Bilimlar kuni

Bilimlar kuni
Boshqa nomlari	1-qoʻngʻiroq
Turi	Milliy bayram
Ahamiyati	Yangi oʻquv yilining boshlanish sanasi! Taʼlim, ilm-fan va maʼrifatga yuksak eʼtiborni ifoda etuvchi muhim kun.
Sana	2-sentyabr

Bilimlar kuni. Bu – yangi oʻquv yilining boshlanish sanasi! Taʼlim, ilm-fan va maʼrifatga yuksak eʼtiborni ifoda etuvchi muhim kun. Shu kuni, barcha taʼlim (maktab, akademik litsey, kasb-hunar kolleji va oliy-taʼlim) muassasalarida ilk qoʻngʻiroq chalinib, tantanali tadbirlar oʻtkaziladi. Maktab ostonasiga ilk bor qadam qoʻyayotgan 1-sinf oʻquvchilariga “Prezident sovgʻalari” topshiriladi. Oʻquv yilining ilk darsi anʼanaviy tarzda “Mustaqillik darsi” va “Tinchlik darsi” bilan boshlanadi.

Tarixi

Bilimlar kuni anʼanasi 1984-yildan boshlangan. Oʻshandan buyon “Bilimlar kuni” sifatida nishonlanadi. Hozirgi vaqtga kelib, 1-sentyabr – Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqilligi kuni boʻlgani sababli “Bilimlar kuni” 2-sentyabrda bayram qilinadi. Ayrim hollarda haftaning dam olish kunlariga qarab oʻzgarishi mumkin boʻlsa-da, “Bilimlar kuni” anʼanasi oʻz ahamiyatini saqlab kelmoqda.

Oʻtkaziladigan tadbirlar

Tantanalar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat madhiyasining yangrashi va Davlat bayrogʻini koʻtarish marosimi bilan boshlanadi. Shundan soʻng maktab rahbariyati, ustozlar va faxriy mehmonlarning tabrik soʻzlari tinglanadi. Tadbir doirasida “Birinchi qoʻngʻiroq” marosimi oʻtkaziladi, shuningdek, “Mustaqillik darsi” yoki maʼnaviy-maʼrifiy ochiq darslar tashkil etiladi. 1-sinf oʻquvchilariga “Prezident sovgʻalari” topshiriladi. Oʻquvchilar sheʼrxonlik qiladi, kuy-qoʻshiqlar yangraydi va raqs guldastalari taqdim etiladi. Tadbir yakunida ustozlarga ehtirom ramzi sifatida gullar taqdim qilinadi.

“Prezident sovgʻasi”

Davlat dasturi asosida har yili anʼanaviy tarzda Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi (avvalgi Xalq taʼlimi vazirligi) tomonidan davlat byudjeti mablagʻlari hisobiga tashkillashtiriladi. Mazkur toʻplam 1-sinf oʻquvchilarini zarur oʻquv qurollari bilan taʼminlashga qaratilgan boʻlib, uning tarkibiga jami 12 turdagi oʻquv anjomlari kiradi. Bular – oʻquvchi sumkasi, 12 dona daftar, rasm daftari, akvarel boʻyoqlari, rangli qogʻoz, qalamdon, sharikli ruchka, rangli qalamlar, 2 dona oddiy qalam, plastilin, yelim va 2 dona oʻchirgʻich<. Ushbu toʻplam oʻquvchilarning yangi oʻquv yilini munosib kutib olishi, dars mashgʻulotlarini zarur oʻquv anjomlari bilan boshlashi, taʼlim olishga qiziqish va ishtiyoqini oshirishga xizmat qiladi.

“Birinchi qoʻngʻiroq”

Bolaning maktabga ilk qadam qoʻyishi va uning bilim olishga kirishishini bildiradigan rasmiy marosim. Unga ota-ona va bolaning oʻzi oldindan tayyorgarlik koʻradi. 1-sinf oʻquvchilari uchun “Birinchi qoʻngʻiroq” (“Salom, maktab!”) bayramini uyushtirish anʼanaga aylangan. Hozirgi vaqtga kelib, 1-sentyabr Mustaqillik kuni boʻlgani uchun “Bilimlar kuni” 2-sentyabrda nishonlanmoqda. Boshlanayotgan oʻquv yilida maktabni bitiruvchi sinfning aʼlochi oʻquvchilaridan biri bolalarni “Birinchi qoʻngʻiroq” bayrami bilan tabriklab, 1-sinf oʻquvchilariga tantanali ravishda “Bilim kaliti”ni topshiradi. 1-sinf oʻquvchilaridan biri qoʻngʻiroq chaladi. Birinchi qoʻngʻiroqning chalinishi ramziy maʼnoga ega boʻlib, 1-sinf oʻquvchilari hayotida yangi davr boshlanganini bildiradi. Qoʻngʻiroqdan soʻng bitiruvchi sinf oʻquvchilari 1-sinf oʻquvchilarini oʻzlari oʻqigan sinf xonasiga olib borib, partalarga oʻtqizadi.

“Bilim kaliti”

Maktab bitiruvchilari tomonidan 1-sinf oʻquvchilariga tantanali ravishda topshiriladigan ramziy belgi. U ilm-maʼrifat va taʼlim olami eshiklarini ochish gʻoyasini ifoda etadi. Mazkur ramz bolalarning bilim olamiga ilk qadam qoʻyganini, ular uchun ilm-fan va maʼrifat eshiklari ochilganini va kelajak sari ezgu intilish yoʻli boshlanganini anglatadi.

“Mustaqillik darslari”

Oʻzbekistondagi taʼlim muassasalarida 1991-yildan joriy qilingan oʻquv mashgʻulotlari. Oʻquvchi va talabalarga Oʻzbekiston Respublikasi istiqloli uchun kurash tarixi, uning mazmun-mohiyati, bunyodkorlik gʻoyalari, hozirgi kuni, istiqboli toʻgʻrisida aniq va mukammal bilimlar berishga bagʻishlangan. Oʻzbekistonning barcha umumiy oʻrta taʼlim maktablari, oliy hamda oʻrta maxsus va oʻrta kasb-hunar oʻquv yurtlarida yangi oʻquv yilning birinchi darsi har yili 2-sentyabrda “Mustaqillik darslari” bilan boshlanadi. Ular maxsus reja va dastur asosida olib boriladi. “Mustaqillik darslari”ning oʻquv dasturlariga kiritilishi yoshlar ongida mafkuraviy boʻshliqqa oʻrin qoldirmaslik, ularda gʻoyaviy, mafkuraviy immunitetni shakllantirish, yosh avlodni jamiyat oldidagi oʻz vazifalarini fidoyilik bilan amalga oshirishga yoʻnaltirish imkonini beradi.