Diffutsionizm

Diffutsionizm nazariyasi

XX asring birinchi yarmida rivojlanishni boshlagan bo‘lib, u ham nima uchun oddiy yoki bir necha xil ekanligini o‘rganishni o‘z oldiga maqsad qilib qo‘yadi. Bu nazariya jamiyatlar boshqa bir jamiyatdan madaniy hususiyatlarni o‘zlashtirishi natijasida ijtimoiy o‘zgarishlar yuzaga kelishi borasidagi nazariyani ilgari suradi. Bu nazariyada jamiyatlar o‘rtasida iqtisodiyot, diniy qarashlar va madaniy ong kabi tushunchalar o‘zaro tarqalgan va yoyilgan, deb tushuniladi.

Вu uni jamiyatlar o‘rtasidagi madaniyat borasidagi ayrim o‘xshashlik bilan izohlash mumkin. Bu nazariyaning keskin tarafdorlari bo‘lgan Britaniya diffutsionistlari Misr sivilizatsiyasini toifasidagi manbalarni asos qilib olib, boshqa jamiyatlarga astasekinlik bilan yoyilgan deb tushunishadi. Bu nazariyaning zaifligi shundaki, bu ham etnotsentrik ko‘rinishda bo‘lgan. Diffutsionistlar G‘arb jamiyati bo‘lmagan o‘ziga xos quyi turuychi jamiyatlardir, ulaming xalqlari sivilizatsiya rivojlanishiga unchalik xissa qo‘shmagan, deb ishonishadi. Biroq bunga qaramay diffutsionizm Misr, Yunoniston, Rim kabi klassik sivilizatsiyasini yuzaga kelishini tushunish borasida bir qator isbotlar keltira olgan.

Adabiyot :K.Kalanov U.Sabirova “Ijtimoiy antropologiya” kitobidan.