Kontent qismiga oʻtish

Ekaterine Gabashvili

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Tasvir yaratishda xatolik:
Aleksandre Roinashvili tomonidan tasvirlagan Ekaterine Gabashvilining portreti, 1898-yildan oldin

Ekaterine Gabashvili (gruzincha: ეკატერინე გაბაშვილი), qizlik familiyasi Tarkhnishvili (თარხნიშვილი) (1851-yil 16-iyun – 1938-yil 7-avgust) – gruziyalik yozuvchi, feminist va jamoat arbobi boʻlib, ayollarning ozodligi uchun ijtimoiy islohotlarni ilgari surgan.

Hayoti

1851-yil 16-iyunda Gori shahrida zodagon oilasida tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni tamomlagach, shaharning eng yaxshi maktabi – Madam Favre boshqargan xususiy internat maktabida oʻqigan. 17 yoshida dehqon bolalarini oʻqitish uchun xususiy maktab ochgan. 19 yoshida Aleksandre Gabashviliga turmushga chiqqan va 11 farzandni tarbiyalagan[1].

Uning ijodiga ayollarning ozodligi haqidagi gruzin tilida chop etilgan ikkita asar taʼsir koʻrsatgan: Harriet Taylor Millning „The Enfranchisement of Women“ (Ayollarning ozodligi) va Fanny Lewaldning „Für und wider die Frauen“ (Ayollar uchun va ularga qarshi). Natijada, 1872-yildan boshlab Tbilisi, Kutaisi, Gori va Honi shaharlarida ayollar jamoalarini tashkil etgan va ayollar adabiyoti nashr etishga qaratilgan ishlar olib borgan. 1897-yilda ayollar uchun professional maktab tashkil etgan, bu mamlakat boʻylab qizlar maktablarining paydo boʻlishiga sabab boʻlgan[1].

Gabashvili gruziyaliklar orasida bilimni oshirish jamiyatining faol aʼzosi edi. 1890-yilda Anastasia Tumanishvili-Tsereteli bilan birgalikda bolalar adabiyoti asarlarini nashr etuvchi „Jejili“ jurnaliga asos solgan[2].

Gabashvili Maro Makashvilining buvisi edi[3].

Asarlari

U qishloq oʻqituvchilari va dehqon hayotining qaygʻulariga bagʻishlangan bir qator sentimental roman va hikoyalar yozgan. „Katta Xevada sevgi“ va „Makajonni saralash paytida“ romanlari oʻz davrining ijtimoiy normalarini buzgan va shaxsiy erkinlikni talab qilgan asarlar boʻlgan[1].

1900-yillarda badiiy asarlar yozishdan avtobiografik asarlar yozishga oʻtgan[4]. Gabashvili shuningdek, Gruziyaning birinchi feministlaridan va ayollar huquqlari himoyachilaridan biri sifatida tanilgan. 1958-yilda uning romanlaridan biri asosida Tengiz Abuladze va Revaz Chkheidze tomonidan suratga olingan „Magdanas lurja“ („Magdananing eshagi“) filmi Kann va Edinburg kinofestivallarida mukofotlarni qoʻlga kiritgan[2].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Barkaia, Maia; Waterston, Alisse. Gender in Georgia: Feminist Perspectives on Culture, Nation, and History in the South Caucasus. Berghahn Books, 2017 — 21–-bet. ISBN 978-1-78533-676-8. 
  2. ↑ 2,0 2,1 Mikaberidze, Alexander „Gabashvili, Catherine. Dictionary of Georgian National Biography“. 2008-yil 19-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 28-mart.
  3. ↑ „მარო მაყაშვილი“ (ka). Biographical Dictionary of Georgia. National Parliamentary Library of Georgia.
  4. ↑ Rayfield, Donald (2000), The Literature of Georgia: A History: 2nd edition, p. 217. Routledge, ISBN 0-7007-1163-5