Guy Burgess

Guy Burgess
	; Photo portrait, before 1951
Tavalludi	16-aprel 1911-yil; Devonport, Devon, Angliya
Vafoti	30-avgust 1963-yil ; (52 yoshda); Moskva
Taʼlimi	Trinity kolleji, Kembrij

Gay Frensis de Monsi Burgess (1911-yil 16-aprel - 1963-yil 30-avgust) Britaniya diplomati va sovet qoʻshaloq agenti. 1930-yillarning oʻrtalaridan Sovuq urushning dastlabki yillarigacha faoliyat olib borgan^[1]. Kembrij beshligining josuslik guruhi aʼzosi boʻlgan. U 1951-yilda oʻzining josus hamkasbi Donald Maclean bilan Sovet Ittifoqiga qochib ketgan va bu Angliya-Amerika Qoʻshma Shtatlari razvedka hamkorligi munosabatlari buzilishiga olib kelgan. Natijada Britaniyaning tashqi va diplomatik xizmatlari uzoq vaqt faoliyat yuritmay qolgan.

Burgess ingliz oilasida tugʻilgan. Eton kollejida, Dartmouthdagi Qirollik dengiz kollejida va Kembrijdagi Trinity kollejida oʻqigan^[2]. U Kembrijda chap qanot partiyasiga a'zo boʻlgan va Britaniya Kommunistik partiyasiga qoʻshildi. 1935-yilda boʻlajak ikki tomonlama agent Harold Kim Fhilbyning tavsiyasi boʻyicha Sovet razvedkasiga josus sifatida yollangan. Kembrijni tark etgach, Burgess BBCda prodyuser sifatida ishlagan va 1944-yilda Tashqi ishlar vazirligiga qoʻshilgan.

Burgess Tashqi ishlar vazirligida Hector McNeilning oʻrinbosari va tashqi ishlar vaziri Ernest Bevinning rasmiy kotib sifatida ishlagan. Bu post 1945-yildan keyingi kritik davrda Buyuk Britaniyaning tashkilot tuzilmalari boʻyicha ishonchli ma'lumotlarga erishishga imkon bergan. 1950-yilda u Vashingtondagi Britaniya elchixonasi kotibi etib saylangan.

Burgessning qayerda ekanligi 1956-yilgacha G‘arbda noma’lum boʻlgan. U Maklin bilan Moskvadagi qisqa matbuot anjumanida qatnashib, maqsadi Sovet-G‘arb munosabatlarini yaxshilash boʻlganini aytgan. Hech qachon Sovet Ittifoqini tark etmasligini bildirgan. Uning uyiga britaniyalik doʻstlari va jurnalistlar tez-tez tashrif buyurishgan. U moddiy jihatdan yaxshi ta'minlangani bilan sogʻligʻi yomonlashgani sababli 1963-yilda vafot etgan. Uning qochqinda maxfiy yurishi Sovetlar uchun taqdim etilgan har qanday razvedka ma'lumotlaridan koʻra koʻproq ahamiyatga ega boʻlgan. Burgessning tez-tez ekranga va sahna koʻrinishlariga olib chiqilganilgan. 1981-yilda Julian Mitchellning Another Country pyesasida uning hayoti aks ettirilgan.

Burgess Sovetlarga Tashqi ishlar vazirligining Sovuq urush va mustamlakachilik tarafdori boʻlgan. U shu tashviqot bilan shugʻullanuvchi maxfiy qanot boʻlgan axborotni oʻrganish boʻlimida mas'ul boʻlib ishlagan. Burgess ishga mast holda kelganlikda ayblanib ishdan boʻshatilgan^[3].

Manbalar

↑ "Burgess, Guy Francis de Moncy (1911–1963), spy" (en). Oxford Dictionary of National Biography (online nashri). Oxford University Press. 2004. doi:10.1093/ref:odnb/37244. https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-37244. <!---> (Subscription, Ziyosfera Library access or UK public library membership required.)
↑ „How Cambridge spy Guy Burgess charmed the Observer's man in Moscow“ (en). The Guardian (2016-yil 28-may). Qaraldi: 2021-yil 2-mart.
↑ Leigh, David. „Death of the Department that never was“. The Guardian (1978-yil 27-yanvar). Qaraldi: 2021-yil 20-yanvar.

[1] "Burgess, Guy Francis de Moncy (1911–1963), spy" (en). Oxford Dictionary of National Biography (online nashri). Oxford University Press. 2004. doi:10.1093/ref:odnb/37244. https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-37244. <!---> (Subscription, Ziyosfera Library access or UK public library membership required.)

[2] „How Cambridge spy Guy Burgess charmed the Observer's man in Moscow“ (en). The Guardian (2016-yil 28-may). Qaraldi: 2021-yil 2-mart.

[3] Leigh, David. „Death of the Department that never was“. The Guardian (1978-yil 27-yanvar). Qaraldi: 2021-yil 20-yanvar.

[1]

[2]

[3]