Haydaron jangi

Sanalar	1052-yil 14-aprel
Urush yeri	Haydaron, Tunis
Natija	Banu Hilolning mutlaq gʻalabasi Qayravonga yoʻl ochilgan;

Haydaron jangi
	Hiloliylarning Ifriqiyaga bosqinining bir qismi
Sanalar	1052-yil 14-aprel
Urush yeri	Haydaron, Tunis
Natija	Banu Hilolning mutlaq gʻalabasi Qayravonga yoʻl ochilgan;
Raqiblar
Banu Hilol	Ziriylar sulolasi
Qoʻmondonlar
nomaʼlum	Al-Muʼizz ibn Badis
Kuchlar
3 000 otliq	30 000
Yoʻqotishlar
Kam	Koʻp

Haydaron jangi (arabcha: معركة حيدران‎‎) yoki Jabal Haydaron jangi (arabcha: معركة جبل حيدران‎‎) 1052-yil 14-aprelda hozirgi Tunisning janubi-sharqida Banu Hilol arab qabilalari va Ziriylar sulolasi oʻrtasida sodir boʻlgan qurolli toʻqnashuv. Bu jang Hiloliylarning Ifriqiyaga bosqini doirasida yuz bergan^[1]^[2]^[5].

Kelib chiqishi

Ziriylar 972-yilda Fotimiylardan mustaqillik eʼlon qilib, Abbosiylarni xalifa deb tan olganlaridan soʻng, ikki oʻrtada munosabatlar keskinlashgan^[6]. Bunga javoban Fotimiylar Magʻribga Ziriylar va Hamdoniylarni jazolash uchun vayronkor Hiloliy bosqinchilarni yubordilar^[3]. Ifriqiyaga ketayotgan hiloliylar 1050-yilda Kirenaikani vayron qilishgan^[2].

Jang

Hiloliylar va Ziriylar hozirgi Tunisning janubi-sharqidagi Haydaronda toʻqnashdilar. Jangda Banu Hilol qabilasidan 3 000 nafar arab otliq askari Ziriy amiri al-Muʼizz ibn Badisga qarshi kurashdi^[4]. Son jihatidan ancha kam boʻlgan hiloliylar Sanhaja Ziriylarini hal qiluvchi jangda magʻlub etib, chekinishga majbur qildilar. Bu gʻalaba hiloliylar uchun Qayravon tomon yoʻlni ochib, natijada, ular 1057-yilda bu shaharni qoʻlga kiritdilar^[3].

Oqibat

Hiloliylar gʻalaba natijasida 1057-yilda Qayravonni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldilar. Bu esa Ziriylarni poytaxtni Mahdiyaga koʻchirishga majbur qildi.

Hiloliylar hatto Zenatalarni janubiy Ifriqiyadan haydab chiqarishga muvaffaq boʻldilar. Bosqin yakunida Ziriylar va Hammadiylar oʻz hududlarining aksariyat qismini boy berib, Ifriqiya sohilidagi tor qirgʻoq chizigʻi bilan cheklanib qoldilar.

Manbalar

↑ ^1,0 ^1,1 Schuster, Gerald. Die Beduinen in der Vorgeschichte Tunesiens. Die " Invasion " der Banū Hilāl by Gerald Schuster. Brill. pp. 487–492. https://www.jstor.org/stable/25651679.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 Idris, Hady Roger (1968). "L'invasion hilālienne et ses conséquences". Cahiers de civilisation médiévale 11 (43): 353–369. doi:10.3406/ccmed.1968.1452. ISSN 0007-9731. http://dx.doi.org/10.3406/ccmed.1968.1452.
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 Abun-Nasr, Jamil M.; al-Naṣr, Ǧamīl M. Abū; Abun-Nasr, Abun-Nasr, Jamil Mirʻi. A History of the Maghrib in the Islamic Period (en). Cambridge University Press, 1987-08-20 — 69-bet. ISBN 978-0-521-33767-0.
↑ ^4,0 ^4,1 ^4,2 Idris, H. R. (2012-04-24), „Ḥaydarān“, Encyclopaedia of Islam, Second Edition (inglizcha), Brill, qaraldi: 2021-09-26
↑ Histoire générale de l'Afrique. 3, L'Afrique du VIIe au XIe siècle / M. El Fasi, codirecteur : I. Hrbek., Muḥammad Fāsī, Ivan Hrbek, Comité scientifique international pour la rédaction d'une Histoire générale de l'Afrique, Ed. abrégée, Paris: Présence africaine, 1997. ISBN 2-7087-0627-6. OCLC 38223073.
↑ محمد كمال شبانة (1429 هـ – 2008م). الدويلات الإسلامية في المغرب: دراسة تاريخية حضارية. دار العالم العربي. Page 145.

[Schuster_487–492-1] 1,0 ^1,1 Schuster, Gerald. Die Beduinen in der Vorgeschichte Tunesiens. Die " Invasion " der Banū Hilāl by Gerald Schuster. Brill. pp. 487–492. https://www.jstor.org/stable/25651679.

[:2-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 ^2,4 Idris, Hady Roger (1968). "L'invasion hilālienne et ses conséquences". Cahiers de civilisation médiévale 11 (43): 353–369. doi:10.3406/ccmed.1968.1452. ISSN 0007-9731. http://dx.doi.org/10.3406/ccmed.1968.1452.

[:12-3] 3,0 ^3,1 ^3,2 Abun-Nasr, Jamil M.; al-Naṣr, Ǧamīl M. Abū; Abun-Nasr, Abun-Nasr, Jamil Mirʻi. A History of the Maghrib in the Islamic Period (en). Cambridge University Press, 1987-08-20 — 69-bet. ISBN 978-0-521-33767-0.

[Idris-4] 4,0 ^4,1 ^4,2 Idris, H. R. (2012-04-24), „Ḥaydarān“, Encyclopaedia of Islam, Second Edition (inglizcha), Brill, qaraldi: 2021-09-26

[5] Histoire générale de l'Afrique. 3, L'Afrique du VIIe au XIe siècle / M. El Fasi, codirecteur : I. Hrbek., Muḥammad Fāsī, Ivan Hrbek, Comité scientifique international pour la rédaction d'une Histoire générale de l'Afrique, Ed. abrégée, Paris: Présence africaine, 1997. ISBN 2-7087-0627-6. OCLC 38223073.

[6] محمد كمال شبانة (1429 هـ – 2008م). الدويلات الإسلامية في المغرب: دراسة تاريخية حضارية. دار العالم العربي. Page 145.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]