Kontent qismiga oʻtish

Davtak Kertog

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Davtak Kertogh (qadimiy arman tili:Դաւթակ Քերթող; Shoir Davtak) – 7-asrda yashagan armanistonlik shoir boʻlib, dunyoviy mavzuda yozilgan birinchi maʼlum arman sheʼriyati asari muallifi hisoblanadi[1][2]. U „Buyuk Knyaz Jevansherning oʻlimiga marsiya“ („Ołbk῾ i mahn J̌evanširi meci išxani“) asari muallifi boʻlib, u 7-asr Kavkaz Albaniyasi knyazi boʻlgan va xoin tomonidan oʻldirilgan Juansherga bagʻishlangan[2].

Davtak haqidagi yagona maʼlumot Movses Kaghankatvatsiga tegishli deb hisoblangan Kavkaz Albaniyasi tarixi asarida yozilgan boʻlib, unda Davtakning Juansher uchun yozgan marsiyasi – uning yagona maʼlum asari sifatida qayd etilgan. Movsesning soʻzlariga koʻra, Davtak Juansherga suiqasd qilingan paytda (669) Kavkaz Albaniyasining poytaxti Partavdagi qirol saroyida mehmon boʻlgan. Bu Davtakning Kavkaz Albaniyasida maʼlum shaxs ekanligini koʻrsatadi. Movses Davtakni maqtaydi, lekin uning hayoti haqida boshqa tafsilotlar bermaydi[2]. Theo van Lint Davtakning Juansher saroyida „saroy shoiri vazifasini bajaradigan“ sayohatchi shoir degan xulosaga keladi va uni nasroniy gusan (baxshi) deb hisoblash mumkin. U nasroniy yoki nasroniy sheʼrlarini yozgan edi[1]. Sheʼr alifbo tartibidagi akrostix shaklida yozilgan. Uni „aslida, qulagan qahramon ustida aytilgan pagan nolasi“ deb taʼriflashgan[2]. Marsiyada muallif yunon mifologiyasi va Gomerga xos epik uslub bilan tanishligini koʻrsatadi[3]. Van Lintning fikriga koʻra, asar arman sheʼriyatining ogʻzaki va yozma anʼanalarining birlashishini ifodalaydi[1].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Van Lint, Theo Maarten „From Reciting to Writing and Interpretation: Tendencies, Themes, and Demarcations of Armenian Historical Writing“, . The Oxford History of Historical Writing: 400-1400. Oxford University Press, 2012 — 189-bet. ISBN 9780199236428. „The section on Juansers exploits concludes with the earliest piece of secular Armenian poetry since the adoption of Christianity to have reached us, in the form of an abecedarian elegy extolling the prince and bewailing his passing.“ 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Hacikyan, Agop Jack; Basmajian, Gabriel; Franchuk, Edward S.; Ouzounian, Nourhan. The Heritage of Armenian Literature, Volume II: From the Sixth to the Eighteenth Century. Detroit, Michigan: Wayne State University Press, 2000 — 94–95-bet. ISBN 9780814330234. 
  3. ↑ Khachatrian, P. „Davtʻak Kʻertʻogh“, . Haykakan sovetakan hanragitaran (hy), 1977 — 297-bet. 

Havolalar