Ceyda Sungur
| Ceyda Sungur | |
|---|---|
| Tavalludi | 1986 (yoshi 39–40) |
| Fuqaroligi | Turkiya |
| Kasbi | Akademik, Faol kishi |
| Mashhur ishlari | Gezi bogʻi eʼtirozlari |
| Boshqa nomlari | Kırmızılı Kadın |
Ceyda Sungur, shuningdek Kırmızılı Kadın (inglizcha: Qizil kiyimli ayol) nomi bilan tanilgan — turk akademik va faol kishi[1].
Hayoti
U 1986-yilda tug‘ilgan. Shaharsozlik bo‘yicha bakalavr darajasini olgach, Istanbul Texnika Universitetida ilmiy yordamchi sifatida faoliyat boshlagan[2].
Politsiya zo‘ravonligi bilan bog‘liq voqea
2013-yil may oyida u Istanbuldagi Gezi bogʻi eʼtirozlarida ishtirok etgan va vaqtinchalik tashkil etilgan dala shifoxonasida ko‘ngilli sifatida faoliyat yuritgan[3].
Namoyishlar davomida u Fatih Zengin ismli politsiyachi tomonidan hujumga uchragan. Reuters fotojurnalisti Osman Orsal Sungurning politsiya zo‘ravonligiga uchragan lahzasini suratga olganidan so‘ng, bu surat Turkiyada ham, xalqaro jamoatchilik orasida ham katta aks-sado berdi. Shundan so‘ng u norozilik namoyishlarining ramziga aylandi[4].
Prokuratura Zenginga nisbatan fuqarolarga ataylab nomutanosib kuch ishlatganlik aybi bilan uch yillik qamoq jazosi talab qilgan holda ish qo‘zg‘atdi[5].
Sud jarayonida Sungur shunday degan: „Agar ayblanuvchining qo‘lida qurol bo‘lganida, u meni xuddi Ethem Sarısülükni o‘ldirgan boshqa bir politsiyachi kabi o‘ldirgan bo‘lardi“[6].
Bir yil o‘tib, sud yakunlandi va Zengin yaqin masofadan ko‘zdan yosh oqizuvchi gaz purkagani hamda vakolatini suiiste’mol qilgani uchun 600 tup ko‘chat ekishga hukm qilindi[7].
Bundan tashqari, Sungurga nisbatan „jamoatchilikni qonunga bo‘ysunmaslikka undash“ ayblovi bilan qo‘zg‘atilgan yana bir ish ham bekor qilingan[8].
Ommaviy madaniyatda
Kitoblar
- Turk-italyan kinorejissyor Ferzan Özpetek „Qizil kiyimli ayol“ obrazi va uning atrofidagi ijtimoiy muhokamalardan ilhomlanib, Red Istanbul (İstanbul Kırmızısı) nomli kitob yozgan[9].
- Gezi bogʻi eʼtirozlari paytida yopilgan Tarih jurnalining bosh muharriri Gürsel Öncü „Yaşarken Yazılan Tarih“ nomli kitob yozgan bo‘lib, uning muqovasida Ceyda Sungur va politsiyachi tasviri joylashtirilgan[10].
Jurnallar
- Braziliyada nashr etiladigan madaniy jurnal Piauí 2013-yil iyul sonining muqovasida „Qizil kiyimli ayol“ning Braziliya bayrog‘ini ushlab turgan tasvirini chop etgan. Bu o‘sha davrdagi 2013-yil Braziliya norozilik namoyishlariga javob sifatida yaratilgan bo‘lib, muqovaning pastki qismida „#direngezi“ heshtegi ham joylashtirilgan[11].
- Turkiyaning hajviy jurnali Penguen 2013-yil iyul soni muqovasida „Qizil kiyimli ayol“ni politsiyachiga qalampir gazi purkayotgan holatda tasvirlagan va „Namoyishchilar politsiyaga hujum qildi!“ degan sarlavha bilan e’lon qilgan. Ushbu ish 2013-yilning eng ijodiy hajviy jurnal muqovalari qatoriga kiritilgan[12].
Manbalar
- ↑ Vale, Paul. „Turkey Uprising: Ceyda Sungur, 'Woman In Red', Becomes Iconic Image For Activists“ (en). The Huffington Post UK (2013-yil 5-iyun). Qaraldi: 2022-yil 22-aprel.
- ↑ „Kırmızılı Kadın konuştu“ (tr). Milliyet (2013-yil 10-iyun). Qaraldi: 2022-yil 22-aprel.
- ↑ Sherlock, Ruth. „Lady in the Red Dress and her dream of a Turkish rebirth“ (en). The Daily Telegraph (2013-yil 8-iyun). Qaraldi: 2022-yil 22-aprel.
- ↑ Korkmaz, Emre Eren (2013). "The June uprising in Turkey". SEER: Journal for Labour and Social Affairs in Eastern Europe 16 (3): 326. doi:10.5771/1435-2869-2013-3-325. ISSN 1435-2869.
- ↑ „Turkey: Jail sought over 'woman in red' police case“ (en-GB). BBC News (2014-yil 16-yanvar). Qaraldi: 2022-yil 21-iyul.
- ↑ „Şehir Plancısı Ceyda Sungur Polis Şiddetinin Peşini Bırakmıyor“ (tr). Politeknik (2014-yil 12-dekabr). 2020-yil 15-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 22-aprel.
- ↑ „Turkish policeman sentenced to plant trees for teargas attack on woman in red“ (en). the Guardian (2015-yil 10-iyun). Qaraldi: 2022-yil 21-iyul.
- ↑ „"Kırmızılı Kadın" Ceyda Sungur İfade Verdi“ (tr). Milliyet (2014-yil 13-may). Qaraldi: 2022-yil 22-aprel.
- ↑ „Özpetek'in 'İstanbul Kırmızısı' raflarda“ (tr). Radikal (2013-yil 5-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 22-aprel.
- ↑ „#tarih dergisi kapandı“ (tr). Sözcü (2015-yil 8-dekabr). Qaraldi: 2022-yil 22-aprel.
- ↑ „Kırmızılı Kadın Brezilya dergilerinde“ (tr). T24 (2013-yil 12-iyul). Qaraldi: 2022-yil 22-aprel.
- ↑ Özkan, Pelin „2013'ün en komik, en yaratıcı mizah dergisi kapakları“ (tr). MediaCat (2014-yil 10-yanvar). Qaraldi: 2022-yil 22-aprel.