Pula kinofestivali
 2021-yilgi qizil yoʻlak | |
| Oʻtkan joyi | Pula, Xorvatiya |
|---|---|
| Asoslangan | 1954 |
| Sovrinlar | Oltin Arena |
| Film nomi | Milliy va xalqaro dastur |
| Badiiy rahbar | Gordana Restović |
| Til | Xorvat tili (inglizcha subtitrlar bilan) |
| Vebsayt | pulafilmfestival.hr |
Pula kinofestivali (xorv. Pulski filmski festival) – Xorvatiyada har yili oʻtkaziladigan kinofestival boʻlib, 1954-yilda tashkil etilgan[1]. Festival Pula arena deb nomlanuvchi rimliklar davriga oid amfiteatrda oʻtkaziladi[2][3]. Pula kinofestivali Xorvatiyadagi eng yirik[4] va eng qadimgi kinofestival boʻlib, odatda yozda – iyul yoki avgust oylarida oʻtkaziladi[5].
Keng jamoatchilik uchun ochiq kinoseanslardan tashqari, festivalda anʼanaviy tarzda Xorvatiya kino sanoatining yillik mukofotlari ham topshiriladi. Festivalda taqdim etiladigan mukofotlar (Oltin Arenalar) mamlakatdagi asosiy milliy kino mukofotlari hisoblanadi[6].
Festival dastlab 1954-yilda tashkil etilgan boʻlib, bir necha yil ichida Yugoslaviya kino sanoatining markaziy tadbiriga aylandi va ilk milliy mukofotlar 1957-yilda topshirildi. Bu holat 1991-yilgacha, Yugoslaviya parchalanishi sababli festival bekor qilinguniga qadar davom etdi[7]. 1992-yilda esa u Xorvatiya kino mukofotlari festivali sifatida qayta tiklandi va oʻshandan beri (1994-yilgi bekor qilingan mavsum bundan mustasno) har yili oʻtkazib kelinmoqda[8].
Tarixi
1954-yilda tashkil etilgan vaqtida[9] u Yugoslaviya kino festivali deb nomlangan va tezda SFR Yugoslapiyadagi eng muhim milliy kinofestivalga aylangan. Keyingi oʻn yilliklarda 1960-yillardan boshlab jadal rivojlangan Yugoslaviya kino sanoati bilan birgalikda festival xalqaro miqyosda ham sezilarli darajada eʼtirof qozondi. Sobiq Yugoslaviya hududida tez fursatda koʻplab kinoishlab chiqarish kompaniyalari tashkil etilib, kino sanoati butun mamlakat boʻylab namoyish etish uchun har yili 20 taga yaqin yangi badiiy filmlarni chiqargan. Festivaldagi mukofot toifalari va uning konsepsiyasi Oskar mukofoti namunasida yaratilgani bois, filmlar turli mukofotlar uchun oʻzaro raqobatlashgan. Shu bilan birga, festival koʻpincha filmlar mamlakat boʻylab kinoteatrlarga chiqarilishidan oldin ilk bor namoyish etiladigan maskan boʻlib xizmat qilgan.
1991-yilda urush boshlanishi va Yugoslaviya parchalanishi tufayli festival oʻtkazilmadi. 1992-yilda festival qayta tiklandi va nomi Filmski festival u Puli (Pula kinofestivali) deb oʻzgartirildi. Sobiq davlat bilan birga yagona Yugoslaviya kino sanoati ham barham topgani sababli, 1992-yilgi festival faqat Xorvatiya filmlariga bagʻishlangan birinchi tadbir boʻldi[10].
1995-yilda festival uning mutlaqo xorvatlarga xos xarakterini taʼkidlash maqsadida yana oʻzgartirilib, Festival hrvatskog filma (Xorvatiya kino festivali) deb nomlandi. Biroq, Xorvatiya kino sanoati har yili atigi bir nechta yangi filmlarni chiqargan holda yetarli darajada mahsuldor emasligi maʼlum boʻlgach, festivalning ommaviyligi keskin pasayib ketdi. Buni toʻgʻrilash uchun 2001-yilda festival oʻz tarixida ilk bor xorijiy filmlar uchun ham ochildi va yana Festival hrvatskog i europskog filma (Xorvatiya va Yevropa kino festivali) deb qayta nomlandi. Oʻshandan beri festivalda xorvat filmlari namoyish etilishidan tashqari, muntazam ravishda xalqaro dastur, shuningdek, turli bir martalik mavzuli dasturlar va retrospektivlar ham taqdim etib kelinmoqda.
2014-yilda festival Hrvoje Puksec, Mike Downey va Tanja Milicicdan iborat yangi badiiy jamoa tomonidan yangidan jonlantirildi. 2015-yilda festival qisqa metrajli film dasturi boʻyicha Yevropa kino akademiyasi bilan hamkorlik qildi[11].
Oltin Arena mukofotlari
Oltin Arena deb nomlanuvchi milliy kino sanoati mukofotlari doimiy ravishda ushbu festivalda topshiriladi. Oldingi 12 oy davomida suratga olingan mahalliy badiiy filmlarning barchasi festivalda namoyish etiladi va ularni yaratishda qatnashgan barcha ijodkorlar oʻz yoʻnalishlari boʻyicha avtomatik ravishda Oltin Arena mukofotiga daʼvogarga aylanadilar. Shu sababli, taqdirlash marosimidan oldin Oskar mukofotidagidek nomzodlarning qisqa roʻyxati eʼlon qilinmaydi. Biroq, oʻtgan yillardagi baʼzi festival mavsumlarida ayrim nominatsiyalar boʻyicha Ikkinchi oʻrin mukofotlari – Kumush Arena ham topshirilgan. Gʻoliblar taniqli kino tanqidchilari, rejissyorlar, aktyorlar va boshqalardan iborat hakamlar hayʼati tomonidan aniqlanadi.
- Milliy tanlov mukofotlari
- Eng yaxshi film
- Eng yaxshi rejissyor
- Eng yaxshi bosh aktyor
- Eng yaxshi bosh aktrisa
- Eng yaxshi ssenariy
- Eng yaxshi ikkinchi darajali aktyor
- Eng yaxshi ikkinchi darajali aktrisa
- Eng yaxshi sahnalashtiruvchi rassom
- Eng yaxshi operatorlik ishi
- Eng yaxshi kostyum dizayni
- Eng yaxshi montaj
- Eng yaxshi grim
- Eng yaxshi kino musiqasi
- Eng yaxshi ovoz montaji
- Boshqa mukofotlar
- Eng yaxshi debyutant rejissyor uchun „Oltin qayin“ (xorv. Zlatna Breza) mukofoti
- Xorvatiya kino tanqidchilari assotsiatsiyasi tomonidan eng yaxshi film uchun beriladigan „Oktaviyan mukofoti“
- Festival tomoshabinlari ovoz berishi boʻyicha eng yaxshi film uchun „Pula oltin darvozasi – Tomoshabinlar mukofoti“
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Rajagopal, Arvind; Rao, Anupama. Media and Utopia: History, imagination and technology (en). Routledge, 2017-07-05. ISBN 978-1-351-55869-3.
- ↑ „58th annual Pula Film Festival opens - Daily - tportal.hr“ (2011-yil 3-avgust). 2011-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 15-sentyabr.
- ↑ „PULA FILM FESTIVAL. | EBSCOhost“. search.ebscohost.com. Qaraldi: 2026-yil 10-iyul.
- ↑ Abraham, Rudolf; Evans, Thammy. Croatia: Istria: With Rijeka and the Slovenian Adriatic (en). Bradt Travel Guides, 2023-06-26. ISBN 978-1-78477-942-9.
- ↑ „Pula Film Festival“ (en). www.istra.hr. Qaraldi: 2025-yil 28-oktyabr.
- ↑ Taylor, Richard; Wood, Nancy; Graffy, Julian; Iordanova, Dina. The BFI Companion to Eastern European and Russian Cinema (en). Bloomsbury Publishing, 2019-07-25. ISBN 978-1-83871-850-3.
- ↑ Jelenkovic, Dunja (2024). "Words Matter": Film Festivals and Territorial Conflicts. doi:10.3986/alternator.2024.03. https://iris.unive.it/handle/10278/5089308.
- ↑ Djurica, Radmila (July 2004). "Pula Film Festival". Afterimage 32 (1): 17. doi:10.1525/aft.2004.32.1.17. ISSN 0300-7472. http://dx.doi.org/10.1525/aft.2004.32.1.17.
- ↑ „Croatia on screen“. Time Out (2022-yil 3-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 8-aprel.
- ↑ „Tanja Miličić, director of PFF: "The Festival lost its identity in 1991 and barely survived, but now leads a new, decent life"“. Istra 24 (2024-yil 8-iyun). Qaraldi: 2024-yil 8-aprel.
- ↑ „Re-energized Pula Film Festival Adds Sections, Beefs Up Industry Component“. Variety (2014-yil 2-iyul). Qaraldi: 2024-yil 8-aprel.
- Kurelec, Tomislav (2013). "Dostojno jubileja" (hr). Hrvatska revija (Matica hrvatska) XIII (3): 79–83. http://www.matica.hr/media/uploads/hr/2013/hr-2013-3.pdf. Qaraldi: 20 March 2017.Pula kinofestivali]]