Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Ibn Moja

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Abu Abdulloh Muhammad ibn Yazid Ibn Moja ar-Rabʼiy al-Qazviniy [1] ( arabcha: ابو عبد الله محمد بن يزيد بن ماجه الربعي القزويني‎‎ ; (t. 209/824, 273/887) odatda Ibn Moja nomi bilan mashhur boʻlib, oʻrta asrlarda forscha [2] boʻlgan hadis olimi boʻlgan. U sunniy islomning oltita kanonik hadis toʻplamining oxirgisini - Sunani Ibn Mojani tuzgan. [3][4]

Biografiyasi

IranQazvin
Qazvin shahri, Ibn Mojaning tugʻilgan va vafot etgan joyi koʻrsatilgan hozirgi Eron xaritasi

Ibn Moja 824-yilda hozirgi Eronning Qazvin viloyati Qazvin shahrida tugʻilgan. CE/209 Hijriy [5] Rabiʼa qabilasidan boʻlgan ( mavlo ) oilaga. [6] Moja otasining laqabi boʻlib, bobosining laqabi emas, onasining ismi ham emas edi, buni daʼvo qilganlarning aksi. Oxiridagi hāʼ talaffuzda toʻxtaganda ham, davom etishda ham unlisiz boʻladi, chunki u arabcha boʻlmagan ism. [6]

U oʻz shahrini tark etib, Islom olami boʻylab Iroq, Makka, Levant va Misrni ziyorat qildi. U Ibn Abu Shayba (u orqali as- Sunanning chorak qismi oʻtgan), Muhammad ibn Abdulloh ibn Numayr, Jubora ibn al-Mugʻallis, Ibrohim ibn al-Munzir al-Mugʻallim, Ximamibahn, Ibrohim ibn al-Munzir al-Muhamibun, Himamibahn, Muhammad ibn Abdulloh ibn Numayrdan taʼlim olgan. Ular davridan Rumh, Dovud ibn Rashid va boshqalar. Abu Yaʼlo al-Xaliliy Ibn Mojani "ishonchli ( siqah ), koʻzga koʻringan, kelishilgan, diniy obroʻli, ilm va yod olish qobiliyatiga ega", deb maqtadi. [7]

Yozgan kitoblari

Imom Ibn Moja hammasi boʻlib 32 ta kitob yozganlar. Shulardan eng mashhurlari: «Sunani Ibn Moja» (hadis kitoblari), «Tafsiri Ibn Moja» (tafsir kitoblari), «Tarixi Ibn Moja» (tarix kitoblari). U zotdan Muhammad Iso al-Abhariy, Abu Umar Ahmad ibn Muhammad al-Madaniy, Ali ibn Ibrohim al-Qatton, Sulaymon ibn Yazid al-Foliy, Abu Toyyib Ahmad ibn Ruh al-Bagʻdodiylar dars olishgan va hadis rivoyat qilishgan.

Ibn Mojaning oʻzlari va kitoblari toʻgʻrisidagi ulamolar koʻp maqtovli soʻzlarni aytishgan. Abu Yaʼlo al-Halimiy aytadilar: «Ibn Mojaga odamlar ishonib, hadis ilmida u kishiga suyanadilar». Muhammad ibn Jaʼfar al-Kattoniy oʻzlarining «Risolati al-mustatrofa» kitoblarida shunday keltiradilar: «Ulamolar Ibn Mojaning „Sunan“ kitoblarini ishonchli, kuchli va fiqh ilmida katta foyda berishini koʻrib, oltinchi sahih kitob»,- deb tan olishdi".

Ibn Tohir aytadilar: «Kimki Ibn Mojaning hadis kitoblariga qarasa, boblari koʻpligi, bir hadis qayta takrorlanmasligi va hadislarning chiroyli tartibda yozilganligini koʻrib, haqiqatda u zotni hadis jamlashda va kitob yozishda qanday yaxshi yoʻl tutganlarini biladi. Bu kitob juda mashhur boʻlmasa ham, oʻziga yarasha obroʻ-eʼtibori bordir».

Sunan 1500 bob va 4000 ga yaqin hadisdan iborat. [8] Uni tugatgandan soʻng, u oʻz davrining hadis olimi Abu Zur'a ar-Roziyga oʻqib berdi va u shunday dedi: "Menimcha, odamlar buni qoʻllariga olishsa, boshqa toʻplamlar yoki ularning koʻpchiligi ham boʻlar edi”. [8]

Shogirdlar va qilgan baʼzi ishlari

Ibn Moja koʻplab shogirdlar yetishtirgan boʻlib, u keng qamrovli olim boʻlgan. Ibn Moja oʻz asrigacha yashagan kishilar hamda shaharlar haqida "Kitab ut-Tarix" ("Tarix kitobi"), Qurʼon sharhi hisoblanmish "Tafsir al-Qurʼon al-Karim" ("Qurʼoni Karimga tafsir") asarlarini yozgan. Ibn Mojaning asosiy asari — "Kitab us-Sunan"ni musulmon olimlarining koʻpchiligi "Sihah as-sitta" ("Olti sahih hadislar toʻplami") ga oltinchi toʻplam sifatida kiritgan. Bu asar 32 qism, 1500 bobdan iborat boʻlib, unda 4341 ta hadis jam qilingan, ulardan 3002 tasi beshta "Sahih" toʻplamlarida berilgan hadislar bilan mos keladi. 1339 ta hadis esa qoʻshimcha hisoblanadi. Ibn Mojaning "Kitob as-Sunan" asariga Hofiz Jaloliddin as-Suyutiy (1505-yil v.e.) va Shayx as-Sindi Al-Madiniy (1725-yil v.e.) sharhlar yozishgan.[9]

Vafot etishi

Zahabiyning yozishicha, Ibn Moja taxminan 887 yil 19 fevralda/ ramazon oyiga sakkiz kun qolganda, hijriy 273 yil [10] yoki al-Kattoniyning yozishicha, 887/273 yoki 889/275 yillarda vafot etgan. . [11] U Qazvin shahrida vafot etgan. [11]

Adabiyotlar

  • Suhaib Hasan Abdul Gʻaffor, Sunan Ibn Mojaga tayangan holda musulmonlar orasida hadis tanqidi, IFTA va targʻibot boʻyicha Islomiy tadqiqotlar boʻyicha raisligi: Riyod 1984 yil.ISBN 0-907461-56-5ISBN 0-907461-56-5 .
  • Braun, Jonatan AC 'Ibn Mojaning kanonizatsiyasi: sunniy hadis kanonini shakllantirishda sahihlik va foydalilik'. 169–81-betlar Écriture de lʼhistoire et processus de canonization dans les premiers siècles de lʼislam . Rejissyor Antuan Borrut. Revue des mondes musulmans et de la Méditerranée 129. Aix-en-Provence: Universitaires de Provence matbuoti, 2011 yil.
  • Robson, Jeyms. “Ibn Mojaning “Sunan” asari naql”, Semitshunoslik jurnali 3 (1958): 129–41.

Manbalar

  1. ↑ „About - Sunan Ibn Majah - Sunnah.com - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (صلى الله عليه و سلم)“. sunnah.com. 2021-yil 14-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 17-dekabr.
  2. ↑ The Cambridge history of Iran., Repr. Frye: , London: Cambridge U.P., 1975 — 471-bet. ISBN 978-0-521-20093-6. 
  3. ↑ al-Dhahabi, Muhammad ibn Ahmad. Tadhkirat al-Huffaz (Arabic) al-Mu`allimi: . Hyderabad: Da`irat al-Ma`arif al-`Uthmaniyyah, 1957 — 636-bet. 
  4. ↑ Ludwig W. Adamec (2009), Historical Dictionary of Islam, p.139. Scarecrow Press. ISBN 0810861615.
  5. ↑ al-Dhahabi, Muhammad ibn Ahmad. Tadhkirat al-Huffaz (Arabic) al-Mu`allimi: . Hyderabad: Da`irat al-Ma`arif al-`Uthmaniyyah, 1957 — 636-bet. 
  6. ↑ 6,0 6,1 al-Kattani, Muhammah ibn Ja`far. al-Risalah al-Mustatrafah, seventh (Arabic) Muhammad ibn Muhammad al-Kattani: , Beirut: Dar al-Bashair al-Islamiyyah, 2007 — 12-bet. 
  7. ↑ al-Dhahabi, Muhammad ibn Ahmad. Tadhkirat al-Huffaz (Arabic) al-Mu`allimi: . Hyderabad: Da`irat al-Ma`arif al-`Uthmaniyyah, 1957 — 636-bet. 
  8. ↑ 8,0 8,1 al-Dhahabi, Muhammad ibn Ahmad. Tadhkirat al-Huffaz (Arabic) al-Mu`allimi: . Hyderabad: Da`irat al-Ma`arif al-`Uthmaniyyah, 1957 — 636-bet. 
  9. ↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  10. ↑ al-Dhahabi, Muhammad ibn Ahmad. Tadhkirat al-Huffaz (Arabic) al-Mu`allimi: . Hyderabad: Da`irat al-Ma`arif al-`Uthmaniyyah, 1957 — 636-bet. 
  11. ↑ 11,0 11,1 al-Kattani, Muhammah ibn Ja`far. al-Risalah al-Mustatrafah, seventh (Arabic) Muhammad ibn Muhammad al-Kattani: , Beirut: Dar al-Bashair al-Islamiyyah, 2007 — 12-bet. 

Havolalar