Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Ergin: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
{{Mifologik personaj|nom=Ergin|Jins=erkak|Otasi=[[Klimen]]|Aka va singillari=[[Azey]], [[Arron]], [[Stratiy]], [[Piley]]|Bolalari=[[Trofoniy]] va [[Agamed]]}}
{{Mifologik personaj|nom=Ergin|Jins=erkak|Otasi=[[Klimen]]|Aka va singillari=[[Azey]], [[Arron]], [[Stratiy]], [[Piley]]|Bolalari=[[Trofoniy]] va [[Agamed]]}}
'''Ergin''' ({{lang-grc|Ἐργῖνος}}) - yunon mifologiyasining qahramoni.  U Orxomen shohi sifatida Fivani vaqtincha bo'ysundirgan, ammo keyinchalik yosh [[Gerakl|Gerkulesdan]] mag'lubiyatga uchragan. U ba'zi manbalarga ko'ra Gerkules bilan boʻlgan jangda vafot etgan, boshqasiga ko'ra esa, u qarilik chog'igacha yashagan hamda uning [[Trofoniy]] va [[Agamed]] ismlibolalari boʻlgan. U ba'zi manbalarda [[Poseydon|Poseidonning]] o'g'li [[Milet|Miletli]] [[Argonavtlar|Argonavt]] Ergin ekanligi aytib o'tilgan.
'''Ergin''' ({{lang-grc|Ἐργῖνος}}) — yunon mifologiyasining qahramoni.  U Orxomen shohi sifatida Fivani vaqtincha boʻysundirgan, ammo keyinchalik yosh [[Gerakl|Gerkulesdan]] magʻlubiyatga uchragan. U baʼzi manbalarga koʻra Gerkules bilan boʻlgan jangda vafot etgan, boshqasiga koʻra esa, u qarilik chogʻigacha yashagan hamda uning [[Trofoniy]] va [[Agamed]] ismlibolalari boʻlgan. U baʼzi manbalarda [[Poseydon|Poseidonning]] oʻgʻli [[Milet|Miletli]] [[Argonavtlar|Argonavt]] Ergin ekanligi aytib oʻtilgan.


== Mifologiyada ==
== Mifologiyada ==
Qadimgi mualliflarning ta'kidlashicha Ergin Orxomen podshohi Klimenning (yoki Periklimen{{Sfn|Lewy|1909}}) toʻngʻich oʻgʻli bo'lib, Stratiy, Arron, Pileya va Azeyning ukasi hisoblanadi. Klimen esa Kichik Orxomenning yoki Eoliidlarning Fessaliya sulolasidan boʻlgan Friksning nabirasi hisoblanadi. Uni  [[Poseydon|Poseydonning]] muqaddas joyida Feviyalik Menikey Perier aravasida urib yubordi hamda u  yarador bo'ldi. O'lim to'shagidagi Klimen o'g'lidan Fivadan qasos olishni vasiyat qildi. Ergin podshoh boʻlishi bilanoq urush boshladi. "Ko'p sonli odamlarni o'ldirgan"{{Sfn|Аполлодор|1972}}, u Fivada tinchlik o'rnatdi va Fivaliklar unga yigirma yil davomida har yili yuzta sigirni soliq sifatida to'lashga va'da berishdi{{Sfn|Bethe|1907}}{{Sfn|Ботвинник|1988}}.
Qadimgi mualliflarning taʼkidlashicha Ergin Orxomen podshohi Klimenning (yoki Periklimen{{Sfn|Lewy|1909}}) toʻngʻich oʻgʻli boʻlib, Stratiy, Arron, Pileya va Azeyning ukasi hisoblanadi. Klimen esa Kichik Orxomenning yoki Eoliidlarning Fessaliya sulolasidan boʻlgan Friksning nabirasi hisoblanadi. Uni  [[Poseydon|Poseydonning]] muqaddas joyida Feviyalik Menikey Perier aravasida urib yubordi hamda u  yarador boʻldi. Oʻlim toʻshagidagi Klimen oʻgʻlidan Fivadan qasos olishni vasiyat qildi. Ergin podshoh boʻlishi bilanoq urush boshladi. "Koʻp sonli odamlarni oʻldirgan"{{Sfn|Аполлодор|1972}}, u Fivada tinchlik oʻrnatdi va Fivaliklar unga yigirma yil davomida har yili yuzta sigirni soliq sifatida toʻlashga vaʼda berishdi{{Sfn|Bethe|1907}}{{Sfn|Ботвинник|1988}}.


Biroq, ''[[Gerakl|Gerkules]]'' nomini olgan Fiva qahramoni yosh Alkid harakati tufayli to'lovlar muddatidan oldin to'xtatildi. Alkid oʻlponni olish uchun ketayotgan orxomen elchilari bilan tasodifan uchrashib qoldi va ularni oʻldirib, bundan keyin hech narsa ololmasliklarini aytib, orqaga qaytarib yubordi. Ergin Fiva qiroli Kreondan beadablarni unga berishni talab qildi va xohlagan narsasini ololmagach urush boshladi. U ushbu jangda dushman qoʻshinini boshqargan Alkiddan magʻlub boʻldi.[[Pseudo Apollodorus|Psevdo-Apollodorus]] va [[Diodor Sitsiliyalik|Diodorus Siculusga]] ta’kidlashicha, Fivaliklar qulay joyga joylashdilar, [[Poliyen]] tomonidan aytilgan shaklga ko'ra, Alkid [[Minyanlar|minianlarning]] otliq qo'shinlaridan foydalanishlariga to'sqinlik qilish uchun Kefis daryosining suvlarini vodiyga burib yubordi va hudud botqoqlikka aylandi{{Sfn|Полиэн|2002}}. [[Pausanias (geograf)|Pausanias]] [[Etiologiya|etiologik]] afsonasiga ko’ra, Alkid jangdan bir kun oldin barcha minyan otlarini bog'lab qo’ygan{{Sfn|Павсаний|2002}}. Jangda Ergin Alkid tomonidan o'ldirilgan va shundan so'ng fivaliklar bostirib kirib, Orxomenni{{Sfn|Аполлодор|1972}}{{Sfn|Диодор Сицилийский|2005}} vayron qilishgan. Pasvaniya keltirgan shaklga koʻra, Ergin jangdan omon qolgan va Fiva bilan sulh tuzgan{{Sfn|Павсаний|2002}}{{Sfn|Ботвинник|1988}}.
Biroq, ''[[Gerakl|Gerkules]]'' nomini olgan Fiva qahramoni yosh Alkid harakati tufayli toʻlovlar muddatidan oldin toʻxtatildi. Alkid oʻlponni olish uchun ketayotgan orxomen elchilari bilan tasodifan uchrashib qoldi va ularni oʻldirib, bundan keyin hech narsa ololmasliklarini aytib, orqaga qaytarib yubordi. Ergin Fiva qiroli Kreondan beadablarni unga berishni talab qildi va xohlagan narsasini ololmagach urush boshladi. U ushbu jangda dushman qoʻshinini boshqargan Alkiddan magʻlub boʻldi.[[Pseudo Apollodorus|Psevdo-Apollodorus]] va [[Diodor Sitsiliyalik|Diodorus Siculusga]] taʼkidlashicha, Fivaliklar qulay joyga joylashdilar, [[Poliyen]] tomonidan aytilgan shaklga koʻra, Alkid [[Minyanlar|minianlarning]] otliq qoʻshinlaridan foydalanishlariga toʻsqinlik qilish uchun Kefis daryosining suvlarini vodiyga burib yubordi va hudud botqoqlikka aylandi{{Sfn|Полиэн|2002}}. [[Pausanias (geograf)|Pausanias]] [[Etiologiya|etiologik]] afsonasiga koʻra, Alkid jangdan bir kun oldin barcha minyan otlarini bogʻlab qoʻygan{{Sfn|Павсаний|2002}}. Jangda Ergin Alkid tomonidan oʻldirilgan va shundan soʻng fivaliklar bostirib kirib, Orxomenni{{Sfn|Аполлодор|1972}}{{Sfn|Диодор Сицилийский|2005}} vayron qilishgan. Pasvaniya keltirgan shaklga koʻra, Ergin jangdan omon qolgan va Fiva bilan sulh tuzgan{{Sfn|Павсаний|2002}}{{Sfn|Ботвинник|1988}}.


Ergin qarilik chog'ida farzandi yoʻqligidan xavotirlana boshladi. Qirol Orxomen Pifiyadan nima qilish kerakligini so'rash uchun [[Delfa|Delfiga]] bordi. U "eski tortma ustuniga yangi pastadir tashlashni" sinab ko'rishni maslahat berdi. Ergin yosh xotinga uylandi va undan [[Trofoniy]] va [[Agamed]] ismli ikki oʻgʻil ko'rdi{{Sfn|Bethe|1907}}{{Sfn|Ботвинник|1988}}. Pasvaniy Trofoniy [[Apollon|Apollondan]] tug'ilgan degan afsona haqida gapirgan, lekin uning o'zi bunga ishonmasligini tan olgan{{Sfn|Павсаний|2002}}.
Ergin qarilik chogʻida farzandi yoʻqligidan xavotirlana boshladi. Qirol Orxomen Pifiyadan nima qilish kerakligini soʻrash uchun [[Delfa|Delfiga]] bordi. U "eski tortma ustuniga yangi pastadir tashlashni" sinab koʻrishni maslahat berdi. Ergin yosh xotinga uylandi va undan [[Trofoniy]] va [[Agamed]] ismli ikki oʻgʻil koʻrdi{{Sfn|Bethe|1907}}{{Sfn|Ботвинник|1988}}. Pasvaniy Trofoniy [[Apollon|Apollondan]] tugʻilgan degan afsona haqida gapirgan, lekin uning oʻzi bunga ishonmasligini tan olgan{{Sfn|Павсаний|2002}}.


Qadimgi yozma manbalarda yana bir Ergin eslatib o'tilgan. U [[Poseydon|Poseydonning]] o'g'li bo'lib, [[Milet|Miletda]] yashagan. U [[Argonavtlar|Argonavtlarning]] Oltin teri uchun [[Kolxida podsholigi|Kolxidaga]] yurishida qatnashgan va bir muncha vaqt Argoning boshqaruvchisi boʻlgan. Ba'zi tadqiqotchilarning fikriga ko'ra, bu afsonada dastlab  bitta qirol Orxomen haqida boʻlgan. Argument sifatida ular Poseydon va Klimen tasvirlarida ba'zi umumiy xususiyatlardan foydalanadilar. Rodoslik Apolloniusning [[Ellinizm|ellinistik davrda]] yozilgan she'rlari Ergin Argonavt haqida xabar beradigan eng qadimgi manba hisoblanadi. Bundan klassik davrda Argonautikaning muvaffaqiyati tufayli unutilgan yana bir an'ana bo'lishi mumkin degan xulosaga keladi{{Sfn|Bethe|1907}}.
Qadimgi yozma manbalarda yana bir Ergin eslatib oʻtilgan. U [[Poseydon|Poseydonning]] oʻgʻli boʻlib, [[Milet|Miletda]] yashagan. U [[Argonavtlar|Argonavtlarning]] Oltin teri uchun [[Kolxida podsholigi|Kolxidaga]] yurishida qatnashgan va bir muncha vaqt Argoning boshqaruvchisi boʻlgan. Baʼzi tadqiqotchilarning fikriga koʻra, bu afsonada dastlab  bitta qirol Orxomen haqida boʻlgan. Argument sifatida ular Poseydon va Klimen tasvirlarida baʼzi umumiy xususiyatlardan foydalanadilar. Rodoslik Apolloniusning [[Ellinizm|ellinistik davrda]] yozilgan sheʼrlari Ergin Argonavt haqida xabar beradigan eng qadimgi manba hisoblanadi. Bundan klassik davrda Argonautikaning muvaffaqiyati tufayli unutilgan yana bir anʼana boʻlishi mumkin degan xulosaga keladi{{Sfn|Bethe|1907}}.


== Madaniyatda ==
== Madaniyatda ==
Ergin va Alkid o'rtasidagi urush matni butunlay yo'qolgan "Miniadalar" dostonining mavzusiga aylandi. Ushbu syujetga ayrim qadimgi rassomlar ham murojaat qilganlar{{Sfn|Engelmann|1886}}.
Ergin va Alkid oʻrtasidagi urush matni butunlay yoʻqolgan "Miniadalar" dostonining mavzusiga aylandi. Ushbu syujetga ayrim qadimgi rassomlar ham murojaat qilganlar{{Sfn|Engelmann|1886}}.


== Manbalar ==
== Manbalar ==

2026-yil 20-noyabr, 05:47 dagi (joriy) koʻrinishi

Ergin
Jins erkak
Otasi Klimen
Aka va singillari Azey, Arron, Stratiy, Piley
Bolalari Trofoniy va Agamed

Ergin (qadimgi yunoncha: Ἐργῖνος) — yunon mifologiyasining qahramoni. U Orxomen shohi sifatida Fivani vaqtincha boʻysundirgan, ammo keyinchalik yosh Gerkulesdan magʻlubiyatga uchragan. U baʼzi manbalarga koʻra Gerkules bilan boʻlgan jangda vafot etgan, boshqasiga koʻra esa, u qarilik chogʻigacha yashagan hamda uning Trofoniy va Agamed ismlibolalari boʻlgan. U baʼzi manbalarda Poseidonning oʻgʻli Miletli Argonavt Ergin ekanligi aytib oʻtilgan.

Qadimgi mualliflarning taʼkidlashicha Ergin Orxomen podshohi Klimenning (yoki Periklimen[1]) toʻngʻich oʻgʻli boʻlib, Stratiy, Arron, Pileya va Azeyning ukasi hisoblanadi. Klimen esa Kichik Orxomenning yoki Eoliidlarning Fessaliya sulolasidan boʻlgan Friksning nabirasi hisoblanadi. Uni Poseydonning muqaddas joyida Feviyalik Menikey Perier aravasida urib yubordi hamda u yarador boʻldi. Oʻlim toʻshagidagi Klimen oʻgʻlidan Fivadan qasos olishni vasiyat qildi. Ergin podshoh boʻlishi bilanoq urush boshladi. "Koʻp sonli odamlarni oʻldirgan"[2], u Fivada tinchlik oʻrnatdi va Fivaliklar unga yigirma yil davomida har yili yuzta sigirni soliq sifatida toʻlashga vaʼda berishdi[3][4].

Biroq, Gerkules nomini olgan Fiva qahramoni yosh Alkid harakati tufayli toʻlovlar muddatidan oldin toʻxtatildi. Alkid oʻlponni olish uchun ketayotgan orxomen elchilari bilan tasodifan uchrashib qoldi va ularni oʻldirib, bundan keyin hech narsa ololmasliklarini aytib, orqaga qaytarib yubordi. Ergin Fiva qiroli Kreondan beadablarni unga berishni talab qildi va xohlagan narsasini ololmagach urush boshladi. U ushbu jangda dushman qoʻshinini boshqargan Alkiddan magʻlub boʻldi.Psevdo-Apollodorus va Diodorus Siculusga taʼkidlashicha, Fivaliklar qulay joyga joylashdilar, Poliyen tomonidan aytilgan shaklga koʻra, Alkid minianlarning otliq qoʻshinlaridan foydalanishlariga toʻsqinlik qilish uchun Kefis daryosining suvlarini vodiyga burib yubordi va hudud botqoqlikka aylandi[5]. Pausanias etiologik afsonasiga koʻra, Alkid jangdan bir kun oldin barcha minyan otlarini bogʻlab qoʻygan[6]. Jangda Ergin Alkid tomonidan oʻldirilgan va shundan soʻng fivaliklar bostirib kirib, Orxomenni[2][7] vayron qilishgan. Pasvaniya keltirgan shaklga koʻra, Ergin jangdan omon qolgan va Fiva bilan sulh tuzgan[6][4].

Ergin qarilik chogʻida farzandi yoʻqligidan xavotirlana boshladi. Qirol Orxomen Pifiyadan nima qilish kerakligini soʻrash uchun Delfiga bordi. U "eski tortma ustuniga yangi pastadir tashlashni" sinab koʻrishni maslahat berdi. Ergin yosh xotinga uylandi va undan Trofoniy va Agamed ismli ikki oʻgʻil koʻrdi[3][4]. Pasvaniy Trofoniy Apollondan tugʻilgan degan afsona haqida gapirgan, lekin uning oʻzi bunga ishonmasligini tan olgan[6].

Qadimgi yozma manbalarda yana bir Ergin eslatib oʻtilgan. U Poseydonning oʻgʻli boʻlib, Miletda yashagan. U Argonavtlarning Oltin teri uchun Kolxidaga yurishida qatnashgan va bir muncha vaqt Argoning boshqaruvchisi boʻlgan. Baʼzi tadqiqotchilarning fikriga koʻra, bu afsonada dastlab bitta qirol Orxomen haqida boʻlgan. Argument sifatida ular Poseydon va Klimen tasvirlarida baʼzi umumiy xususiyatlardan foydalanadilar. Rodoslik Apolloniusning ellinistik davrda yozilgan sheʼrlari Ergin Argonavt haqida xabar beradigan eng qadimgi manba hisoblanadi. Bundan klassik davrda Argonautikaning muvaffaqiyati tufayli unutilgan yana bir anʼana boʻlishi mumkin degan xulosaga keladi[3].

Ergin va Alkid oʻrtasidagi urush matni butunlay yoʻqolgan "Miniadalar" dostonining mavzusiga aylandi. Ushbu syujetga ayrim qadimgi rassomlar ham murojaat qilganlar[8].

  1. ↑ Lewy 1909.
  2. ↑ 2,0 2,1 Аполлодор 1972.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Bethe 1907.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Ботвинник 1988.
  5. ↑ Полиэн 2002.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Павсаний 2002.
  7. ↑ Диодор Сицилийский 2005.
  8. ↑ Engelmann 1886.

Havolalar va adabiyotlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. Аполлодор. Мифологическая библиотека. Наука, 1972. 
  2. Диодор Сицилийский. Историческая библиотека. М.: Алетейя, 2005. ISBN 5-89329-716-4. 
  3. Павсаний. Описание Эллады. М.: Ладомир, 2002. ISBN 5-86218-298-5. 
  4. Полиэн. Стратегемы. Евразия, 2002. ISBN 5-8071-0097-2. 
  1. Ботвинник М. Эргин // Мифы народов мира. — 1988. — Т. 2. — С. 666.
  2. Bethe. Erginos 2 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1907. — Bd. VI, 1. — Kol. 433—434.
  3. Engelmann R. Erginos 3 // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1886. — Bd. I, 1. — Kol. 1301—1303.
  4. Lewy H.[de]. Periklymenos 4 // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie : [нем.] / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig : B. G. Teubner, 1909. — Bd. III. — Kol. 1968.