Habiba Sarobiy
| Habiba Sarobiy حبیبه سرابی | |
|---|---|
 | |
| Bomiyon viloyati hokimi | |
|
Mansab davri 2005-yil 23-mart – 2013-yil 14-oktyabr | |
| Oʻtmishdoshi | Muhammad Rahim Aliyor |
| Vorisi | Gʻulom Ali Vahdat |
| 2-Ayollar ishlari vaziri | |
|
Mansab davri 2002-yil iyul – 2004-yil dekabr | |
| Oʻtmishdoshi | Sima Samar |
| Vorisi | Massuda Jalol |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi |
Habiba 1956 (yoshi 69–70) Sarob, Gʻazni viloyati, Afgʻoniston |
| Siyosiy partiyasi | Haqiqat va Adolat partiyasi |
| Bolalari | 3 |
| Otasi | Abdul Hamid |
Habiba Sarobiy (1956-yilda tugʻilgan) — gematolog, siyosatchi hamda Tolibonning birinchi hokimiyati davridan keyingi Afgʻonistonni qayta tiklash jarayoni islohotchisi.
2005-yilda Bomiyon viloyati hokimi etib tayinlangan — bu lavozimni egallagan birinchi afgʻon ayoli boʻlgan. Shuningdek, Afgʻoniston Ayollar ishlari hamda Madaniyat va taʼlim vazirliklarida vazir sifatida xizmat qilgan.
Habiba Sarobiy ayollar huquqlari va vakilligini hamda atrof-muhit masalalarini ilgari surishda muhim rol oʻynagan. Etnik kelib chiqishi boʻyicha hazoralardan.
Biografiyasi
Habiba Sarobiy Gʻazni viloyatining Sarob shahrida tugʻilgan[1] va yoshligini otasi bilan mamlakat boʻylab sayohat qilib oʻtkazgan. Besh farzand ichida yagona qiz boʻlgani uchun oʻz huquqlarini himoya qilishni oʻrgangan[2]. Keyinchalik oʻrta taʼlim olish uchun Kobulga koʻchib oʻtgan va universitetda tibbiyot yoʻnalishida tahsil olgan. 1987-yilda bitirgach, Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti tomonidan stipendiya olgan va gematologiya boʻyicha taʼlimini davom ettirish uchun Hindistonga borgan[3].
Afgʻonistonda Tolibonning birinchi hukmronligi davrida Habiba Sarobiy farzandlari bilan Peshovarga (Pokiston) qochgan, biroq yashirin ravishda tez-tez Afgʻonistonga qaytib turgan. Turmush oʻrtogʻi oilasiga qarash uchun Kobulda qolgan[3]. Shuningdek, qizlar uchun yashirin tarzda oʻqituvchi sifatida ishlagan — ham Afgʻonistonda maxfiy ravishda, ham Pokistondagi afgʻon qochqinlar lagerlarida. 1998-yilda Afghan Institute of Learning tashkilotiga qoʻshilgan va keyinchalik Bosh menejer lavozimiga koʻtarilgan[2]. Shuningdek, Afgʻoniston ayollari va bolalari uchun gumanitar yordam tashkiloti vitse-prezidenti boʻlgan.
Afgʻoniston Ayollar ishlari vazirligi hamda Madaniyat va taʼlim vazirligi vaziri sifatida xizmat qilgan. 2005-yilda Prezident Hamid Karzay tomonidan Bomiyon viloyati hokimi etib tayinlangan va shu tariqa Afgʻonistonda har qanday viloyatga hokim etib tayinlangan birinchi ayol boʻlgan[4].
Hokim sifatida viloyatda turizmni daromad manbai sifatida rivojlantirishni asosiy yoʻnalishlardan biri deb eʼlon qilgan[5]. Bomiyon viloyati tarixan buddaviy madaniyat markazi boʻlgan va bu yerda Bomiyon buddalari joylashgan edi — ular Tolibon tomonidan AQSh boshchiligidagi bosqin oldidan vayron qilingan. Shunga qaramay, Bomiyon Afgʻonistonning eng kambagʻal va yetarli darajada rivojlanmagan viloyatlaridan biri boʻlib qolmoqda, savodsizlik va qashshoqlik darajasi yuqori.
2008-yilda Time jurnali uni „Atrof-muhit qahramonlari“ roʻyxatiga kiritgan, bu qisman Band-i Amir milliy bogʻini tashkil etishdagi hissasi bilan bogʻliq[6]. 2013-yilda Ramon Magsaysay mukofotini qoʻlga kiritgan va uning oʻrniga hokim etib Gʻulom Ali Vahdat tayinlangan[7].
2016-yilda tinchlikni mustahkamlash, gender tengligi va ayollarni qoʻllab-quvvatlash yoʻlidagi tinimsiz faoliyati uchun N-Peace mukofoti bilan taqdirlangan.
2020-yilda Habiba Sarobiy Afgʻoniston Islom Respublikasining Tinchlik muzokaralari jamoasi aʼzosi boʻlgan[8].
2018-yil 8-mart — Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan BMT Xavfsizlik Kengashiga Afgʻonistondagi BMT missiyasi boʻyicha ochiq muhokama chogʻida bayonot bergan[9].
2022-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari Tinchlik institutida oʻtkazilgan „Afgʻoniston tinchlik jarayonidan saboqlar“ nomli konferensiyada ishtirok etgan. Ushbu tadbirda 2001—2021-yillar oraligʻida Afgʻonistonda nima uchun ichki muzokaralar boʻlmaganligi masalasi muhokama qilingan[10].
Manbalar
- ↑ W. Adamec, Ludwig. Historical Dictionary of Afghanistan. Scarecrow Press, 2012 — 399-bet. ISBN 9780810878150.
- ↑ 2,0 2,1 „GFW | Habiba Sarabi Named New Minister of Women Affairs in Afghanistan“ (2005-yil 18-aprel). 2005-yil 18-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 30-oktyabr.
- ↑ 3,0 3,1 „Ready for her close-up, By Janelle Brown“ (2005-yil 19-mart). 2005-yil 19-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 30-oktyabr.
- ↑ „Afghanistan's first woman governor“ (en-GB) (2005-yil 9-iyun). Qaraldi: 2022-yil 30-oktyabr.
- ↑ „Afghan woman eyes the governor's job“ (en-GB) (2005-yil 26-fevral). Qaraldi: 2022-yil 30-oktyabr.
- ↑ Baker, Aryn (September 24, 2008). „Heroes of the Environment 2008: Habiba Sarabi“. Time. 26 August 2013da asl nusxadan arxivlandi.
- ↑ Ghafari, Hadi. „Ghulam Ali Wahdat, Bamyan governor“. Pajhwok Afghan News (2014-yil 10-fevral). Qaraldi: 2018-yil 23-yanvar.
- ↑ Qazi, Shereena „Who are the Afghan women negotiating peace with the Taliban?“ (en). www.aljazeera.com. Qaraldi: 2020-yil 26-oktyabr.
- ↑ „UN Security Council Briefing on Afghanistan by Habiba Sarabi“ (en-US). NGO Working Group on Women, Peace and Security (2018-yil 8-mart). Qaraldi: 2020-yil 26-oktyabr.
- ↑ U.S. Institute of Peace (2022-10-25), 10/25/2022 Lessons from the Afghanistan Peace Process, qaraldi: 2022-10-30