Borujerd jome masjidi (forscha: مسجد جامع بروجرد‎‎) Eronning gʻarbiy qismi, Luriston ustoni Borujerd shahrida joylashgan shialik jome masjidi. Borujerd shahrining eski mavzesida, avval Do Dangeh deb atalgan hududda joylashgan bu masjid islomdan avvalgi Sosoniylar davriga oid qadimiy otashkada joylashgan joyda milodiy IX asrda (hijriy III asrda qurilgan boʻlib, Zagros mintaqasi va Eron gʻarbidagi eng qadimgi masjid hisoblanadi^[1].

Masjid 1935-yilda Eron milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan boʻlib, Eronning Madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi^[1].

Umumiy maʼlumot

Ushbu masjid qurilishi Hamula ibn Ali Borujerdiy nomi bilan bogʻlanadi. Uning hijriy III asrda Abi-Dolaf hukmdorlari tomonidan Borujerd hokimi etib tayinlangani aytiladi. 1799-yilgacha masjid kengaytirilib, taʼmirlanib kelgan, minoralar va ayvonlar qurilishi yakunlangan^{[manba kerak]}.

Masjid kirish qismidagi yozuvda uning hijriy 1068-yilda (milodiy 1657/1658) bunyod etilgani aytiladi. Biroq bu davr, ehtimol, kirish qismining qurilishi boshlangan vaqtni bildiradi. Masjidning kirish eshigi 1092-yilda (milodiy 1681/1682) sulton Muhammadning buyrugʻi bilan qurilgan. 1209-yilda (milodiy 1794/1795) Taqiyxon Razaniy „gol-dasteh“ deb ataladigan ikki minoraning yuqori qismini qurish uchun masʼul boʻlgan. Masjidning eng goʻzal qismi uning minbaridi. Minbar toʻqqiz pogʻonali, yogʻochdan yasalgan boʻlib, hijriy 1068-yilga taalluqli. Sahnning shimoliy tomonida namoz oʻqish joyi sifatida foydalaniladigan, nafis ustunli katta maydon bor. Bu yerda ustida 25 x 38 sm oʻlchamdagi bitik boʻlgan oʻyma yogʻoch eshik mavjud boʻlib, Shoh Abbos I hukmronligi davriga tegishli^[2].

Masjidning sharqiy va gʻarbiy tomonlarida ikkita kirish joyi bor. Borujerd jome masjidi diniy, savdo va ijtimoiy tadbirlar markazi sifatida foydalanib kelingan. 1980-yillarda Eron–Iroq urushi paytida masjid Iroq samolyotlari tomonidan bombardimon qilingan, shuningdek, yomgʻir va zilzilalar oqibatida zarar koʻrgan. Jumladan, 2006-yilgi zilzilada masjid minoralari vayron boʻlgan va boshqa keng koʻlamli talafotlar yuz bergan. 2022-yilda masjidni taʼmirlash ishlari boshlangan^[3].

Galereya

Masjiddagi Safaviylar davriga oid o‘ymakor naqshlar

Yana qarang

Borujerd jome masjidi
	Masjid
	Borujerd jome masjidi; مسجد جامع بروجرد
	Masjid, 2006-yil iyul
Mamlakat	Eron
Hudud	Luriston
Joylashuvi	Borujerd
Yoʻnalishi	shia
Masjid turi	Jome masjid
Meʼmoriy uslub	Islom meʼmorchiligi
Binokorlik sanasi	milodiy IX asr (asosiy bino); XI asr (gumbaz); XV asr (shabeston, gʻarbiy qismi); 1613 (qurilish farmoni chiqariligan, kirish qismi, gʻarbiy qismi); 1679 (yozuv, kirish qismi); 1681 (eshik, shabeston, gʻarbiy qismi); 1795 (minora, ayvon, janubiy qismi); 1799 (ayvon, shimoliy qismi); 2022 (zilziladan keyingi tiklash ishlari)
Gumbazlar soni	1
Gumbazlar soni	1
Minoralar soni	2
Minoralar soni	2

Erondagi masjidlar roʻyxati

Manbalar

↑ ^1,0 ^1,1 „fa:مسجد جامع بروجرد“. Arthut.co. 2014-yil 19-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
↑ „BORUJERD JAME' MOSQUE“. Iran Tourism and Touring Organization (2025). Qaraldi: 2025-yil 2-aprel.^{[sayt ishlamaydi]}
↑ „Jameh Mosque of Borujerd undergoes restoration“. Tehran Times (2022-yil 13-fevral). Qaraldi: 2025-yil 2-aprel.

Adabiyotlar

Farzin, Alireza. Lorestan on the Stage of History, 1993.

Havolalar

[:0-1] 1,0 ^1,1 „fa:مسجد جامع بروجرد“. Arthut.co. 2014-yil 19-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.

[2] „BORUJERD JAME' MOSQUE“. Iran Tourism and Touring Organization (2025). Qaraldi: 2025-yil 2-aprel.^{[sayt ishlamaydi]}

[3] „Jameh Mosque of Borujerd undergoes restoration“. Tehran Times (2022-yil 13-fevral). Qaraldi: 2025-yil 2-aprel.

[1]

[2]

[3]