Ferzan Özpetek
| Ferzan Özpetek | |
|---|---|
|
Özpetek 2020-yilda | |
| Tavalludi |
1959-yil 3-fevral |
| Fuqaroligi |
|
| Taʼlimi |
|
| Kasbi | Filmmaker |
| Turmush oʻrtogʻi |
Simone Pontesilli (turm. 2016) [2][3] |
Ferzan Özpetek (1959-yil 3-fevralda tugʻilgan) — turk-italyan kinorejissyor va ssenariynavis boʻlib, 1970-yillardan buyon Italiyada istiqomat qiladi.
Hayoti
Ferzan Özpetek 1959-yilda Istanbulda tugʻilgan. 1976-yilda u Sapienza universitetida kino tarixi boʻyicha tahsil olish uchun Italiyaga koʻchib oʻtishga qaror qildi. U Navona akademiyasida sanʼat tarixi va kostyum dizayni boʻyicha darslarda qatnashib, taʼlimini davom ettirdi. Shuningdek, Silvio D’Amico milliy dramatik sanʼat akademiyasida rejissyorlik boʻyicha tahsil oldi[4].
Julian Beckning Jonli teatrida sahna tajribasini orttirganidan soʻng, u kino sohasiga oʻtib, Massimo Troisi, Maurizio Ponzi, Ricky Tognazzi, Sergio Citti va Francesco Nutiga assistent-rejissyor sifatida ishladi. Uning ilk ishi Troijining Scusate il ritardo filmida assistent-rejissyorlik boʻldi, undan keyin Ponzining Sono contento filmida kichik rol ijro etdi va unda madonnaro sifatida koʻrindi[4].
Uning rejissyorlikdagi debyuti Italiya, Ispaniya va Turkiya hamkorligida suratga olingan Hamam filmi bilan boʻldi. 1997-yil may oyida namoyish etilgan film Cannes film festivalining 50-marotaba oʻtkazilgan festivalida Quinzaine des Realisateurs dasturida taqdim etildi. Film boshqa xalqaro festivallarda ham namoyish qilindi va dunyoning 20 dan ortiq mamlakatida tarqatish uchun sotildi.
1999-yilda u Turkiyada suratga olingan Harem Suare filmini rejissyorlik qildi. Film sultonning sevimlisi Sofiya va amaldor Nodir oʻrtasidagi fojeali sevgi hikoyasini, Usmonli imperiyasining qulash davri fonida hikoya qiladi. Hikoya Özpetekning oʻzi tomonidan Gianni Romoli bilan hamkorlikda yozilgan boʻlib, ular Tilde Corsi va R&C Production kompaniyasi bilan birgalikda filmni prodyuserlik qilishgan. Film Cannes film festivalidagi Un Certain Regard dasturida, shuningdek London Film festivali va Toronto Xalqaro film festivalida namoyish etilgan.
2001-yilda Özpetek Margherita Buy va Stefano Accorsi bosh rollarni ijro etgan The Ignorant Fairies (Le fate ignoranti) filmini suratga oldi. Film gomoseksuallik mavzusi hamda turli jamiyat chekkasidagi insonlar oʻrtasidagi doʻstlik va bogʻliqlik haqida hikoya qiladi. Film koʻplab mukofotlarni, jumladan uchta Globo d'oro va toʻrtta Nastro d'Argento mukofotlarini qoʻlga kiritdi[5].
Facing Windows (La finestra di fronte) filmi 2003-yilda ekranlarga chiqdi. Unda Giovanna Mezzogiorno, Raoul Bova, Filippo Nigro va Massimo Girotti rol ijro etgan boʻlib, bu Girottining kinodagi soʻnggi roli boʻldi. Film beshta David di Donatello, toʻrtta Ciak d'Oro va uchta Globo d'oro mukofotlarini qoʻlga kiritdi. Filmning Italiya va Yevropadagi muvaffaqiyati sababli u Sony Pictures Classics tomonidan Shimoliy Amerikada ham tarqatildi.
2005-yilda Gianni Romoli va Tilde Corsi bilan yana hamkorlik qilib, Özpetek Sacred Heart filmini suratga oldi. Film David di Donatello mukofotlariga 12 nominatsiya oldi va unda Barbora Bobuľová „Eng yaxshi aktrisa“ mukofotini qoʻlga kiritdi. Film shuningdek eng yaxshi badiiy bezak uchun mukofotga sazovor boʻldi.
Uning keyingi filmi Saturn in Opposition 2007-yilda chiqdi. Filmda Pierfrancesco Favino, Luca Argentero, Isabella Ferrari, Ambra Angiolini, shuningdek avval birga ishlagan Margherita Buy va Stefano Accorsi rol ijro etishgan. Film toʻrtta Ciak d’oro, beshta Globo d'oro va toʻrtta Nastro d'Argento mukofotlarini qoʻlga kiritdi. Angiolini esa ilk aktyorlik ishidayoq David di Donatelloning ikkinchi darajadagi eng yaxshi aktrisa mukofotini oldi.
Oʻsha yili Özpetek 64-Venice Xalqaro film festivali hakamlar hay’ati tarkibida ishladi[6]. U shuningdek reklama roliklarini ham suratga oldi, jumladan Isabella Ferrari ishtirokidagi AIRL (Italiya saraton tadqiqotlari assotsiatsiyasi) reklamasini.
2008-yilda Özpetek Domenico Procaccining Fandango kompaniyasi bilan yangi hamkorlikni boshladi. Melania Gaia Mazzucconing romani asosida ishlangan Un Giorno Perfetto filmida Isabella Ferrari va Valerio Mastandrea bosh rollarni ijro etdi hamda bu Özpetek uchun oʻziga tegishli boʻlmagan hikoya asosida ishlangan ilk film boʻldi. Film 65-Venice Xalqaro Film Festivalida namoyish etildi va prokatda 3 million yevro daromad keltirdi.
2008-yilda Zamonaviy sanʼat muzeyida unga bagʻishlangan retrospektiv koʻrgazma tashkil etib, uning barcha filmlarini namoyish qildi. U bunday sharafga sazovor boʻlgan kam sonli italyan rejissyorlaridan biridir[7].
2009-yil aprel oyida u Nonostante tutto è Pasqua („Hamma narsaga qaramay Pasxa“) nomli qisqa filmni suratga oldi. Bu film L’Aquila 2009 — Cinque registi tra le macerie loyihasining bir qismi boʻlib, bir nechta rejissyorlar 2009 L'Aquila zilzilasi mavzusiga bagʻishlangan qisqa filmlar yaratgan edi. Özpetekning filmi uy xarobalari ostida halok boʻlgan yosh qoʻshiqchi Alessandra Coraga bagʻishlandi[8].
Uning keyingi filmi Loose Cannons 2010-yilda ekranlarga chiqdi. Film Ivan Cotroneo bilan hamkorlikda yozilgan boʻlib, unda Riccardo Scamarcio, Alessandro Preziosi, Nicole Grimaudo va Ennio Fantastichini rol ijro etgan. Bu Leccedagi bir oilaning ichki muammolari haqida komediya hisoblanadi. Bu Özpetek Rimdan tashqarida suratga olgan kam sonli filmlaridan biridir; Rim shahri esa uning yuragiga juda yaqin edi. 2010-yil 22-may kuni Lecce shahri Özpetekka faxriy fuqarolik berdi[9].
Film 70-Berlinale festivalida tanlovdan tashqari namoyish etildi, shuningdek Tribeca Film Festival 2010 festivalida hakamlar hay’atining maxsus eʼtirofiga sazovor boʻldi[10].
2011-yilda undan Giuseppe Verdining „La traviata“ operasini San Carlo Opera uyi uchun sahnalashtirish soʻraldi va u 2012-yil dekabr oyida Carmen Giannattasio hamda Saimir Pirgu ishtirokida namoyish etildi. Spektakl Unitel Classica tomonidan televizion formatda suratga olindi va italyan kompaniyasi CG Entertainment tomonidan DVD formatida chiqarildi (2015).
Manbalar
- ↑ „Aramızda çok kavga ederiz ama Ferzan'la iyi geçiniriz“ (tr). Hürriyet (2011-yil 6-noyabr). Qaraldi: 2021-yil 11-mart.
- ↑ „Yönetmen Ferzan Özpetek, 15 yıllık erkek arkadaşıyla evlendi“ (tr). Cumhuriyet (2016-yil 28-sentyabr). Qaraldi: 2021-yil 11-mart.
- ↑ „Ünlü yönetmen Ferzan Özpetek evlendi“ (tr). CNN Türk. Doğan News Agency (2016-yil 28-sentyabr). Qaraldi: 2021-yil 11-mart.
- ↑ 4,0 4,1 [„Ferzan) Ozpetek“. Giffoni Film Festival. Qaraldi: 2021-yil 11-mart.
- ↑ Prono, Luca [„Gay) Pride, Italian Style: Ferzan Ozpetek's Le Fate Ignoranti (Ignorant Fairies)“ (2001-yil 1-oktyabr). Qaraldi: 2021-yil 11-mart.
- ↑ [„Ferzan Özpetek Venedik'te!“ (tr). Milliyet (2007-yil 20-iyul). Qaraldi: 11) march 2021.
- ↑ „Filmmaker) in Focus: Ferzan Ozpetek - MoMA“. The Museum of Modern Art. Qaraldi: 2021-yil 11-mart.
- ↑ „Ferzan) Ozpetek“. Turkuaz Republic. 2021-yil 16-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-mart.
- ↑ „Lecce vatandaşlığı verildi“ (tr). Hürriyet (2010-yil 23-may). Qaraldi: 11) march 2021.
- ↑ „Tribeca) '10 - "Loose Cannons" Director Ferzan Ozpetek Keeps It All About the Family“. IndieWire (2010-yil 20-aprel). Qaraldi: 2021-yil 11-mart.
Havolalar
- Biyografi.net — Ferzan Özpetek hayoti
- Biyografi.info — Biografiyalar : Ferzan Özpetek
- Rasmiy sayti
- Ferzan Özpetek at IMDb