Эрwин Неҳер
Бу мақола викилаштирилиши керак. (2026-08) |
| Эрwин Неҳер | |
|---|---|
| Таваллуди |
1944-йил 20-март Ландсберг ам Леч, Бавария, Германия |
| Соҳаси | Биофизика |
| Институтлар |
|
| Таълими |
|
| Машҳур ишлари | мембранадаги ион каналлари орқали ўтувчи электр токларини ўлчаш усули |
| Мукофотлари |
|
| Веб-сайт | мпг.де/323786/биопҳйсикалисче чемиэ wиссМ6 |
Эрwин Неҳер (де; /ˈнэɪəр/;„Неҳер“. 1944-йил 20-мартда туғилган) — ҳужайра физиологияси соҳасида ихтисослашган германиялик биофизик. Ушбу соҳадаги муҳим ҳиссаси учун у 1991-йилда Берт Сакманн билан биргаликда ҳужайралардаги ягона ион каналларининг функсиясига оид кашфиётлари учун Физиология ёки тиббиёт бўйича Нобел мукофоти билан тақдирланган.„Нобел аутобиограпҳй оф Неҳер“.„Неуротреэ - Эрwин Неҳер Фамилй Треэ“. неуротреэ.орг.Деан, Чрис „Эрwин Неҳер - Сcиэнcе Видео Интервиэw“. Вега Сcиэнcе Труст.
Дастлабки ҳаёти ва таълими
Неҳер Ландсберг ам Леч шаҳрида туғилган. Унинг онаси Элисабетҳ (қизлик фамилияси Пфеиффер) ўқитувчи, отаси Франз Хавер Неҳер эса сут маҳсулотлари компаниясида раҳбар бўлган. У 1963–1966-йилларда Мюнхен техника университетида физика бўйича таҳсил олган.
1966-йилда унга АҚШда таҳсил олиш учун Фулбрайт стипендияси берилди. У бир йилни Висконсин–Медисон университетида ўтказди ва биофизика бўйича магистр даражасини олди. Макс Планк биофизик кимё институти лабораториясида у ҳамкасби олима Эва-Мариа Неҳер (қизлик фамилияси Руҳр) билан танишди. Улар 1978-йилда турмуш қуришди ва кейинчалик беш фарзанд — Ричард, Бенжамин, Cарола, Сигмунд ва Маргрет — кўришди.[1] 2003-йилда Неҳер Гуманистик Манифестни имзолаган 22 нафар Нобел мукофоти совриндоридан бири бўлди.„Нотабле Сигнерс“. Ҳуманисм анд Иц Аспиратионс. Америcан Ҳуманист Ассоcиатион. 2012-йил 5-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 4-октябр.
Фаолияти
1986-йилда у Берт Сакманн билан биргаликда Колумбия университети томонидан бериладиган Лоуиса Гросс Ҳорwитз мукофоти билан тақдирланди. 1987-йилда у Германия тадқиқот жамияти томонидан бериладиган Готтфриэд Wилҳелм Леибниз мукофоти билан тақдирланди. Бу Германияда илмий тадқиқотлар соҳасида бериладиган энг нуфузли мукофот ҳисобланади. Берт Сакманн билан биргаликда у 1991-йилда ҳужайралардаги ягона ион каналларининг функсиясига оид „уларнинг кашфиётлари учун“ Физиология ёки тиббиёт бўйича Нобел мукофоти билан тақдирланди.„Тҳе Нобел Призе ин Пҳйсиологй ор Медиcине 1991“. Нобелпризе.орг. Қаралди: 2011-йил 16-май. Неҳер ва Сакманн тирик ҳужайрадаги алоҳида ион каналларидан ўтувчи токларни биринчи бўлиб қайд этишган (улар бундан олдин липид икки қавати усули ёрдамида қайд этилган). Бу натижага улар патч-кламп усулини ишлаб чиқиш орқали эришган."Тҳе патч cламп течниқуэ". Сcиэнтифиc Америcан 266 (3): 44–51. Марч 1992. дои:10.1038/сcиэнтифиcамериcан0392-44. ПМИД 1374932.Неҳер Э „[6] Cорреcтион фор лиқуид жунcтион потентиалс ин патч cламп эхперименц“, . Cорреcтион фор лиқуид жунcтион потентиалс ин патч cламп эхперименц, Метҳодс ин Энзймологй, 1992 — 123–31-бет. ДОИ:10.1016/0076-6879(92)07008-C. ИСБН 978-0-12-182108-1. Неҳер Э (Септембер 1988). "Тҳе усе оф тҳе патч cламп течниқуэ то студй сеcонд мессенгер-медиатед cеллулар эвенц". Неуросcиэнcе 26 (3): 727–34. дои:10.1016/0306-4522(88)90094-2. ПМИД 2462183."Тҳе эхтраcеллулар патч cламп: а метҳод фор ресолвинг cурренц тҳроугҳ индивидуал опен чаннелс ин биологиcал мембранес". Пфлüгерс Арчив 375 (2): 219–28. Жулй 1978. дои:10.1007/БФ00584247. ПМИД 567789. Ушбу методология Чарлес Ф. Стевенснинг кучли қўллаб-қувватлаши билан унинг Ел университетидаги лабораториясида янада ривожлантирилди. 1983-йилдан бошлаб у Макс Планк биофизик кимё институтида директор бўлиб, Мембрана биофизикаси бўлимига раҳбарлик қилди. 2011-йилдан бошлаб у институтнинг фахрий директори бўлиб, у Гöттинген университетининг фахрий профессори бўлиб, илгари Гўттинген ҳисоблаш нейрофанлари бўйича Бернштейн марказининг ҳам раиси бўлган.
Мукофотлари ва совринлари
- Физиология ёки тиббиёт бўйича Нобел мукофоти (1991, Берт Сакманн билан биргаликда)„Эрwин Неҳер Биограпҳиcал“. [www.нобелпризе.орг](ҳттп://www.нобелпризе.орг). Қаралди: 2021-йил 10-март.
- Қироллик жамияти аъзоси (1994)
- Нейрофан бўйича Ралпҳ W. Герард мукофоти (1991)„Ралпҳ W. Герард Призе ин Неуросcиэнcе“ (эн). [www.сфн.орг](ҳттп://www.сфн.орг). Қаралди: 2025-йил 18-июл.
- Готтфриэд Wилҳелм Леибниз мукофоти (1987)Деуцче Форсчунгсгемеинсчафт „Листе дер мит дем Готтфриэд Wилҳелм Леибниз-Преис Аусгезеичнетен“. [www.дфг.де](ҳттп://www.дфг.де). Қаралди: 2025-йил 18-июл.
- Лоуиса Гросс Ҳорwитз мукофоти (1986)[[1](ҳттпс://www.cуимc.cолумбиа.эду/ресеарч/лоуиса-гросс-ҳорwитз-призе/ҳорwитз-призе-аwардеэс) „1990 - 1981 Аwардеэс“] (эн). Cолумбиа Университй Ирвинг Медиcал Cентер (2022-йил 11-ноябр). Қаралди: 2025-йил 18-июл.
Неҳер қуйидаги университетларнинг фахрий илмий даражаларига эга:
- Аликанте университети, Испания, 1993
- Висконсин–Медисон университети, Висконсин, АҚШ, 1993
- Мюнхен техника университети, Германия Федератив Республикаси, 1994
- Мадрид университети, Испания, 1994
- Ҳуазҳонг фан ва технологиялар университети, Ухан, Хитой Халқ Республикаси, 1994
- Баҳíа Бланcа университети,Аргентина, 1995
- Рим университети, Италия, 1996
- Қуддусдаги Иброний университети, Исроил, 1999
- Павиа университети, 2000
- Оксфорд университети, 2025„Ҳонорарй дегреэс аwардед ат Энcаэниа 2025 | Университй оф Охфорд“ (эн). [www.ох.аc.ук](ҳттп://www.ох.аc.ук) (2025-йил 25-июн). Қаралди: 2025-йил 3-июл.
Неҳер 1994-йилда Қироллик жамиятининг хорижий аъзоси (ФорМемРС) этиб сайланган.„Профессор Эрwин Неҳер ФорМемРС“. Лондон: Қироллик жамияти. 2015-йил 11-октябрда асл нусхадан архивланган.
Манбалар
- ↑ Счоэнфелд 2006, с. 264.