Kontent qismiga oʻtish

Hadicha Sulton

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Hadicha Sulton
Tugʻilishi 1494-yildan oldin
Vafoti 1543/1544-yildan keyin
Turmush oʻrtogʻi
Kapudan Iskandar posho
(turm. 1509; vaf. 1515)

Coban Mustafo posho
(turm. 1517; vaf. 1529)
Farzandlari Birinchi nikoh
Sultonzoda Mehmed bek
Sultonzoda Sulaymon bek
Sultonzoda Ali bek
Sultonzoda Usmon bek
Nafisa Honimsulton
Ikkinchi nikoh
Sultonzoda Mehmed Shoh bek
Hanim Honimsulton
Fülane Honimsulton
Sulola Usmoniylar
Otasi Salim I
Onasi Hafsa Sulton
Dini Islom, sunniylik

Hadicha Sulton (usmonli turkcha: خدیجه سلطان‎‎; 1494-yildan oldin tugʻilgan[1] – 1543/1544-yildan keyin vafot etgan[1]) baʼzan Hadicha Xonim Sulton deb ham ataladi, Usmoniylar malikasi, sulton Salim I va Hafsa Sultonning qizi, sulton Sulaymon I ning tugʻishgan singlisi.

Hayoti

Hadichaning aniq tugʻilgan sanasi nomaʼlum, biroq u 1494-yildan oldin tugʻilgan[2]. U shahzoda Salim (boʻlajak sulton Salim I) va uning joriyasi Hafsaning qizi boʻlgan.

Nikohlari

Hadicha 1509-yilda Usmoniylar imperiyasi hokimi, keyinchalik admiral lavozimida xizmat qilgan, 1515-yilda qatl etilgan Damat Iskandar poshoga turmushga chiqqan[2].

Uzoq vaqt Hadicha Sulton bosh vazir Pargali Ibrohim poshoga turmushga chiqqan, deb ishonib kelingan. Biroq 2000-yillarning oxirida tarixchi Ebru Turan olib borgan tadqiqotlar bu daʼvo ishonchli dalillarga asoslanmaganini va aslida ular orasida bunday nikoh umuman boʻlmaganini koʻrsatdi. Natijada, tarixchilar Ibrohim posho Hadichaga emas, balki boshqa ayol Muhsina Xotunga uylangan, degan fikrda yakdil qolishdi[3]. Hadichaning haqiqiy ikkinchi nikohi 1517-yilda Coban Mustafo posho bilan boʻlgan. U Iskandar poshoning oʻgʻli va Hadichaning oʻgay singlisi Shohzoda Sultonning bevasi boʻlgan. Hadicha esa 1529-yilda beva qolgan.

Hadicha Sulton 1543–1544-yillarda Aksaroyda masjid qurdirgan. Vafotidan keyin Yovuz Salim masjidi qabristonida, Shahzodalar maqbarasida ota-onasining yonidagi alohida maqbaraga dafn etilgan. Uning qabri opasi yoki singlisi Hafiza Sultonning qabri yoniga qoʻyilgan.

Farzandlari

Hadicha Sultonning 5 oʻgʻli va kamida 3 qizi boʻlgan[2][4].

Birinchi nikohidan Hadichaning 4 oʻgʻli va 1 qizi bor edi:

  • Sultonzoda Mehmed bey
  • Sultonzoda Sulaymon bey
  • Sultonzoda Ali bey
  • Sultonzoda Usmon bey
  • Nafisa Xonimsulton aka-ukalaridan biri bilan birga Shahzoda masjidiga dafn etilgan.

Ikkinchi nikohidan Hadichaning 1 oʻgʻli va kamida 2 qizi bor edi:

  • Sultonzoda Mehmed Shoh bey
  • Xonim Xonimsulton (1582-yilda vafot etgan, Hurram Sulton maqbarasiga dafn etilgan)
  • Fülane Xonimsulton

Serialda

„Muhtasham yuz yil“ teleserialida Hadicha Sulton rolini turk-nemis aktrisasi Selma Ergech ijro etgan[5]. Serialda u notoʻgʻri ravishda Ibrohim poshoning xotini va uning farzandlarining onasi sifatida tasvirlangan, bu holatni boshqa tarixchilar ham inkor etgan. Biroq serial 2011-yilda suratga olingan boʻlib, oʻsha paytda bu nikoh qatʼiy ravishda rad etilgani hali aniq emas edi[6].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008 — 202-bet. ISBN 978-9-753-29623-6. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Peirce, Leslie. The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford University Press, 1993 — 304n62-bet. ISBN 0-19-508677-5. 
  3. ↑ Turan, Ebru (2009). "The Marriage of Ibrahim Pasha (ca. 1495-1536): The Rise of Sultan Süleyman's Favorite to the Grand Vizierate and the Politics of the Elites in the Early Sixteenth-Century Ottoman Empire". Turcica 41: 3–36. doi:10.2143/TURC.41.0.2049287. 
  4. ↑ Alderson, A. d. Structure Of The Ottoman Dynasty, 1956. 
  5. ↑ „'Hatice Sultan woman of love'“ (en). Hürriyet Daily News. Qaraldi: 2017-yil 3-noyabr.
  6. ↑ Ebru Turan, „The Marriage of Ibrahim Pasha (1495‒1536): The Rise of Sultan Suleymanʼs Favorite to the Grand Vizierate and the Politics of the Elites in the Early Sixteenth-Century Ottoman Empire“ Turcica 41 (2009)

Adabiyotlar

  • Necdet Sakaoğlu, Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler, Oğlak Yayıncılık, 2008
  • Leslie Peirce, The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, Oxford University Press, Oxford, 1993
  • Ebru Turan, The Marriage of Ibrahim Pasha (ca. 1495–1536): The Rise of Sultan Süleymanʼs Favorite to the Grand Vizierate and the Politics of the Elites in the Early Sixteenth-Century Ottoman Empire, Turcica, 2009