Diffutsionizm
Diffutsionizm nazariyasi
XX asring birinchi yarmida rivojlanishni boshlagan boʻlib, u ham nima uchun oddiy yoki bir necha xil ekanligini oʻrganishni oʻz oldiga maqsad qilib qoʻyadi. Bu nazariya jamiyatlar boshqa bir jamiyatdan madaniy hususiyatlarni oʻzlashtirishi natijasida ijtimoiy oʻzgarishlar yuzaga kelishi borasidagi nazariyani ilgari suradi. Bu nazariyada jamiyatlar oʻrtasida iqtisodiyot, diniy qarashlar va madaniy ong kabi tushunchalar oʻzaro tarqalgan va yoyilgan, deb tushuniladi.
Vu uni jamiyatlar oʻrtasidagi madaniyat borasidagi ayrim oʻxshashlik bilan izohlash mumkin. Bu nazariyaning keskin tarafdorlari boʻlgan Britaniya diffutsionistlari Misr sivilizatsiyasini toifasidagi manbalarni asos qilib olib, boshqa jamiyatlarga astasekinlik bilan yoyilgan deb tushunishadi. Bu nazariyaning zaifligi shundaki, bu ham etnotsentrik koʻrinishda boʻlgan. Diffutsionistlar Gʻarb jamiyati boʻlmagan oʻziga xos quyi turuychi jamiyatlardir, ulaming xalqlari sivilizatsiya rivojlanishiga unchalik xissa qoʻshmagan, deb ishonishadi. Biroq bunga qaramay diffutsionizm Misr, Yunoniston, Rim kabi klassik sivilizatsiyasini yuzaga kelishini tushunish borasida bir qator isbotlar keltira olgan.
Adabiyot :K.Kalanov U.Sabirova “Ijtimoiy antropologiya” kitobidan.
Bu maqola birorta turkumga qoʻshilmagan. Iltimos, maqolaga aloqador turkumlar qoʻshib yordam qiling. (Aprel 2024) |