Dilpesend Kadın
| Dilpesend Kadın | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tugʻilishi |
Azize xonim 1865-yil 16-yanvar Tbilisi, Tiflis guberniyasi, Rossiya imperiyasi (hozirgi Tbilisi, Gruziya) | ||||
| Vafoti |
17-iyun 1901-yil (36 yoshda) Yildiz saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar davlati (hozirgi Istanbul, Turkiya) | ||||
| Dafn etilgan joy |
Yahyo Afandi qabristoni, Istanbul | ||||
| Turmush oʻrtogʻi |
Abdulhamid II (turm. 1883) | ||||
| Farzandlari |
Noila Sulton Seniha Sulton | ||||
| |||||
| Uy | Usmoniylar (nikoh orqali) | ||||
| Otasi | Kızılbeg Maksud Giray Bey | ||||
| Onasi | Esma xonim | ||||
| Dini | sunniylik, Islom | ||||
Azize Dilpesend Kadın (usmonli turkcha: دل پسند قادین – „yuqori darajada hurmatli“ va „koʻngilga yoqimli“; 1865-yil 16-yanvar – 1901-yil 17-iyun) – Usmoniylar davlati sultoni Abdulhamid IIning beshinchi xotini[1].
Hayoti
Kelib chiqishi gruzinlarga mansub boʻlgan Dilpesend Kadın 1865-yil 16-yanvarda Gruziyaning Tbilisi shahrida tugʻilgan[2]. Tugʻilganida Azize xonim ismi qoʻyilgan. Otasi Kızılbeg Maksud Giray Bey[2][3][4], onasining ismi Esma xonim[4]. Dilpesendning Midhat Bey ismli ukasi va Mestiahu xonim hamda Pakiya xonim ismli ikki singlisi bor edi. Otasi tomondan Qrim xonligi Giraylar sulolasi avlodidan edi[4].Dilpesend xonim boʻychan, toʻq jigarrang-qora sochli va oq-sariq yuzli ayol boʻlgan. Sulton Abdulhamid II ning xotinlari ichida eng kam maʼlumot saqlanib qolgani Dilpesend xonim boʻlgani sababli koʻpincha shunga oʻxshash ismli boshqa bir xotin Pesend xonim bilan adashtiriladi[5].
Abdulhamid II ga turmushga chiqishidan oldin Dilpesend Abdülhamid II ning bobosi sulton Mahmud IIning oxirgi xotini Tiryal xonimning xizmatkorlari safida edi[6]. 1883-yilda Tiryal xonim vafot etgach[7], odatga koʻra, Tiryal xonimning barcha xizmatkorlari Dolmabahçe saroyiga yoki Yildiz saroyiga yuborilgan. Shu saroyda Abdulhamid II Dilpesend xonimni koʻrgan va uni oʻziga xotinlikka tanlagan[5].
Dilpesend xonim 1883-yil 10-aprelda Abdulhamidga turmushga chiqdi[8][2]. Unga „Toʻrtinchi Kadın“ unvoni berildi. 1884-yil 9-yanvarda turmushidan 1 yil oʻtib, u birinchi farzandi Noila Sulton ismli qizini dunyoga keltirdi[9]. Oradan koʻp oʻtmay, 1885-yilda yana bir qizi, Seniha Sulton tugʻildi, biroq u besh oyligida vafot etgan[4]. 1895-yilda Dilpesend xonim „Uchinchi Kadın“ unvoniga koʻtarilgan[1].
Vafoti
Dilpesend Kadın 1901-yil 17-iyunda 36 yoshida Yildiz saroyida vafot etgan[10] va Istanbuldagi Yahyo Afandi qabristoniga dafn qilingan[1][11].
Farzandlari
| Ismi | Tugʻilgan | Vafot etgan | Izohlar |
|---|---|---|---|
| Noyila Sulton | 1884-yil 9-fevral[12][13][14]. | 1957-yil 25-oktyabr[12][13][14]. | bir marta turmushga chiqqan, farzandi yoʻq |
| Seniha Sulton | 1885-yil | 1885-yil | besh oyligida vafot etgan[4] |
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Uluçay 2011, s. 247.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Ekinci, Ekrem Buğra. Sultan Abdülhamid'in Son Zevcesi. Timaş Tarih, March 31, 2017 — 180-bet. ISBN 978-6-050-82503-9.
- ↑ Akyıldız, Ali. Son Dönem Osmanlı Padişahlarının Nikâh Meselesi, 2018 — 696-bet.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Uçan, Lale (2021). "Bir Sultan Ailesinin İnşâsı: Padişah II. Abdülhamid'in Kızlarından Nâile Sultan ve Damat Arif Hikmet Paşa'nın İzdivacı" (tr). Tarih Dergisi (75): 191–221. doi:10.26650/iutd.963184. https://iupress.istanbul.edu.tr/tr/journal/tjh/article/bir-sultan-ailesinin-insasi-padisah-ii-abdulhamidin-kizlarindan-naile-sultan-ve-damat-arif-hikmet-pasanin-izdivaci. Qaraldi: 2022-01-02.Dilpesend Kadın]]
- ↑ 5,0 5,1 Örik, Nahid Sırrı. Abdülhamid'in haremi. Arba, 1989 — 23-bet.
- ↑ Sakaoğlu 2008, ss. 682–683.
- ↑ Haskan, Mehmet Nermi. Yüzyıllar boyunca Üsküdar - Volume 3. Üsküdar Belediyesi, 2001 — 1179-bet. ISBN 978-9-759-76060-1.
- ↑ Bey, Mehmet Sürreya. Osmanlı devletinde kim kimdi, Volume 1. Küğ Yayını, 1969 — 110-bet.
- ↑ The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem. University of Texas Press, 2010 — 285-bet. ISBN 978-0-292-78335-5.
- ↑ Sakaoğlu 2008, s. 682.
- ↑ Sakaoğlu 2008, s. 683.
- ↑ 12,0 12,1 Osmanoğlu 2000, s. 262.
- ↑ 13,0 13,1 Uluçay 2011, s. 255.
- ↑ 14,0 14,1 Brookes 2010, s. 285.
Adabiyotlar
- Brookes, Douglas Scott. The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem. University of Texas Press, 2010. ISBN 978-0-292-78335-5.
- Osmanoğlu, Ayşe. Babam Sultan Abdülhamid. Mona Kitap Yayinlari, 2000. ISBN 978-6-050-81202-2.
- Sakaoğlu, Necdet. Bu Mülkün Kadın Sultanları: Vâlide Sultanlar, Hâtunlar, Hasekiler, Kandınefendiler, Sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008. ISBN 978-6-051-71079-2.
- Uluçay, M. Çağatay. Padişahların kadınları ve kızları. Ötüken, 2011. ISBN 978-975-437-840-5.
- 17-iyunda vafot etganlar
- 1901-yilda vafot etganlar
- Qirollik bilgiqutisida nomaʼlum parametrlar qoʻllangan sahifalar
- 1865-yilda tugʻilganlar
- 1903-yilda vafot etganlar
- 19-asr Usmoniylar sultonlari xotinlari
- Usmoniylar imperiyasidagi gruzinlar
- Abdulhamid II
- Rossiya imperiyasidan Usmoniylar imperiyasiga ko‘chib kelganlar
- 19-asr Usmoniylar imperiyasi sultonlarining rafiqalari