Behiye Sulton

Behiye Sulton
Behiye Sulton
Tugʻilishi	29-sentyabr 1881-yil ; Çırağan saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
Vafoti	5-mart 1948-yil ; (66 yoshda) ; Qohira, Misr
Dafn etilgan joy	Abduhalim posho maqbarasi, Qohira, Misr
Turmush oʻrtogʻi	Hofiz Haqqi posho; (turm. 1910; vaf. 1915)
Uy	Usmoniylar
Otasi	Shahzoda Mehmed Salohiddin
Onasi	Naziknaz xonim
Dini	Islom, sunniylik

Behiye Sulton (usmonli turkcha: بهیه سلطان‎‎; 1881-yil 29-sentyabr – 1948-yil 5-mart) – Shahzoda Mehmed Salohiddinning (1861–1915) omon qolgan eng katta qizi^[1]. Otasi Usmoniylar sultoni Murod V ning (h. 1876– ) oʻgʻli edi. Onasi Naziknaz xonim boʻlgan^[2].

Yoshligi

Behiye Sulton 1881-yil 29-sentyabrda Çırağan saroyida tugʻilgan^[3]. Otasi Shahzoda Mehmed Salohiddin sulton Murod V va Reftarıdil Kadınning oʻgʻli, onasi esa Naziknaz xonim edi. Uning Shahzoda Ahmad Nihod ismli ikki yosh kichik ukasi boʻlgan, shuningdek, yana bir singlisi oʻlik tugʻilgan^[4].

Behiye Usmoniylar qoʻshini generali Hofiz Haqqi poshoga (1878–1915)^[5] turmushga chiqqan. Oʻsha kuni singlisi Rukiye Sultonning ham toʻyi boʻlgan^[6]. Nikoh shartnomasi 1910-yil 17-fevralda Ortakoʻy saroyida tuzilgan^[7]. Ularning toʻyi 1911-yil 12-yanvarda^[8]^[9] Vosif posho saroyida boʻlib oʻtgan va yashashi uchun Ortakoʻydagi saroylardan biri berilgan^[9]. Behiye Sulton farzandsiz boʻlib, eri 1915-yilda vafot etgach, qayta turmush qurmagan^[1].

Surgun

1924-yil martda Usmoniylar sulolasi oila aʼzolari surgun qilinganida Behiye Qohiraga joylashgan. U 13-yoʻldagi kichik villada yashagan. Qoʻshnisi Vohid Raafat oilasi hech qachon uning huzuriga birov kelganini koʻrmagan. Behiye koʻchib ketganida ham buni hech kim sezmagan. Kutilmaganda kichik uyda uning oʻrnini Xelvan rasadxonasi direktori, astronom, professor Xayriy egallagan.

Vafoti

Behiye Sulton 1948-yil 5-martda^[10] Misrning Maadi shahridagi uyida vafot etgan^[1]^[11] va Abduhalim posho maqbarasiga dafn etilgan^[12].

Mukofotlari

Medjidiye ordeni^[13]
1-darajali Saxovat ordeni^[13]
Dengiz floti oltin medali^[14]

Shajarasi

Behiye Sulton

8. Abdulmajid I

4. Murod V

9. Shevkefza xotun

2. Shahzoda Mehmed Salohiddin

5. Reftarıdil Kadın

1. Behiye Sulton

3. Naziknaz xonim

Manbalar

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 „Hafiz Hakki Pasha“. Hyperleap. Qaraldi: 2019-yil 9-mart.^{[sayt ishlamaydi]}
↑ The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem. University of Texas Press, 2010 — 279-bet. ISBN 978-0-292-78335-5.
↑ Brookes 2010, s. 100, 279.
↑ Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 20-bet.
↑ Reşad, Ekrem; Osman, Ferid (1911). Musavver nevsâl-i Osmanî. p. 63. http://hdl.handle.net/11424/48517.
↑ Brookes, Douglas S.. On the Sultan's Service: Halid Ziya Uşaklıgil's Memoir of the Ottoman Palace, 1909–1912. Indiana University Press, February 4, 2020 — 83 n. 5-bet. ISBN 978-0-253-04553-9.
↑ Vâsıb & Osmanoğlu 2004, s. 53.
↑ Ekinci, Ekrem Buğra „SARAY'A DAMAT OLMAK…“ (tr). ekrembugraekinci.com (2019-yil 1-iyul). Qaraldi: 2021-yil 12-yanvar.
↑ ^9,0 ^9,1 Vâsıb & Osmanoğlu 2004, s. 38.
↑ Brookes 2010, s. 279.
↑ „Hanedan nerede öldü nereye gömüldü?“ (tr) (2014-yil 18-dekabr). Qaraldi: 2019-yil 9-mart.
↑ PAZAN, İbrahim „HANEDAN NEREDE ÖLDÜ NEREYE GÖMÜLDÜ?“ (tr). ibrahimpazan.com (2014-yil 18-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 12-yanvar.
↑ ^13,0 ^13,1 Yılmaz Öztuna. Başlangıcından zamanımıza kadar büyük Türkiye tarihi: Türkiye'nin siyasî, medenî, kültür, teşkilât ve san'at tarihi. Ötüken Yayınevi, 1978 — 165-bet.
↑ Salnâme-i Devlet-i Âliyye-i Osmanîyye, 1333-1334 Sene-i Maliye, 68. Sene. Hilal Matbaası, 1918 — 72–73-bet.

Adabiyotlar

Brookes, Douglas Scott. Kanizak, malika va muallima: Usmoniy haramidan ovozlar. University of Texas Press, 2010. ISBN 978-0-292-78335-5.
Vâsıb, Ali; Osmanoğlu, Osman Selaheddin. Bir shahzodaning xotiralari: vatanda va surgunda koʻrganlarim va eshitganlarim. YKY, 2004. ISBN 978-9-750-80878-4.

[hl-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 „Hafiz Hakki Pasha“. Hyperleap. Qaraldi: 2019-yil 9-mart.^{[sayt ishlamaydi]}

[2] The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem. University of Texas Press, 2010 — 279-bet. ISBN 978-0-292-78335-5.

[FOOTNOTEBrookes2010100,_279-3] Brookes 2010, s. 100, 279.

[4] Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 20-bet.

[5] Reşad, Ekrem; Osman, Ferid (1911). Musavver nevsâl-i Osmanî. p. 63. http://hdl.handle.net/11424/48517.

[6] Brookes, Douglas S.. On the Sultan's Service: Halid Ziya Uşaklıgil's Memoir of the Ottoman Palace, 1909–1912. Indiana University Press, February 4, 2020 — 83 n. 5-bet. ISBN 978-0-253-04553-9.

[FOOTNOTEVâsıbOsmanoğlu200453-7] Vâsıb & Osmanoğlu 2004, s. 53.

[8] Ekinci, Ekrem Buğra „SARAY'A DAMAT OLMAK…“ (tr). ekrembugraekinci.com (2019-yil 1-iyul). Qaraldi: 2021-yil 12-yanvar.

[FOOTNOTEVâsıbOsmanoğlu200438-9] 9,0 ^9,1 Vâsıb & Osmanoğlu 2004, s. 38.

[FOOTNOTEBrookes2010279-10] Brookes 2010, s. 279.

[tg1-11] „Hanedan nerede öldü nereye gömüldü?“ (tr) (2014-yil 18-dekabr). Qaraldi: 2019-yil 9-mart.

[12] PAZAN, İbrahim „HANEDAN NEREDE ÖLDÜ NEREYE GÖMÜLDÜ?“ (tr). ibrahimpazan.com (2014-yil 18-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 12-yanvar.

[Öztuna1978-13] 13,0 ^13,1 Yılmaz Öztuna. Başlangıcından zamanımıza kadar büyük Türkiye tarihi: Türkiye'nin siyasî, medenî, kültür, teşkilât ve san'at tarihi. Ötüken Yayınevi, 1978 — 165-bet.

[14] Salnâme-i Devlet-i Âliyye-i Osmanîyye, 1333-1334 Sene-i Maliye, 68. Sene. Hilal Matbaası, 1918 — 72–73-bet.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]