonidan muqaddas aziz sifatida eʼzozlanadi[6][7].
Enoxning Idris paygʻambar bilan bogʻliqligi
Ko'plab islomiy tafsir va rivoyatlarda bibliyaviy Enox shaxsi Idris payg'ambar bilan aynan bir shaxs deb qaraladi. Qur'onda Enox nomi to'g'ridan-to'g'ri uchramasa-da , musulmon mufassirlari va tarixchilarning aksariyati Idris bilan Enox o'rtasida o'xshalik borligini ta'kidlaganlar. Musulmon rivoyatlarida Idris:
- Ilm va hikmat egasi
- Yozuvni o'rgangan ilk insonlardan biri
- Astronomiya va hisob ilmlarini bilgan donishmand sifatida tasvirlanadi
ba'zi manbalarda u qalan bilan yozgan birinchi inson deb ham tilga olinadi.
Etimologiya
Enox (ivritcha: חֲנוֹךְ — Ḥănōḵ) nomi borasida bir nechta etimologik talqinlar mavjud. Iskandariyalik Filo bu nomni ivritcha ḥēn („marhamat“, „inoyat“) soʻzidan kelib chiqib, „sening inoyating“ mazmunida izohlagan. Ierom esa uni ḥ-n-ḵ feʼlidan kelib chiqqan, yaʼni „tarbiyalamoq“, „bagʻishlamoq“, „tantanali tarzda boshlamoq“ maʼnolariga ega deb hisoblagan hamda nomga „bagʻishlangan“ degan maʼnoni yuklagan[8].
Zamonaviy tadqiqotchilar tomonidan „izdoshi“, „tayinlangan / inauguratsiya qilingan“, shuningdek „donishmand“ yoki „zerk“ kabi maʼnolar ham taklif etilgan[9] .
Tashqi havolalar
- Enoch — Britannica ensiklopediyasi
- Enoch kim? — GotQuestions.org saytidagi diniy tahlil[sayt ishlamaydi]
- Enox kitobi (video)
- Enox kitobi
Manbalar
- ↑ „Enoch (Hebrew patriarch)“. britannica.com. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ „Genesis 5:21-24, Genesis 5:21-24“. biblegateway.com. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ „Who was Enoch in the Bible?“. gotquestions.org. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.[sayt ishlamaydi]
- ↑ „Book of Enoch“. en.wikipedia.org. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ „1 Enoch – Early Jewish Writings“. earlyjewishwritings.com. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ Catholic Online muharrirlari. „St. Enoch“. Catholic Online. Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ Wikipedia foydalanuvchilari. „Enoch – Veneration“. Vikipediya (inglizcha). Qaraldi: 4-iyul 2025-yil.
- ↑ „Strong's Hebrew Concordance - 2596. chanak“. Bible Hub.
- ↑ Moster, David (2013). "Enoch (Son of Cain)". Encyclopedia. de Gruyter. doi:10.1515/ebr.enochsonofcain., Moster, David (2013). "Enoch (Son of Jared): Old Testament". Encyclopedia of the Bible and Its Reception Online. de Gruyter. doi:10.1515/ebr.enochsonofjared.
 | Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |