Ibn Saʼada
Abu Abdulloh Muhammad ibn Yusuf ibn Saʼada al-Mursiy (1103–1170) — andalusiy musulmon qozisi va soʻfiy.
Ibn Saʼada mursiyalik boʻlgan, shuning uchun al-Mursiy nisbasi koʻrsatadi. U 1103-yil 8-iyun bilan 7-iyul oraligʻida tugʻilgan[1]. U Abu Ali as-Sadafiyning qarindoshi boʻlib, as-Sadafiy oʻzining hadis toʻplamini va boshqa qoʻlyozmalarini unga vasiyat qilgan[2]. U as-Sadafiy, Abu Muḥammad ibn Attab, Abul Valid ibn Rushd, al-Gʻazzoliy va Abu Bakr ibn al-Arabiydan taʼlim olgan[2][3]. 1126-yilda u Yaqin Sharqqa safar qilgan va 1127-yilda Makkaga haj qilgan. U Makkada, Iskandariyada va Mahdiyada taʼlimini davom ettirgan, faqat 1132-yilda Mursiyaga qaytgan. Hadisdan tashqari, u Qurʼon, arab tilining filologiyasi hamda kalomni oʻrgangan[2].
Ibn Saʼada al-Andalusning janubi-sharqida mashhur mudarris va voizga aylangan. Jamiyatning barcha tabaqalari orasida adolatli hukmlari bilan hurmat qozongan. U fiqhdan dars bergan va Mursiyada, keyinroq Xativa (Shatiba)da qozi (islomiy qozilik) lavozimida xizmat qilgan. Shuningdek, u Mursiya, Xativa va Valensiyada hadisdan taʼlim bergan hamda xutbani (juma vaʼzi) oʻqigan. U at-Termiziyning hadis toʻplami boʻlgan Jami al-sahihni al-Andalusga rivoyat orqali yetkazgan[2]. 1170-yilda Xativada vafot etgan[2][1].
Ibn Saʼadaga ikki kitob nisbat beriladi[1], shulardan biri Mursiyada yozilgan soʻfiy risolasi — Shajara al-Vahm al-Mutaraqqiyya ila Durva al-Fahm (Tafakkur yoʻliga koʻtarilish imkonini beruvchi tasavvur daraxti)dir[3].
Eslatmalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 FITEA 2017.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Robson 1971.
- ↑ 3,0 3,1 Mcgaha 1997, s. 53.
Adabiyotlar
- „Ibn Saada“. Ibn Tufayl arab tadqiqotlari jamgʻarmasi (2017-yil 24-avgust).
- Mcgaha, Michael (1997). "Sefer Ha-Bahir va andalusiy soʻfiylik". Medieval Encounters 3 (1): 20–57. doi:10.1163/157006797x00026.
- Robson, J. (1971). "Ibn Saʿāda". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume III: H–Iram (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 921. OCLC 495469525. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/ibn-saada-SIM_3340.