Diego Velázquez asarlari roʻyhati
Ispan rassomi Diego Velázquezning (1599—1660) ijodiy merosiga koʻplab portretlar, kundalik mavzulardagi asarlar, tarixiy, diniy va mifologik mavzular kiradi[1]. 1617-yildan 1660-yilgacha Velázquez tomonidan yaratilgan rasmlar roʻyxati uning hayoti va ijodiy joylari bilan bogʻliq boʻlgan davrlarga boʻlingan. Bu Velázquezning oʻqishni tugatgandan soʻng Sevilyadagi rassomlar gildiyasiga qoʻshilishdan Madridda vafot etguniga qadar davrni oʻz ichiga oladi.
Velázquez Ispaniya qiroli Filipp IVning saroy rassomi boʻlib faoliyat yuritgan. Dunyoning faqat oʻn bir mamlakatidagi muzeylarda: Avstriya, Braziliya, Buyuk Britaniya (Angliya, Shotlandiya), Vengriya, Germaniya, Irlandiya, Ispaniya, Italiya, Rossiya, AQSh va Fransiya — oʻz kolleksiyalarida Velázquez rasmlari mavjud. Uning rasmlarining eng katta toʻplami (50 ga yaqin) Madriddagi Prado muzeyidan[2] joy olgan. Venadagi Sanʼat tarixi muzeyi oʻz toʻplamida sovgʻa sifatida olgan ispan qirollarining bir qancha durdona asarlarini saqlaydi. Velázquezning asarlari, shuningdek, Londondagi Milliy galereya va Vellington muzeyida, Drezdendagi Eski ustalar galereyasida, New-Yorkdagi Metropolitan sanʼat muzeyida va Bostondagi Tasviriy sanʼat muzeyida namoyishga qoʻyilgan. Sankt-Peterburgdagi Ermitaj muzeyida rassomning uchta surati mavjud. Diego Velázquezning rasmlarini tasniflash muammosi bugungi kungacha eng qiyinlardan biri boʻlib qolmoqda. Agar 1883-yilda rassom asarlarining sanʼatshunos va tadqiqotchi olimi Charlz Boyd Kertis 228 ta rasm haqida maʼlumotlar yozgan boʻlsa, uning hamkasbi Jose Lopes-Rey 1979-yilda 123 ta rasmni va 1986-yilda sanʼatshunos Jonatan Braun 98 ta suratni tavsiflagan[3]. Rassomning faqat bir nechta asarlarida birinchi egasidan oxirgi egasigacha boʻlgan aniq maʼlumotlar mavjud. Velázquez rasmlarining koʻplab nusxalari va talqinlari uning shogirdlari tomonidan chizilgan, ular orasida uning kuyovi Juan Bautista Martines de Masoni[4] asosiy oʻringa ega boʻlgan. Quyidagi roʻyxatni tuzishda asosiy manba rassomning 1999-yilda nashr etilgan soʻnggi asarlari kataloglaridan biri boʻlgan. Bu Miguel Moran Turina va Isabel Sanches Kevedoning „Velázquez: toʻliq katalog“ (ispancha: Velázquez: catálogo completo) kitobi boʻlib, unda rassomning 123 ta rasmi batafsil tavsiflangan. Roʻyxat shuningdek, ushbu katalogga kiritilmagan, ammo rassom ijodining taniqli zamonaviy tadqiqotchilari va ushbu sohadagi taniqli mutaxassislar, sanʼatshunoslar Jose Lopes Rey va Jonatan Braunning Diego Velázquez asarlari roʻyxatida mavjud boʻlgan rasmlarini ham oʻz ichiga oladi. Roʻyxatga soʻnggi yillarda topilgan va rassomga tegishli boʻlgan bir nechta rasmlar ham kiritilgan.
Roʻyhat
Sevilya (1617-1622)
.jpg){kind=link}
Madrid (1622-1629)
| Surat | Nomi | Sana | Oʻlcham (sm) | Kolleksiya | Eslatma | Katalog raqami: Morán-Sánchez/López-Rey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tasvir yaratishda xatolik: | Don Luis de Góngora portreti
(Portrait of Don Luis de Góngora) |
1622 | 50.3 × 40.5 | Tasviriy san'at muzeyi, Boston | 22/25 | |
| Fayl:Retrato de hombre joven, by Diego Velázquez.jpg | Odam Portreti
(Retrato de hombre) |
1623-1624 | 55.5 × 38 | Prado Muzeyi, Madrid | Allende-Salazar (1925), Mayer (1936) va Kamon Aznar bu avtoportret boʻlishi mumkinligini taxmin qilishgan. Lopes-Rey va Braunning fikricha, mavzu rassomning ukasi Xuan haqida boʻlishi mumkin[9]. | 24/27 |
| Fayl:Retrato de Felipe IV, by Diego Velázquez.jpg | Flipp IV
(Felipe IV) |
1623-1624 | 61.6 × 48.2 | Meadows muzeyi, Dallas | Braunning fikricha, bu qirolning portreti boʻlishi mumkin[10], bu gipoteza Lopes-Rey tomonidan rad etilgan[11]. | 25/28 |
| Fayl:Cabez de dama, by Diego Velázquez.jpg | Ayol prtreti
(Retrato de dama) |
1625 | 32 × 24 | Asar Bir marta Madrid qirollik saroyida, (2010-yil 8-iyulda Janubiy Karolinadagi Greenville sanʼat muzeyidan oʻgʻirlangan)[12]. | 28/31 | |
| Fayl:0206vela.jpg | Kiyik Boshi | 1626-1628 | 58 × 44.5 | Prado Muzeyi, Madrid | Aksariyat tarixhilar 1635-yilda tasvirlanganligini taxmin qiliashadi</ref> López-Rey gives 1626, based on 1637 information from a picture of a deer antler painted by Velázquez bearing the inscription „Le mató el Rey nuestro Sr. Phe. quarto el year 1626“.[13] 155.</ref> | 31/33 |
| Fayl:Velazquez-CristCol.jpg | Masih va nasroniylik ruhi
(Cristo contemplado por el alma cristiana) |
1626-1628 | 165 × 206.4 | London milliy galereyasi | 32/35 | |
| Fayl:Felipe IV de negro.jpg | Flipp IV | 1623-1628 | 198 × 101.5 | Prado Muzeyi, Madrid | 33/36 | |
| Fayl:Carlos de Austria, infante de España.jpg | "Avstriyalik chaqaloq Don Karlosning portreti
(Portrait of the Infante Don Carlos) |
1626-1628 | 209 × 12 | Prado Muzeyi, Madrid | 34/37 | |
| Fayl:Retrato de Felipe IV en armadura, by Diego Velázquez.jpg | Filip IVning zirhdagi portreti
(Portrait of Philip IV in Armour) |
1628 | 57 × 44.5 | Prado Muzeyi, Madrid | Bu ikki bosqichda boʻyalgan, koʻylak boʻyalgan, ikkinchi bosqichda qizil chiziq qoʻshilgan[14]. | 35/38 |
| Fayl:0208vela.jpg | Demokrit
(Demócrito/El geógrafo) |
1628-1629 | 101 × 81 | Rouen tasviriy san'at muzeyi | Taxminan 1640-yilda bosh va qoʻl qayta boʻyalgan. Radiografiya chap qoʻlda avval ichimlik boʻlganini koʻrsatgan[15]. | 37/40 |
| Fayl:P01170a01nf2006Vela.jpg | Baxusning g'alabasi
(The Triumph of Bacchus) |
1628-1629 | 165.5 × 227.5 | Prado Muzeyi, Madrid | 38/41 | |
| Fayl:La cena de Emaús, by Diego Velázquez.jpg | Emmaus kechki ovqati
(La cena de Emaús) |
1628-1629 | 123.2 × 132.7 | Metropolitan san'at muzeyi, New York | 1619-yilda chizilgan degan taxmin bor(Lafuente Ferrari)[16]. | 39/42 |
Italiyaga birinchi sayohat (1629-1630)
| Rasm | Nomi | Sanasi | Oʻlchami (sm) | Kollekiysa | Izohlar | Katalog raqami: Morán-Sánchez/López-Rey |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Fayl:Retrato de la infanta doña María, reina de Hungría, by Diego Velázquez.jpg | Maria Annaning portreti
(Portrait of Maria Anna) |
1630 | 59.5 × 45.5 | Prado muzeyi, Madrid | 40/48 | |
| Fayl:Diego Velázquez 065.jpg | Jozefning kiyimlarini Yaqubga olib kelish
(Joseph’s Tunic) |
1630 | 223 × 250 | El Escorial, San Lorenzo de El Escorial | 41/43 | |
| Fayl:Diego Velasquez, The Forge of Vulcan.jpg | Vulqonning temirxonasi
(Apollo in the Forge of Vulcan) |
1630 | 222 × 290 | Prado muzeyi, Madrid | 42/44 | |
| Fayl:Estudio para la cabeza de Apolo, by Diego Velázquez.jpg | Apollon boshi
(Cabeza de Apolo) |
1630 | 36 × 25 | Shahsiy kolleksiya, New York | Appolon Vulqon qoʻrgʻonida.[17] | 43/45 |
| Fayl:Vista del jardín de Villa Medici en Roma.jpg | Rimdagi Villa Medici"
(El Pabellón de Cleopatra-Ariadna) |
1630 | 44.5 × 38.5 | Prado muzeyi, Madrid | Ushbu va keyingi rasmning sanasi munozaraga sabab boʻlgan. Aksariyat tanqidchilar buni Italiyaga ikkinchi safari paytida chizilgan deb hisoblashadi, ammo Pradodagi texnik tadqiqotlar Lopes-Rey tomonidan taklif qilingan 1630-yil tasdiqlangan[18]. | 44/46 |
| Fayl:Jardines de la Villa Médicis, dos hombres a la entrada de la gruta, by Diego Velázquez.jpg | Villa Medici bog'ining ko'rinishi
(View of the Garden of the Villa Medici) |
1630 | 48.5 × 43 | Prado muzeyi, Madrid | 45/47 |
Madrid (1631—1648)
.jpg){kind=link}
_-_Alte_Pinakothek_-_Munich_-_Germany_2017.jpg){kind=link}
.jpg){kind=link}
.jpg){kind=link}
.jpg){kind=link}
.jpg){kind=link}
Manabalar
- ↑ http://www.bibliotekar.ru/kVelaskez/
- ↑ https://www.museodelprado.es/enciclopedia/enciclopedia-on-line/voz/velazquez-diego-rodriguez-de-silva-y/
- ↑ https://web.archive.org/web/20150924041429/http://www.elmundo.es/accesible/elmundo/2013/08/09/andalucia_sevilla/1376067607.html
- ↑ https://www.museodelprado.es/enciclopedia/enciclopedia-on-line/voz/mazo-juan-bautista-martinez-del/?no_cache=1
- ↑ López-Rey, p. 46.
- ↑ Morán Turina and Sánchez Quevedo, p. 50.
- ↑ López-Rey, p. 48.
- ↑ Garrido Pérez, pp. 94-95.
- ↑ Morán Turina and Sánchez Quevedo, p. 64.
- ↑ Brown, Velázquez, pintor y cortesano, pp. 45-46.
- ↑ López-Rey, p. 64.
- ↑ Morán Turina and Sánchez Quevedo, p. 72
- ↑ López-Rey, p. 76.
- ↑ Morán Turina and Sánchez Quevedo, p. 86
- ↑ Morán Turina and Sánchez Quevedo, p. 90
- ↑ Morán Turina and Sánchez Quevedo, p. 94
- ↑ Morán Turina and Sánchez Quevedo, p. 102.
- ↑ Morán Turina and Sánchez Quevedo, p. 104.
- ↑ López-Rey, p. 120.
- ↑ Brown, Velázquez, pintor y cortesano, pp. 140-141.
- ↑ López-Rey, p. 134.
- ↑ López-Rey, Velázquez, p. 181
- ↑ Garrido Pérez, pp. 367-383.
- ↑ Morán Turina and Sánchez Quevedo, p. 188.
- ↑ López-Rey, p. 236.
- ↑ Brown, Velázquez, pintor y cortesano, p. 156.
 | Bu maqola birorta turkumga qoʻshilmagan. Iltimos, maqolaga aloqador turkumlar qoʻshib yordam qiling. (Aprel 2024) |