Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Basutolend: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
{{Basutolend info}}'''Basutolend''' (rasmiy nomi '''Basutolend hududi''') — [[Janubiy Afrika]]dagi [[Britaniya tojli koloniyasi]], [[1884-yil]]da eʼlon qilingan va yettita maʼmuriy tumanga boʻlingan.
{{Basutolend info}}'''Basutolend''' (rasmiy nomi '''Basutolend hududi''') — [[Janubiy Afrika]]dagi [[Britaniya tojli koloniyasi]], [[1884-yil]]da eʼlon qilingan va yettita maʼmuriy tumanga boʻlingan.


[[1966-yil]] [[4-oktyabr]]da Basutolend [[Buyuk Britaniya]]dan mustaqilligini e’lon qilib, [[Lesoto]] qirolligi sifatida tashkil topdi.
[[1966-yil]] [[4-oktyabr]]da Basutolend [[Buyuk Britaniya]]dan mustaqilligini eʼlon qilib, [[Lesoto]] qirolligi sifatida tashkil topdi.


==Tarixi==
==Tarixi==
[[XIX asr]]ning birinchi yarmida bo‘lajak Basutolend hududida [[basuto]] xalqining boshlig‘i [[Moshveshve I]] boshchiligidagi [[afrika]]liklar qabilaviy [[boshqaruv]]i mavjud edi. [[1830-yil]]larning oxiridan boshlab afrikaliklar bilan [[Burlar|bur]] va [[inglizlar]] o‘rtasida to‘qnashuvlar tez-tez sodir bo‘la boshladi. Burlar bilan kurashda basutolarning zaiflashuvidan foydalanib, 1868-yil 12-martda inglizlar basuto yerlarini o‘z protektorati deb e’lon qildilar. 1870-yilda oliy boshliq Moshveshve vafotidan so‘ng, 1871-yil 14-avgustda bu yerlar Kap koloniyasiga qo‘shib olindi. [[1880–1881 yillardagi basutolar qo‘zg‘oloni]]ga — Britaniya hokimiyatining ularning o‘qotar qurollarini musodara qilishga urinishidan kelib chiqqan qo‘zg‘olonga — javoban, 1884-yil 18-martda Buyuk Britaniya Basutolendni mustaqil mustamlaka mulki sifatida tiklaganini e’lon qildi.
[[XIX asr]]ning birinchi yarmida boʻlajak Basutolend hududida [[basuto]] xalqining boshligʻi [[Moshveshve I]] boshchiligidagi [[afrika]]liklar qabilaviy [[boshqaruv]]i mavjud edi. [[1830-yil]]larning oxiridan boshlab afrikaliklar bilan [[Burlar|bur]] va [[inglizlar]] oʻrtasida toʻqnashuvlar tez-tez sodir boʻla boshladi. Burlar bilan kurashda basutolarning zaiflashuvidan foydalanib, 1868-yil 12-martda inglizlar basuto yerlarini oʻz protektorati deb eʼlon qildilar. 1870-yilda oliy boshliq Moshveshve vafotidan soʻng, 1871-yil 14-avgustda bu yerlar Kap koloniyasiga qoʻshib olindi. [[1880–1881 yillardagi basutolar qoʻzgʻoloni]]ga — Britaniya hokimiyatining ularning oʻqotar qurollarini musodara qilishga urinishidan kelib chiqqan qoʻzgʻolonga — javoban, 1884-yil 18-martda Buyuk Britaniya Basutolendni mustaqil mustamlaka mulki sifatida tiklaganini eʼlon qildi.


1965-yil 30-aprelda Basutolendga protektorat doirasida muxtoriyat berildi.
1965-yil 30-aprelda Basutolendga protektorat doirasida muxtoriyat berildi.
Basutolend Britaniyaning eng kam rivojlangan mustamlakalaridan biri boʻlib, u [[agrar turmush tarzi]]ga ega va [[sanoat]] rivojlanmagan. Hudud aholisining muhim qismi - taxminan 80% odamlar - Janubiy Afrikaning oq [[ferma]]larida, shuningdek, Basutolend tashqarisidagi [[shaxtalar]] va [[plantatsiya]]larda ishlagan.
Basutolend Britaniyaning eng kam rivojlangan mustamlakalaridan biri boʻlib, u [[agrar turmush tarzi]]ga ega va [[sanoat]] rivojlanmagan. Hudud aholisining muhim qismi - taxminan 80% odamlar - Janubiy Afrikaning oq [[ferma]]larida, shuningdek, Basutolend tashqarisidagi [[shaxtalar]] va [[plantatsiya]]larda ishlagan.


Koloniya aholisining asosiy kasbi [[dehqonchilik]] va [[chorvachilik]] edi. Basutolend hududida (umumiy maydonning qariyb 12 foizi haydaladigan yer edi) [[bug‘doy]], [[makkajo‘xori]], [[jo‘xori]], [[loviya]] va boshqa [[Bugʻdoydoshlar|don ekinlari]] yetishtirilgan, shuningdek [[qo‘y]] va yirik shoxli [[qoramol]] boqilgan. Basutoland ichida harakatlanish yuk tashuvchi transport yordamida amalga oshirilgan.
Koloniya aholisining asosiy kasbi [[dehqonchilik]] va [[chorvachilik]] edi. Basutolend hududida (umumiy maydonning qariyb 12 foizi haydaladigan yer edi) [[bugʻdoy]], [[makkajoʻxori]], [[joʻxori]], [[loviya]] va boshqa [[Bugʻdoydoshlar|don ekinlari]] yetishtirilgan, shuningdek [[qoʻy]] va yirik shoxli [[qoramol]] boqilgan. Basutoland ichida harakatlanish yuk tashuvchi transport yordamida amalga oshirilgan.
==Taʼlimi==
==Taʼlimi==
Mustaqillikka erishish vaqtiga kelib, Basutoland Afrikadagi savodxonlik darajasi eng yuqori bo‘lgan hududlardan biri edi, biroq aholining aksariyatining ta’lim darajasi bir necha sinflar bilan cheklanib qolgan edi. Mustaqillikka erishish vaqtida protektoratda 1100 ta boshlang‘ich va atigi 20 ta o‘rta maktab mavjud bo‘lib, 1962-yilda o‘rta maktablarda faqat 1500 nafar o‘quvchi tahsil olgan edi<ref>Грибанова В.В. Развитие образования в британских протекторатах на Юге Африки // Вестник Российского государственного гуманитарного университета. - 2012. - № 9. - С. 199. </ref>.
Mustaqillikka erishish vaqtiga kelib, Basutoland Afrikadagi savodxonlik darajasi eng yuqori boʻlgan hududlardan biri edi, biroq aholining aksariyatining taʼlim darajasi bir necha sinflar bilan cheklanib qolgan edi. Mustaqillikka erishish vaqtida protektoratda 1100 ta boshlangʻich va atigi 20 ta oʻrta maktab mavjud boʻlib, 1962-yilda oʻrta maktablarda faqat 1500 nafar oʻquvchi tahsil olgan edi<ref>Грибанова В.В. Развитие образования в британских протекторатах на Юге Африки // Вестник Российского государственного гуманитарного университета. - 2012. - № 9. - С. 199. </ref>.


==Manbalar==
==Manbalar==

2026-yil 19-noyabr, 22:35 dagi (joriy) koʻrinishi

Basutolend
inglizcha: Colony of Basutoland

Buyuk Britaniya koloniyasi
← Flag of the Cape Colony (1876–1910)
1884 — 1966


Flag of Lesotho (1966–1987) →
Flag of the United Kingdom Coat of arms of Basutoland (1951–1966)
Bayroq Gerb
Madhiya
God Save the Queen
(1884–1901; 1952–1966)
God Save the King
(1901–1952)
Fayl:United States Navy Band - God Save the Queen.oga
LocationLesotho
Poytaxti Maseru
Til(lar)i Ingliz tili (rasmiy)
Sesoto
Pul birligi Funt sterling
Rend (1961-yildan)
Maydoni 30,355 km²
Aholisi • 128,206 (1875)
• 348,848 (1904)
Boshqaruv shakli Konstitutsiyaviy monarxiya
Komissar rezident
 - 1884–1891 Marshal Klark
 - 1961–1966 Aleksandr Jayls
Oliy boshliq
 - 1884–1891 Letsi I
 - 1960–1966 Moshveshve II
Tarix
 -  1884-yil 18-mart Tashkil etilishi
 -  1966-yil 4-oktyabr Tugatildi

Basutolend (rasmiy nomi Basutolend hududi) — Janubiy Afrikadagi Britaniya tojli koloniyasi, 1884-yilda eʼlon qilingan va yettita maʼmuriy tumanga boʻlingan.

1966-yil 4-oktyabrda Basutolend Buyuk Britaniyadan mustaqilligini eʼlon qilib, Lesoto qirolligi sifatida tashkil topdi.

XIX asrning birinchi yarmida boʻlajak Basutolend hududida basuto xalqining boshligʻi Moshveshve I boshchiligidagi afrikaliklar qabilaviy boshqaruvi mavjud edi. 1830-yillarning oxiridan boshlab afrikaliklar bilan bur va inglizlar oʻrtasida toʻqnashuvlar tez-tez sodir boʻla boshladi. Burlar bilan kurashda basutolarning zaiflashuvidan foydalanib, 1868-yil 12-martda inglizlar basuto yerlarini oʻz protektorati deb eʼlon qildilar. 1870-yilda oliy boshliq Moshveshve vafotidan soʻng, 1871-yil 14-avgustda bu yerlar Kap koloniyasiga qoʻshib olindi. 1880–1881 yillardagi basutolar qoʻzgʻoloniga — Britaniya hokimiyatining ularning oʻqotar qurollarini musodara qilishga urinishidan kelib chiqqan qoʻzgʻolonga — javoban, 1884-yil 18-martda Buyuk Britaniya Basutolendni mustaqil mustamlaka mulki sifatida tiklaganini eʼlon qildi.

1965-yil 30-aprelda Basutolendga protektorat doirasida muxtoriyat berildi.

1966-yil 4-oktyabrda Basutolend Lesoto Qirolligi sifatida mustaqillikka erishdi.

Infratuzilmasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Basutolend Britaniyaning eng kam rivojlangan mustamlakalaridan biri boʻlib, u agrar turmush tarziga ega va sanoat rivojlanmagan. Hudud aholisining muhim qismi - taxminan 80% odamlar - Janubiy Afrikaning oq fermalarida, shuningdek, Basutolend tashqarisidagi shaxtalar va plantatsiyalarda ishlagan.

Koloniya aholisining asosiy kasbi dehqonchilik va chorvachilik edi. Basutolend hududida (umumiy maydonning qariyb 12 foizi haydaladigan yer edi) bugʻdoy, makkajoʻxori, joʻxori, loviya va boshqa don ekinlari yetishtirilgan, shuningdek qoʻy va yirik shoxli qoramol boqilgan. Basutoland ichida harakatlanish yuk tashuvchi transport yordamida amalga oshirilgan.

Mustaqillikka erishish vaqtiga kelib, Basutoland Afrikadagi savodxonlik darajasi eng yuqori boʻlgan hududlardan biri edi, biroq aholining aksariyatining taʼlim darajasi bir necha sinflar bilan cheklanib qolgan edi. Mustaqillikka erishish vaqtida protektoratda 1100 ta boshlangʻich va atigi 20 ta oʻrta maktab mavjud boʻlib, 1962-yilda oʻrta maktablarda faqat 1500 nafar oʻquvchi tahsil olgan edi[1].

  1. ↑ Грибанова В.В. Развитие образования в британских протекторатах на Юге Африки // Вестник Российского государственного гуманитарного университета. - 2012. - № 9. - С. 199.