Kontent qismiga oʻtish

Fotima bin Qays

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Fotima bint Qays (arabcha: فاتىمە بىنت قەيس‎‎) — islomning ilk davrlaridagi olima.

Tarix

Fotima Qays ibn Xolidning qizi va Ad-Dahhok ibn Qays al-Fihriyning singlisi edi[1][2]. U Qurayshning Adnoniy qabilasidan bo‘lib[2][3], elita tabaqaga mansub edi hamda islomning ilk davrlarida olima bo‘lgan[4][5].

Qays Qurayshning BanuMaxzum kichik qabilasidan bo‘lgan Abu Amr ibn Hafs ibn Mug‘ira bilan turmush qurgan[3][6]. Eri Yamandagi harbiy yurishda bo‘lganida[2] uni uch taloq bilan qaytmas tarzda taloq qilgan[7][8].

Taloqdan so‘ng, obro‘-e’tiborli ikki kishi[9],

Fotima bint Qays (arabcha: فاتىمە بىنت قەيس‎‎) Islomning ilk davrlarida olima bo‘lgan.

Tarix

Fotima Qays ibn Xolidning qizi va Ad-Dahhok ibn Qays al-Fihriyning singlisi edi[10][11]. U Qurayshning Adnoniy qabilasidan bo‘lib[11][12] elita tabaqaga mansub edi hamda Islomning ilk davrlarida olima bo‘lgan[13][14].

Qays Qurayshning Bani Maxzum kichik qabilasidan bo‘lgan Abu Amr ibn Hafs ibn Mug‘ira bilan turmush qurgan[12][15]. Uning eri Yamandagi harbiy yurishda bo‘lganida[11] uni uch taloq bilan qaytmas tarzda taloq qilgan[16][17].

Taloqdan so‘ng, obro‘-e’tiborli ikki kishi[18] Muoviya ibn Abu Sufyon va Abu Jahm ikkalasi ham unga sovchi bo‘lgan. Aytilishicha, u Muhammad bilan maslahatlashgan, u esa unga buning o‘rniga o‘z sahobasi (sahobiy) Usoma ibn Zaydga turmushga chiqishni tavsiya qilgan[19][20][21]. Umar shahid bo‘lganida Shuro kengashi ularning uyida to‘plangan[14].

Qays, shuningdek, islomning ruknlaridan biri bo‘lgan zakot (majburiy ehson) haqida Muhammad bilan maslahatlashgan[22][23].

Manbalar

  1. ↑ „Fatima bint Qays (ra): She Preserved Hadiths About Dajjal and Divorce | The Firsts“ (en). Yaqeen Institute for Islamic Research. Qaraldi: 2025-yil 1-noyabr.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Abdul-Rahman, Muhammad Saed. The Meaning and Explanation of the Glorious Qur'an (en). MSA Publication Limited, 2009-10-01 — 135-bet. ISBN 978-1-86179-668-4. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Abdul-Rahman, Muhammad Saed. The Quran With Tafsir Ibn Kathir Part 28 of 30: Al Mujadila 001 To At Tahrim 012 (en). Muhammad Saed Abdul-Rahman, 2018-07-01 — 125-bet. 
  4. ↑ Doi, Abdur Rahman I.. Women in Sharīʼah (Islamic Law) (en). A.S. Noordeen, 1990 — 143-bet. ISBN 978-967-9963-34-2. 
  5. ↑ Kausar, Zinat. Women in Feminism and Politic[s: New Directions Towards Islamization] (en). Leeds Publications, 2001 — 58-bet. ISBN 978-983-9839-96-8. 
  6. ↑ Kathīr, Ismāʻīl ibn ʻUmar Ibn. المصباح المنير في تهذيب تفسير ابن كثير (en). Darussalam, 2003 — 38-bet. ISBN 978-9960-892-92-4. 
  7. ↑ Uthman, Ibrahim Olatunde. Feminist Insiders-Outsiders: Muslim Women in Nigeria and the Contemporary Feminist Movement (en). Cambridge Scholars Publishing, 2009-10-02 — 113-bet. ISBN 978-1-4438-1567-3. 
  8. ↑ Maudoodi, Syed Abul ʻAla. Towards Understanding the Qurʼān: Sūrahs 22-24 (en). Islamic Foundation, 1988 — 227-bet. ISBN 978-0-86037-293-6. 
  9. ↑ Yamani, Ahmad Zaki. Woman in Islam (en). al-Furqan Islamic Heritage Foundation, 2005 — 64-bet. ISBN 978-1-873992-98-2. 
  10. ↑ „Fatima bint Qays (ra): She Preserved Hadiths About Dajjal and Divorce | The Firsts“ (en). Yaqeen Institute for Islamic Research. Qaraldi: 2025-yil 1-noyabr.
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 Abdul-Rahman, Muhammad Saed. The Meaning and Explanation of the Glorious Qur'an (en). MSA Publication Limited, 2009-10-01 — 135-bet. ISBN 978-1-86179-668-4. 
  12. ↑ 12,0 12,1 Abdul-Rahman, Muhammad Saed. The Quran With Tafsir Ibn Kathir Part 28 of 30: Al Mujadila 001 To At Tahrim 012 (en). Muhammad Saed Abdul-Rahman, 2018-07-01 — 125-bet. 
  13. ↑ Doi, Abdur Rahman I.. Women in Sharīʼah (Islamic Law) (en). A.S. Noordeen, 1990 — 143-bet. ISBN 978-967-9963-34-2. 
  14. ↑ 14,0 14,1 Kausar, Zinat. Women in Feminism and Politic[s: New Directions Towards Islamization] (en). Leeds Publications, 2001 — 58-bet. ISBN 978-983-9839-96-8. 
  15. ↑ Kathīr, Ismāʻīl ibn ʻUmar Ibn. المصباح المنير في تهذيب تفسير ابن كثير (en). Darussalam, 2003 — 38-bet. ISBN 978-9960-892-92-4. 
  16. ↑ Uthman, Ibrahim Olatunde. Feminist Insiders-Outsiders: Muslim Women in Nigeria and the Contemporary Feminist Movement (en). Cambridge Scholars Publishing, 2009-10-02 — 113-bet. ISBN 978-1-4438-1567-3. 
  17. ↑ Maudoodi, Syed Abul ʻAla. Towards Understanding the Qurʼān: Sūrahs 22-24 (en). Islamic Foundation, 1988 — 227-bet. ISBN 978-0-86037-293-6. 
  18. ↑ Yamani, Ahmad Zaki. Woman in Islam (en). al-Furqan Islamic Heritage Foundation, 2005 — 64-bet. ISBN 978-1-873992-98-2. 
  19. ↑ al-Shafii. The Epistle on Legal Theory (en). NYU Press, 2013-02-04 — 229-bet. ISBN 978-0-8147-6998-0. 
  20. ↑ „Sahih Muslim 2942a - The Book of Tribulations and Portents of the Last Hour - كتاب الفتن وأشراط الساعة“. Sunnah. Qaraldi: 2025-yil 1-noyabr.
  21. ↑ Muzakki, A., Roibin R., and Muhammad M. (2004) "Kafaah and marriage in jahily and early Islam (Studies in the History of Islamic Law)." Tsaqafah. ISSN 1411-0334. Retrieved 1 November 2025.
  22. ↑ Qaraḍāwī, Yūsuf. Fiqh Al-Zakāh: A Comprehensive Study of Zakah Regulations and Philosophy in the Light of the Qur'an and Sunnah (en). The Other Press, 2011 — 639-640-bet. ISBN 978-967-5062-76-6. 
  23. ↑ Nadwi, Abul Hasan Ali. The Four Pillars of Islam (en). The Other Press, 2011. ISBN 978-967-5062-77-3. 

Muoviya ibn Abu Sufyon va Abu Jahm, ikkalasi ham unga sovchi bo‘lgan. Aytilishicha, u Muhammad bilan maslahatlashgan, u esa unga buning o‘rniga o‘z sahobasi (sahobiy) Usoma ibn Zaydga turmushga chiqishni tavsiya qilgan[1][2][3]. Hazrati Umar shahid bo‘lganida, Shuro kengashi ularning uyida to‘plangan[4].

Qays, shuningdek, Islomning ruknlaridan biri bo‘lgan zakot (majburiy ehson) haqida Muhammad bilan maslahatlashgan[5][6].

Manbalar

  1. ↑ al-Shafii. The Epistle on Legal Theory (en). NYU Press, 2013-02-04 — 229-bet. ISBN 978-0-8147-6998-0. 
  2. ↑ „Sahih Muslim 2942a - The Book of Tribulations and Portents of the Last Hour - كتاب الفتن وأشراط الساعة“. Sunnah. Qaraldi: 2025-yil 1-noyabr.
  3. ↑ Muzakki, A., Roibin R., and Muhammad M. (2004) "Kafaah and marriage in jahily and early Islam (Studies in the History of Islamic Law)." Tsaqafah. ISSN 1411-0334. Retrieved 1 November 2025.
  4. ↑ Manba xatosi: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :2
  5. ↑ Qaraḍāwī, Yūsuf. Fiqh Al-Zakāh: A Comprehensive Study of Zakah Regulations and Philosophy in the Light of the Qur'an and Sunnah (en). The Other Press, 2011 — 639-640-bet. ISBN 978-967-5062-76-6. 
  6. ↑ Nadwi, Abul Hasan Ali. The Four Pillars of Islam (en). The Other Press, 2011. ISBN 978-967-5062-77-3.