Kontent qismiga oʻtish

Bata Živojinović

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Bata Živojinović
Бата Живојиновић

Živojinović 2008-yilda
Tavalludi
Velimir Živojinović

5-iyun 1933-yil
Jagodina, Danube Banovina, Yugoslaviya qirolligi (hozirgi Serbiya)
Vafoti 22-may 2016-yil(2016-05-22)
(82 yoshda)
Belgrad, Serbiya
Faoliyat yillari 1955–2013
Partiyasi SPS (1990–2003)
SKJ (1990-yilgacha)
Turmush oʻrtogʻi
Julijana "Lula" Živojinović (turm. 1960)
Mukofotlari
  • Pula kinofestivali: 1962 (kumush), 1965, 1967, 1972 (oltin)
  • Pula kinofestivali: 1979 (eng yaxshi aktyor), 1997 (umrbod muvaffaqiyat mukofoti)
  • Turli mukofotlar: Belgrad (1972, 2006), Palić (2005), Nish (2005)...

Velimir "Bata" Živojinović (Serbiya kirillchasi: Велимир "Бата" Живојиновић; 1933-yil 5-iyun – 2016-yil 22-may) – yugoslaviyalik va serbiyalik aktyor hamda siyosatchi. U 340 tadan ortiq film va seriallarda suratga tushgan boʻlib, sobiq Yugoslaviya hududidagi eng yaxshi aktyorlardan biri sifatida eʼtirof etiladi.

Yoshligi

Živojinović (Bata laqabi bilan tanilgan) oʻsha paytdagi Yugoslaviya Qirolligi (hozirgi Serbiya) tarkibiga kiruvchi Mladenovac yaqinidagi Kosmaj togʻi ostida joylashgan Koraćica qishlogʻida tugʻilgan[1]. Otasi Dragoljub amaldor, onasi Tiosava esa uy bekasi boʻlgan[1]. Uning Stanka va Nada ismli ikki nafar singlisi boʻlib, patriarxal oilada voyaga etgan. Dragoljub va Ikkinchi jahon urushi davridagi Chetniklar oʻrtasidagi ziddiyat oilani Belgradga koʻchib oʻtishga majbur qildi. Oilasi Crveni Krst mahallasida yashagan.

Yosh Bata doʻstlari bilan tez-tez kinoteatrga borib turgan, bu esa uning aktyorlikka boʻlgan qiziqishini uygʻotgan. „20-oktyabr“ kinoteatri atrofida yurib, u deraza ortidan Belgrad truppasi – AKUD Branko Krsmanoviçning mashgʻulotlarini bir necha kun kuzatgan va oxir-oqibat ichkariga taklif qilingan. U yerda Bataning aktyorlikka muhabbatini shakllantirishda muhim rol oʻynagan Soja Jovanović, shuningdek, Rade Marković, Olivera Marković, Mića Tomić va Bata Paskaljević bilan doʻstlashdi. Nish va Novi Saddagi aktyorlik maktablarini tugatgandan soʻng, u Belgrad drama akademiyasiga oʻqishga kirdi.

Karyerasi

Živojinović teatrdagiga qaraganda kinoda rol oʻynashni afzal koʻrgan va ekrandagi debyutini 1955-yilda „Pesma sa Kumbare“ filmida ijro etgan. U ham ijobiy, ham salbiy qahramonlarni gavdalantirgan hamda bosh va ikkinchi darajali rollar oʻrtasida erkin almashib turgan. Uning mashhurligi choʻqqisi 1970-yillardagi Ikkinchi jahon urushi mavzusidagi partizan filmlari davriga toʻgʻri keladi. Oʻsha davrdagi uning eng mashhur filmlaridan biri Xitoyda katta muvaffaqiyat qozongan va kult maqomiga ega boʻlgan Walter Defends Sarajevo (Valter brani Sarajevo) filmi edi.

Siyosat

1990 yilda u Serbiya Sotsialistik partiyasi aʼzosi sifatida Serbiya parlamenti deputatligiga saylangan[2]. U 2002-yil sentyabr-oktyabr oylaridagi prezidentlik saylovlarida nomzod sifatida qatnashib, umumxalq ovozining 3,27 foizini toʻplagan[3].

Kasallik va vafoti

Živojinović 2006-yil oktyabr oyida yurak xurujini boshdan kechirgan va shundan keyin taxminan uch yil davomida oʻng oyogʻidagi gangrena xastaligidan aziyat chekkan. Shifokorlar dastlab oyoqni amputatsiya qilishmoqchi boʻlishgan, biroq u qizi yashaydigan Kubaga borib, u yerda 25 kun davomida davolangan. Uni Venesuela prezidenti Hugo Chávezni ham davolagan doktor Montekin gangrenadan toʻliq davolagan[4].

2012-yil 4-iyulda u ogʻir insultni boshdan kechirdi va Belgraddagi serebrovaskulyar kasalliklarga ixtisoslashgan „Sveti Sava“ shifoxonasiga yotqizildi. U reanimatsiya boʻlimida davolanib, ahvoli oʻta ogʻir deb baholandi. Shuningdek, xabarlarda insultdan keyin u ikki kun komada boʻlgani aytilgan[5][6]. U qariyb uch hafta davomida shifoxonada ogʻir ahvolda qoldi[7][8]. Insultdan davolangach, u kasalxonadan chiqarilgan, biroq yordamsiz yura olmasligi va gapirishga qiynalishi maʼlum qilingan[9][10].

2016-yil 6-may kuni Sveti Sava shifoxonasidan „KBC Dedinje“ga oʻtkazilgach, gangrenani toʻxtatish maqsadida uning oyogʻi amputatsiya qilindi[11]. U 2016-yil 22-mayda Belgradda vafot etdi[12].

Shaxsiy hayoti

Živojinović 1960-yildan beri Julijana "Lula" bilan turmush qurgan edi. Ularning Jelena ismli qizi, Miljko ismli oʻgʻli va oltita nabirasi bor edi. Uning rafiqasi 2019-yil 20-dekabrda 80 yoshida vafot etdi[13].

Živojinović Xorvatiya urushigacha xorvatiyalik aktyor Boris Dvornik bilan yaqin doʻst boʻlgan. 1991-yilda ikkalasi ochiq xatlar seriyasida bir-tashkilotdan voz kechishdi, bu koʻpincha Yugoslaviyaning parchalanishi ramzi sifatida koʻrildi. 2004-yilda ikkala aktyor yarashishga harakat qilgani haqida xabar berildi. 2006-yilda ular Split va Belgrad oʻrtasidagi videoaloqa orqali televideniye orqali omma oldida yarashdilar. Aktyor „Soʻnggi bir necha yil ichida oʻrtamizda nafrat boʻlmadi“, dedi va Dvornik jumlani quyidagicha yakunladi: „faqat tushunmovchilik“[14].

U goʻdakligida Serb pravoslav cherkovida choʻqintirilgan va kommunizm bilan bogʻliqligiga qaramay, hayotining oxirigacha dindor boʻlib qolgan[15][16].

Mukofotlar va unvonlar

Serbiyaning 2023-yilgi pochta markasida Živojinović tasviri

Živojinović sobiq SFR Yugoslaviya hududidagi eng nufuzli kino mukofoti boʻlgan Pula kinofestivalida uch marta – 1965, 1967 va 1972-yillarda Eng yaxshi aktyor uchun Oltin Arena mukofoti bilan taqdirlangan. Shuningdek, u 1962-yilda Eng yaxshi ikkinchi darajali aktyor uchun Oltin Arena mukofotini olgan. U Moment filmidagi roli uchun 1979-yilda 11-Moskva xalqaro kinofestivalida Eng yaxshi aktyor mukofotini qoʻlga kiritdi[17]. 1981-yilda u 12-Moskva xalqaro kinofestivali hakamlar hay'ati aʼzosi boʻlgan[18].

U 1972-yilda Belgrad shahrining Oktyabr mukofoti, 1981-yilda Serbiyaning 7-iyul mukofoti bilan taqdirlangan. 1993-yil avgust oyida unga „Slavica“ umrbod muvaffaqiyat mukofoti berildi[19]. 2016-yilda u „Beogradski pobednik“ (Belgrad gʻolibi) umrbod muvaffaqiyat mukofotini oldi.[manba kerak]

Tanlangan filmografiya

  • Pesma sa Kumbare (1955) - Velja iz Belog Potoka
  • Klisura (1956) - Ajkin brat ... drvoseca
  • Poslednji kolosek (1956) - Sofer
  • Cipelice na asfaltu (1958) - Mladic (uncredited)
  • Subotom uvece (1957) - (segment "Doktor")
  • Mali covek (1957) - Mladic na zabavi
  • Rafal u nebo (1958) - Cetnik koljac
  • Te noci (1958) - Pijani slikar
  • Dubrowsky (1959) - Russian Soldier
  • Train Without a Timetable (1959) - Duje
  • Vetar je stao pred zoru (1959) - Agent policije
  • Dilizansa snova (1960) - Vasilije
  • Atomic War Bride (1960)
  • Signal Over the City (1960) - Toso
  • Uzavreli grad (1961) - Monter Luka
  • Pesma (1961) - Djordje
  • Dr (1962) - Dr. Milorad Cvijovic
  • Kozara (1962) - Sorga
  • Krst Rakoc (1962) - Beli
  • Double Circle (1963) - Pavle
  • Radopolje (1963) - Bozina
  • Thundering Mountains (1963) - Porucnik Kostic
  • Zemljaci (1963) - Jole
  • Muskarci (1963) - Lale
  • Covek iz hrastove sume (1964) - Profesor
  • Put oko sveta (1964) - Sava Cvetkovic
  • Narodni poslanik (1964) - Ivkovic
  • Dobra kob (1964) - Marko
  • Three (1965) - Milos Bojanic
  • Laznivka (1965) - Bonivan
  • Flaming Frontier (1965) - Jim Potter
  • Neprijatelj (1965) - Slobodan Antic
  • Looking Into the Eyes of the Sun (1966) - Mornar
  • Pre rata (1966) - G. Novakovic
  • The Dream (1966) - Lazar
  • Povratak (1966) - Al Kapone
  • Glineni golub (1966) - Kosta
  • I Even Met Happy Gypsies (Skupljači perja) (1967) - Mirta
  • The Knife (1967) - Islednik Marko
  • Praznik (1967) - Major
  • The Birch Tree (1967) - Marko Labudan
  • Posalji coveka u pola dva (1967) - Djino
  • Diverzanti (1967) - Korcagin
  • Doctor Homer's Brother (1968) - Simon Petrović
  • Visnja na Tasmajdanu (1968) - Profesor
  • Uzrok smrti ne pominjati (1968) - Mitar Velimirovic
  • Bekstva (1968) - Viktor
  • Operacija Beograd (1968) - Pukovnik Vili Fuks
  • It Rains in My Village (1968) - Ispovednik
  • Ima ljubavi, nema ljubavi (1968)
  • Oseka (1969) - Kum
  • The Bridge (1969) - Tigar
  • Battle of Neretva (1969) - Stole
  • Krvava bajka (1969) - Marisav Petrovic
  • Zarki (1970)
  • Moja luda glava (1971) - Andrija
  • Dorucak sa djavolom (1971) - Bogoljub - Bata Radulaski
  • Opklada (1971)
  • Zvezde su oci ratnika (1972) - Ucitelj Mladen
  • Walter Defends Sarajevo (1972) - Valter
  • I Bog stvori kafansku pevacicu (1972) - Ratomir Jovanic - Ratko
  • Traces of a Black Haired Girl (1972) - Sinter
  • The Master and Margaret (1972) - Korovjev
  • The Battle of Sutjeska (1973) - Nikola
  • Bombasi (1973) - Djoka
  • Mirko i Slavko (1973) - Komandant
  • The Dervish and Death (1974) - Muselim
  • Kosava (1974) - Beli
  • Hell River (1974) - Braka
  • Crveni udar (1974) - Ico
  • Povest o dobrih ljudeh (1975) - Peter Kostrca
  • Crvena zemlja (1975) - Muzikant
  • Anno Domini 1573 (1975) - Ilija Gregorić
  • Naivko (1975) - Zile Akademac
  • Beach Guard in Winter (1976) - Ljubicin otac
  • Vrhovi Zelengore (1976) - Boro
  • Povratak otpisanih (1976) - Cetnicki oficir
  • Gruppenbild mit Dame (1977) - Bogakov
  • Group Portrait with a Lady (1977) - Bogakov
  • Ljubavni zivot Budimira Trajkovica (1977) - Vozac GSP-a
  • Bestije (1977) - Bute
  • Hajka (1977) - Vojvoda Juzbasic
  • The Dog Who Loved Trains (1977) - Kauboj
  • Foolish Years (1977) - Dr. Nedeljkovic
  • Nije nego (1978) - Profesor matematike Herceg
  • Stici pre svitanja (1978) - Obren
  • Moment (1978) - Arsen
  • The Tiger (1978) - Direktor
  • Radio Vihor zove Andjeliju (1979) - Petrinja
  • Drugarcine (1979) - Kosta
  • Usijanje (1979) - Zandarm
  • Partizanska eskadrila (1979) - Vuk
  • Pozorisna veza (1980) - Milan, visi inspektor
  • Special Treatment (1980) - Direktor
  • Rad na odredjeno vreme (1980) - Milutin
  • Snovi, zivot, smrt Filipa Filipovica (1980)
  • Erogena zona (1981) - Pera 'Zver'
  • Crveniot konj (1981) - Boris Tusev
  • High Voltage (1981) - Cukic
  • Dorotej (1981) - Dadara
  • Sesta brzina (1981) - Svetolik Trpkovic 'Pufta'
  • The Fall of Italy (1981) - Grgo Kusturin
  • Sok od sljiva (1981) - Uca
  • Lov u mutnom (1981) - Paja 'Glavonja'
  • Laf u srcu (1981) - Doktor
  • The Promising Boy (1981) - Masin otac
  • Idemo dalje (1982) - Sopenhauer
  • 13. jul (1982) - Stevanov otac
  • Progon (1982) - Domacin Joca
  • Nedeljni rucak (1982) - Dr. Dusan Arandjelovic
  • Moj tata na odredjeno vreme (1982) - Milutin Rakocevic
  • Balkan Express (1983) - Stojcic
  • Kakav deda takav unuk (1983) - Dr. Nedeljkovic
  • Stepenice za nebo (1983) - Komsija
  • Halo taxi (1983) - Suger
  • Jos ovaj put (1983) - Dzek
  • Igmanski mars (1983) - Badza
  • Great Transport (1983) - Kosta
  • Timocka buna (1983) - Kapetan Sibin
  • Idi mi, dodji mi (1983) - Dr. Nedeljkovic
  • Secerna vodica (1983) - Major Djuric
  • Pejzazi u magli (1984) - Ivanov otac
  • Maturanti (Pazi sta radis) (1984) - Funkcioner
  • Unseen Wonder (1984) - Otac Makarije
  • In the Jaws of Life (1984) - Trokrilni
  • Sta je s tobom, Nina (1984) - Miloje
  • Opasni trag (1984) - Inspektor Kosta Markovic
  • Balkan Spy (1984) - Palacinkar
  • The End of the War (1984) - Bajo Lazarević
  • Mala pljačka vlaka (1984) - Todor Strasni
  • No problem (1984) - Brenin Menadzer
  • Groznica ljubavi (1984) - Jordan Cvetkovic
  • Cao inspektore (1985) - Boki
  • Nije lako sa muskarcima (1985) - Milos
  • I to ce proci (1985) - Kapetan Mika
  • Ada (1985) - Mladen
  • Zivot je lep (1985) - Visoko pozicionirani drug
  • Drzanje za vazduh (1986) - Buzdovan
  • Debeli i mrsavi (1986) - Aco Popara - Zver
  • Sest dana juna (1986) - Pilot 1
  • Zikina dinastija (1986) - Dr. Nedeljkovic
  • U zatvoru (1986) - Upravnik
  • The Promised Land (1986) - Markan, predsjednik zadruge
  • Osveta (1986) - Milivoje Pekar
  • Sekula i njegove zene (1986) - Ceda
  • Posljednji skretnicar uzanog kolosijeka (1986) - Marko Mrgud
  • Druga Zikina dinastija (1986) - Dr. Nedeljkovic
  • Majstor i Sampita (1986) - Jova
  • Razvod na odredjeno vreme (1986) - Milutin Rakocevic
  • Miss (1986) - Kokos
  • Dobrovoljci (1986) - Vatrogasac
  • Days to Remember (1987) - Onkel Savo
  • Oktoberfest (1987) - Skoblar
  • Lutalica (1987) - Gazda Daca
  • The Felons (1987) - Preiskovalni
  • Let's Fall in Love (1987-1989, part 1, 2) - Komandir Milanovic
  • Vuk Karadžić (1987-1988, TV Series) - Jakov Nenadovic
  • A Better Life (1987-1991, TV Series) - Aleksandar 'Macola' Kostic
  • Vanbracna putovanja (1988) - Gerasim Miletic
  • Vikend na mrtovci (1988) - Generalen direktor
  • Tajna manastirske rakije (1988) - Abdullah the Great
  • Tesna koza 3 (1988) - Sotir Milivojevic
  • Sulude godine (1988) - Dr. Nedeljkovic / Dr Smiljanic
  • Spijun na stiklama (1988) - Ruzic
  • Ransom (1988)
  • Jednog lepog dana (1988) - Gospodin Mihailo
  • Balkan ekspres 2 (1989) - Stojko
  • Atoski vrtovi - preobrazenje (1989) - Komesar
  • War and Remembrance (1989, TV Mini-Series) - Jewish Partisan Leader
  • The Fall of Rock and Roll (1989) - Krsta Klatic-Klaja
  • Vampiri su medju nama (1989) - Boki
  • Battle of Kosovo (1989) - Srbin Hamza
  • Sex-partijski neprijatelj br. 1 (1991) - Ciganin Sekula
  • Aliens are to Blame for Everything (1991) - Boki
  • Sekula se opet zeni (1991) - Ceda
  • Holiday in Sarajevo (1991) - Inspektor Felini
  • The Original of the Forgery (1991) - Vujic
  • Bracna putovanja (1991) - Gerasim Miletic
  • Prokleta je Amerika (1992) - Kamiondzija Radovan
  • Velika frka (1992) - Sima
  • Dama koja ubija (1992) - Boki
  • Three Tickets to Hollywood (1993) - Mrgud
  • Pun mesec nad Beogradom (1993) - Aleksin otac
  • Slatko od snova (1994) - Baks
  • The End of Obrenović Dynasty (1995, TV Series) - Aleksa Novakovic
  • Tamna je noc (1995) - Komandant policijskog odreda
  • Treca sreca (1995) - Ujka Zivota
  • Pretty Village, Pretty Flame (1996) - Gvozden
  • Dovidjenja u Cikagu (1996) - Boki
  • Balkanska pravila (1997) - Sef
  • Ptice koje ne polete (1997) - Lugar Zdravko
  • The Wounds (1998) - Covek na tenku
  • Kupi mi Eliota (1998) - Adam Tabakera
  • Barking at the Stars (1998) - Bozovic
  • Cabaret Balkan (1998) - The Bosnian Serb Father, the Bus Driver
  • The Dagger (1999) - Nicifor Jugovic
  • The White Suit (1999) - Gospodin
  • Ranjena zemlja (1999) - Aleksic
  • Shadows of Memories (2000) - Ljuba Radovanovic
  • War Live (2000) - Tatula
  • Seljaci (2001) - Jeremija
  • Sve je za ljude (2001) - Jeremija
  • Frozen Stiff (2002) - Stanislav
  • Amir (2002) - Amirjev oce
  • Ivkova Slava (2005) - Mirko
  • Made in YU (2005) - Farfar
  • Princ od papira (2007) - Opasni cica
  • The Sisters (2011, TV Movie) - Deda Rade
  • My Beautiful Country (2012) - Special Guest
  • Led (2012) - Deda Zivotije

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Kostić, Slobodan. „Valter bez voznog reda“ (Serbian). Vreme (2005-yil 1-sentyabr).
  2. ↑ Kojić, Nikola „Izbori 1990: Rekordna izlaznost, glumački okršaj i istorijska pobeda socijalista“ [1990 elections: Record turnout, clashes and historic victory of the Socialists] (sr). N1 (2020-yil 10-fevral). Qaraldi: 2024-yil 10-iyul.
  3. ↑ „IFES Election Guide | Elections: Serbia Pres 29 Sep 2002“. www.electionguide.org. Qaraldi: 2016-yil 23-may.
  4. ↑ „Velimir Bata Živojinović imao moždani udar i u kritičnom je stanju“ [Velimir Bata Živojinović had a stroke, and is in a critical condition] (sr). Blic.rs (2012-yil 6-iyul). Qaraldi: 2016-yil 23-may.
  5. ↑ „Bata Živojinović bolje, probudio se iz kome“ [Bata Živojinović is feeling better, woke up from a coma] (sr). Slobodna Dalmacija (2012-yil 6-iyul). Qaraldi: 2016-yil 23-may.
  6. ↑ „Bata Živojinović u kritičnom stanju“ [Bata Živojinović is in a critical condition] (sr). B92.net (2012-yil 5-iyul). Qaraldi: 2016-yil 23-may.
  7. ↑ „Bata Živojinović i dalje kritično“ [Bata Živojinović still a critical condition] (sr). Glas Srpske (2012-yil 20-iyul). Qaraldi: 2016-yil 23-may.
  8. ↑ „Bata Živojinović i dalje u teškom stanju“ [Bata Živojinović still in serious condition] (sr). seebiz.eu (2012-yil 20-iyul). Qaraldi: 2016-yil 23-may.
  9. ↑ „Bata Živojinović neće moći samostalno da hoda“ [Bata Živojinović won't be able to walk on his own] (sr). Svet Plus (2012-yil 26-iyul). Qaraldi: 2016-yil 23-may.
  10. ↑ „Bata Živojinović: Dobiću i ovu bitku“ [Bata Živojinović: I'll win this battle too] (sr). Svet Plus (2012-yil 24-iyul). Qaraldi: 2016-yil 23-may.
  11. ↑ „BATA ŽIVOJINOVIĆ U TEŠKOM STANJU: Legendarnom glumcu amputirali nogu, da bi preživeo!“ [BATA ŽIVOJINOVIĆ IN SERIOUS CONDITION: The legendary actor had to have his leg amputated to save his life!] (sr). INFORMER (2016-yil 9-may). 2016-yil 12-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 23-may.
  12. ↑ „Преминуо Бата Живојиновић“ [Bata Živojinović passed away] (sr). Novosti.rs (2016-yil 22-may). Qaraldi: 2016-yil 23-may.
  13. ↑ „ISPOVEST Lula Živojinović: Moj život s Batom“ (2016-yil mart).
  14. ↑ „Bata i Boris: Naša pomirba odnosi se na cjelokupni hrvatski i srpski narod“ (hr). Index.hr (2006-yil 2-noyabr). Qaraldi: 2010-yil 21-iyun.
  15. ↑ „FELJTON O BATI ŽIVOJINOVIĆU Tetka četnik, majka komunista“ (2016-yil mart).
  16. ↑ „Bata Živojinović ipak rešio da se oženi“ (sr). pulsonline (2011-yil 21-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 31-dekabr.
  17. ↑ „11th Moscow International Film Festival (1979)“. MIFF. 2014-yil 3-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 17-yanvar.
  18. ↑ „12th Moscow International Film Festival (1981)“. MIFF. 2013-yil 21-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 21-yanvar.
  19. ↑ „Umro Bata Živojinović“. B92 (2016-yil 23-may).

Tashqi havolalar

Vikiomborda „Bata Živojinović“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Bata_Živojinović&oldid=1035885" dan olindi