Dehat Bibi
| Dehat Bibi | |
|---|---|
 Kashmirning Zalsu qishlogʻida Dehat va Behat Bibining maqbarasi | |
| Tavalludi |
Kashmir |
| Vafoti | Kashmir |
| Fuqaroligi | Shoh Mir davri |
| Qarindoshlari | Behat Bibi (opa-singil) |
| Shayx Nur-ud-din Valining ayol shogirdi | |
Dehat Bibi, shuningdek Dehat Ded, Kashmirning avliyo homiysi Shayx Nuriddin (Nun Reshi)ning shogirdi edi. U opa/singlisi Behat Bibi bilan birga baʼzan Tsatʼa Kori deb ataladi, bu soʻzma-soʻz Nun Reshining qiz shogirdlari yoki qiz talabalarini anglatadi. Behat Bibi va Dehat Bibining kasbi qishloq patvarisi boʻlgan, soʻfiy avliyo taʼsirida islomni qabul qilgan bir kashmiriy panditning qizlari edilar.
Ularning maʼnaviyati yuksakligi hamda bilimlarining chuqurligi va kengligini ikki qizning Nun Reshining maʼlum boʻlgan yagona ayol xalifalari boʻlib qolganlari tasdiqlaydi. Ikkalasi ham Kashmir vodiysidagi Tsaar (Chrar Sharif) qishlogʻidan bir necha mil narida joylashgan Zalsu nomli qishloqda dafn etilgan. Ikki opa-singil Shayx Nuriddin bilan daʼvatkor Sayyid Muhammad Hamadoniy oʻrtasida boʻlib oʻtgan uchrashuvda hozir boʻlgan. Bunday muhim majlisda ikki ayol shogirdning ishtiroki ularning Reshi nazarida yuqori qadrlanganini tasdiqlaydi.
Hamadoniy jismonan zaif Reshini koʻrib, u (Nun Reshi) oʻz otini (tanini) bunday zaif holatda saqlamasligi kerakligini aytgan. Bunga Reshi bir bor „nafas“ni (jismoniy ehtiyojlarni) jilovlash nihoyatda muhimligini, aks holda u toʻyib boqilgan ot kabi boshqarib boʻlmaydigan boʻlib qolishini javob qilgan. Dehat Bibi[1] shunday degani aytiladi: „Manziliga yoki maqsadiga allaqachon yetganlarga ulov ham, qamchi ham kerak emas.“ Bunga Sayyid Hamadoniy goʻyoki undan: u kimni shu maqsadga yetgan deb bilishini soʻragan. Dehat Bibi shunday javob bergani aytiladi: „Oʻz nafsining changalidan ozod boʻlganlar.“ Undan qizmi yoki oʻgʻilmi deb soʻralganda, Dehat Bibi juda sodda, ammo shunchalik teran maʼno bilan toʻla javob berganki, hammani lol qoldirgan: „Agar men yoʻq boʻlsam (fors tilida forscha neest), demak men na qizman, na oʻgʻil; ammo agar men mavjud boʻlsam (forscha hast), unda men hech narsa emasman.“[2].
Manbalar
- ↑ Mohammad Ishaq Khan(2011). Sufis Of Kashmir, p. 105. Gulshan Books, Srinagar, Kashmir. ISBN 978-81-8339-095-8.
- ↑ Baba Kamal. Reshinama, p. 169-176
Adabiyotlar
- Baba Kamal. Reshinama, p. 169-176.
- Mohammad Ishaq Khan. Sufis Of Kashmir, p. 105. 2011. Gulshan Books, Srinagar. ISBN 978-81-8339-095-8.