Kontent qismiga oʻtish

Dananir

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Dananir
دنانير
Tavalludi 8- yoki IX asr
Kufa, Abbosiylar xalifaligi (hozirgi Iroq)
Vafoti tax. 823 (823 yoki 824-yilgacha)
Kasbi arab shoiri, xonanda va hikoyachi
Ijod qilgan tillari Arab tili
Fuqaroligi Xalifalik
Faoliyat yillari Islom oltin davri
(Abbosiylar davri)

Dananir (8- yoki IX asr; vafoti tax. 823 yoki undan avval[1]) — Abbosiylar xalifaligidagi Kufa shahridan bo‘lgan sozanda va shoir. U muhaddis, shoir va filolog Abu Yahyo Muhammad ibn Kunasa (741 – 823 yoki 824) mulki bo‘lgan[1][2]. O‘z zamonasida mashhur bo‘lgan, biroq boshqa jihatdan faqat ismi bilangina ma’lum bo‘lgani uchun u tavsifiy tarzda Dananir jariyat Muhammad ibn Kunasa (arabcha: دنانيرُ جاريةُ محمدِ بنِ كنّاسةَ‎‎; soʻzma-soʻz tarjimasi — „Muhammad ibn Kunasaning cho‘ri qizi Dananir“) deb ataladi[3][4].

Dananir muvallada boʻlgan. Muvallada kelib chiqishi turlicha bo‘lgan ota-onaning farzandi maʼnosini anglatadi[1]. Ilmli kishi sifatida ta’riflangan[2]. Ibn Kunasa uni tarbiyalab, xonanda va shoir sifatida tayyorlagan. U mumtoz arab tilini puxta biladigan shoir, musiqa ilmidan xabardor va iste’dodli hikoyachi sifatida tasvirlanadi[1]. Chiqishlarini o‘zi yaratib, adabiy elita oldida ijro etgan[2]. Aytilishicha, Ibn Kunasa uni sotib olish uchun minglab dirham yoki dinor taklif qilinganiga qaramay, rad etgan. U 823 yoki 824-yilda Ibn Kunasadan oldin vafot etgan[1].

Dananir mumtoz arab adabiyotida tilga olinadi, xususan Abulfaraj Isfahoniy uning ikki qo‘shig‘idan iqtibos keltiradi[2] va she’riyatini Buhturiynikidan ustun deb maqtaydi[1]. U shuningdek Ibn Fadlallah al-Umariyning ensiklopediya tusidagi to‘plami bo‘lgan Masalik al-absar asarida ham uchraydi[1].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Gökpinar, Yasemin. Der ṭarab der Sängersklavinnen (German). Ergon – ein Verlag in der Nomos Verlagsgesellschaft, 2021 — 101–103-bet. DOI:10.5771/9783956508202. ISBN 978-3-95650-820-2. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Mcdonald, Michael V. (1994). „A Minor Early Abbasid Poet: Muhammad B. Kunāsa“. Journal of Arabic Literature. 25-jild, № 2. 107–108-bet. doi:10.1163/157006494x00022. ISSN 0085-2376.
  3. ↑ Ibn Fadlallah al-Umari. Masālik al-abṣār fī mamālik al-amṣār (ar). Beirut, Lebanon: Dar Al Kotob Al Ilmiyah, 2010. 
  4. ↑ Kilpatrick, Hilary (1991). „Women as Poets and Chattels. Abū al-Faraǧ al-Iṣbahānī's "Al-Imāʾ al-Šawāʾir“. Quaderni di Studi Arabi. 9-jild. 161–176-bet. ISSN 1121-2306. JSTOR 25802688 — JSTOR. „This is in fact the most common way of distinguishing the slave poetesses, since they lack a genealogy. Sometimes the owner is mentioned in conjunction with the name, e.g. Danānīr gāriyyat Muḥammad ibn Kūnasa...“