Huzayfa al-Bariqiy
| Huzayfa al-Bariqiy | |
|---|---|
| Tavalludi |
Bariq Ummon |
| Fuqaroligi | Roshidun xalifaligi |
| Qoʻshin turlari | Roshidun armiyasi |
| Unvoni | qoʻmondon |
| Jang/urush |
Dibba jangi Musulmonlarning Parsga istilosi Qodisiya jangi |
Huzayfa ibn Mihson al-Bariqiy (arabcha: حذيفة بن محصن البارقي)[1] – sahoba. Roshidun xalifasi Abu Bakr hukmronligi davrida Ummon noibi boʻlib xizmat qilgan[2].
Kelib chiqishi
Nasabshunoslarning koʻpchiligi turli rivoyatlarda Huzayfaning Azd qabilasidan boʻlganligini tasdiqlaydi[3]. Uning Bariq urugʻiga mansubligi esa Hishom ibn al-Kalbiy[4], Balozuriy[5], Yoqut Hamaviy[6] va Ahmad Cavdet posho[7] kabi tarixchilar tomonidan tomonidan taʼkidlangan.
Ridda urushlari
632-yil sentyabr oyi oʻrtalarida xalifa Abu Bakr Huzayfa ibn Mihson boshchiligidagi boʻlinmani Ummonga yubordi[8]. Bu yurishning maqsadi Ummonda yuzaga kelgan irtido (islomdan qaytish) harakatlarini bostirish edi. Bu vaqtda Ummonda hukmronlik qilayotgan Azd qabilasi oʻz yetakchisi Laqiyt ibn Molik (asosan „Zu-t-Taj“ – tojli kishi laqabi bilan mashhur) boshchiligida isyon koʻtargan edi. Baʼzi manbalarga koʻra, Laqiyt oʻzini paygʻambar deb ham daʼvo qilgan. Huzayfa Ummon viloyatiga kirib borgan boʻlsa-da, uning qoʻl ostidagi kuchlar Zu-t-Tajga qarshi kurashish uchun yetarli emas edi. Shu sababli Huzayfa yordam kutishga qaror qilib, xalifaga xat yozdi. Shundan soʻng, 632-yil sentyabr oyi oxirlarida xalifa Ikrima ibn Abu Jahlni unga yordamga yubordi. Ikrima Yamomadan Ummon sari yurish qildi. Huzayfa va Ikrimaning birlashgan qoʻshinlari Zu-t-Tajning qal’asi hisoblangan Dibbo hududida 632-yil noyabr oxirida boʻlib oʻtgan Dibba jangida gʻalaba qozondi va Zu-t-Taj oʻldirildi[9]. Shundan soʻng, Huzayfa Ummon hokimi etib tayinlandi va hududda tartib va qonuniylikni tiklash ishlariga kirishdi. Mahalliy boshqaruv ishlari Ikrimaning vazifasi boʻlmaganlifi bois oʻz qoʻshini bilan Dibbo atrofidagi hududlarni boʻysundirishga kirishdi. Bir necha kichik toʻqnashuvlarda Madina hokimiyatiga boʻysunishdan bosh tortayotgan Azd qabilasi qarshiligini bartaraf etdi[10][11].
Manbalar
- ↑ The History of al-Tabari Vol. 11: The Challenge to the Empires A.D. 633-635/A.H. 12-13. SUNY Press, January 1, 1993. ISBN 9780791408513.
- ↑ Hawley, Donald. The Trucial States. Ardent Media, April 2, 1970. ISBN 9780049530058.
- ↑ Ulrich, Brian John. Constructing Al-Azd Tribal Identity and Society in the Early Islamic Centuries. the University of Wisconsin – Madison, 2008 — 95-bet.
- ↑ Ibn al Kalbi, Hisham. نسب معد و اليمن الكبير, المجلد 3 (Arabic). دار اليقظة العربية, 1988 — 142-bet.
- ↑ Baladhuri, Ahmad. كتاب فتوح البلدان(Futuh al Buldan). E.J BRILL, 1866 — 83-bet.
- ↑ al-Hamawi, Yaqut. Mu'jam al Buldan (Dictionary of Countries). Dar as Sadr, 1995 — 435-bet.
- ↑ Cevdet Pasha, Ahmed. Detailed in the history of the Arabs before Islam – c 7. Noor Book, 2007 — 201-bet.
- ↑ United Arab Emirates Yearboook 2006. Trident Press Ltd, April 2, 2006. ISBN 9781905486052.
- ↑ Constructing Al-Azd: Tribal Identity and Society in the Early Islamic Centuries page 95. ISBN 9780549634430.
- ↑ The Journal of Oman Studies, Page 100
- ↑ Casey-Vine, Paula. Oman in History. Immel Pub., January 1, 1995. ISBN 9781898162117.