Kontent qismiga oʻtish

Güzelce Qosim posho

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Güzelce Qosim posho (1553-yilda vafot etgan) – Usmoniylar davlat arbobi. Devşirme tizimi orqali saroy xizmatiga olingan boʻlib, Enderunda tarbiya topgan. U Salim I Yovuzning Misr yurishida qatnashgan va 1516-yilda yangi tashkil etilgan Hama viloyatining sanjak hokimi etib tayinlangan. 1521-yilda posho Halabning sanjakbeyi lavozimida xizmat qilayotgan paytda Karaman viloyatining beklarbegi boʻlgan, oradan koʻp oʻtmay esa Onadoʻli viloyatining beylerbeyi etib tayinlangan. 1523-yilda u Misr hokimi Çoban Mustafo poshoning oʻrniga Misr hokimi lavozimini egallagan[1]. Ammo koʻp oʻtmay bu lavozimga Xoin Ahmed posho tayinlandi. Shunga qaramay, 1524-yilda xoin Ahmed posho qoʻzgʻolon koʻtargach va oʻldirilgach, Qosim posho ikkinchi bor Misr hokimi etib tayinlangan. Biroq oʻsha yilning oxirida Misr xazinachisi bilan kelishmovchilik sabab lavozimidan ozod etilgan.

1526-yilda Sulton Sulaymon I ning Vengriya yurishi vaqtida Qosim posho Istanbul hokimi lavozimini egallagan. 1529-yilda u uchinchi vazir etib tayinlanib, Kubbealti vazirlari safiga qoʻshilgan. Keyinchalik Moraning sanjak hokimi lavozimiga tayinlanib, shu lavozimda nafaqaga chiqqan. U 1553-yilda Mora yoki Gallipolida vafot etgan.

Güzelce Qosim posho Istanbulda faoliyat yuritgan va bu hududda yangi kemasozlik inshooti barpo etilishi munosabati bilan u joyning rivojlanishi va u yerga aholi joylashtirilishini boshqargan. Shuning uchun bugungi Beyoğlu tumanidagi Qosimposho mahallasi uning nomi bilan atalgan. Ushbu hududda u tomonidan bunyod etilgan bir qancha xayriya inshootlari mavjud, jumladan, 1533-yilda Xoʻja Sinon tomonidan qurilgan Qosim posho masjidi, bir madrasa[2], oshxona va 1537–1538-yillarda qurilgan hammom ham shular jumlasidandir.

Manbalar