Bin Saloh masjidi
| Masjid | |
 | |
| Mamlakat |  Marokash
|
| Shahar | Marokash |
| Koordinatalar | 31°37′46.56″N 7°58′57.25″W / 31.6296000°N 7.9825694°W |
| Yoʻnalishi | sunniy |
| Masjid turi | Jomeʼ-Masjid |
| Meʼmoriy uslub | Marokash meʼmorchiligi |
| Asosiy sana: XIV asr
| |
| Minoralar soni | 1 ta |
| Minoralar soni | 1 ta |
| Holati | amaldagi |
| Tarovih | 
|
| Saharlik va iftorlik |
|
Bin Saloh masjidi yoki Bin Soleh masjidi (arabcha: مسجد بن صلاح) — XIV asrga oid masjid boʻlib, Marokashdagi Marokash shahrining tarixiy madinasida joylashgan. U Marokashdagi yirik va saqlanib qolgan yagona Mariniylar davri yodgorligi boʻlib, nafis minorasi bilan mashhur.
Tarixiy maʼlumotlari
.jpg)
Masjidning bunyod etilishi va qurilishi tafsilotlari toʻliq aniqlashtirilmagan. Yodgorlikdagi yozuvda minora qurilishi 1321-yil avgust oyida boshlanganligi aytiladi, ammo bunyodkor homiy zikr etilmaydi. Tarixchi Ibn al-Muvakkiyt qurilishni sulton Abu al-Hasan (h. 1331–1348) bilan bogʻlaydi, biroq ziddiyatli tarzda, qurilish sanasi sifatida 1318–1319-yillarni keltiradi[1]. Tarixchi Gaston Deverdun esa 1318 va 1321-yillar oraligʻidagi qurilish xronologiyasi eng mantiqli degan xulosaga keladi, bu esa masjid Mariniylar sultoni Abu Said Usmon (h. 1310–1331) hukmronligi davrida barpo etilganini anglatadi. Asosiy yozuvda hech bir sulton nomi tilga olinmaganligi bois, Deverdun qurilish ehtimol shaxsiy homiy tomonidan moliyalashtirilganini ham taʼkidlaydi[1].
Masjid oʻz nomini unga bagʻishlangan mahalliy avliyo, Muhammad bin Saloh (yoki Ibn Solih) nomidan olgan boʻlib, bino uning qabri atrofida qurilgan. Biroq bu shaxs haqida juda oz maʼlumot saqlangan; rivoyatlarga koʻra, u oddiy, ammo oldindan koʻra olish isteʼdodiga ega boʻlgan qassob boʻlgan[1].
Masjid yonida taxminan 1669–1671-yillarda Alaviy sultoni Muloy Rashid tomonidan madrasa qurilgan[2][3]. 2012-yilga kelib, madrasa binosini shaharning diniy merosiga oid buyumlar, masalan, minbarlar va qoʻlyozmalar namoyish etiladigan muzeyga aylantirish rejalari mavjud edi[4][5][3].
Meʼmorchiligi
Asrlar davomida bir qancha taʼmirlarga qaramay, masjid asl holatini saqlab qolgan. Ichki qismida toʻrtburchak shaklli, eni keng, ammo chuqurligi uncha katta boʻlmagan sahn (hovli) mavjud boʻlib, u atrofini oʻrab turgan ravoqlar bilan oʻralgan va markazida kichik hovuz yoki favvora joylashgan. Sahndan keyin asosiy ibodat zali joylashgan boʻlib, u toʻqqizta yoʻlak hosil qiluvchi ikki qator ravoqlar bilan bezaklangan. Umumiy reja keng tarqalgan „T“ tipiga mansub: yaʼni mehrobga (namoz yoʻnalishini bildiruvchi qism) eltuvchi ravoqli yoʻlak yonidagi boshqa yoʻlaklarga qaraganda kengroq. Ibodat zalining sharqiy va gʻarbiy chekkalaridagi eng chekka yoʻlaklar qisqartirilgan boʻlib, shimol tomonga qadar choʻzilmaydi; bu holat bunday turdagi masjidlarda kam uchraydigan kichik oʻziga xoslikdir (bunga istisno sifatida faqat Chellahdagi boshqa bir Mariniylar masjidi koʻrsatiladi)[1].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Deverdun, Gaston. Marrakech: Des origines à 1912. Rabat: Éditions Techniques Nord-Africaines, 1959 — 318–320-bet.
- ↑ „Medersa Ben Saleh“. medersa-bensaleh.org. Association Internationale pour la Sauvegarde de la Medersa Ben Saleh dans la Medina de Marrakech. 2013-yil 12-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 29-yanvar.
- ↑ 3,0 3,1 „Patrimoine : Un musée islamique dans l'ancienne Medersa Ben Saleh de Marrakech“ (fr-FR). Aujourd'hui le Maroc. Qaraldi: 2021-yil 29-yanvar.
- ↑ "Le quartier ibn Yūsuf". Bulletin du patrimoine de Marrakech et de sa région (Musée de Mouassine): 58–59. March 2019. https://www.academia.edu/39197821.
- ↑ „Medersa Ben Saleh“ (fr). www.madein.city. 2021-yil 3-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 29-yanvar.
Havolalar
Vikiomborda „Bin Saloh masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
 | Masjid haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin. |