Barney togʻi milliy bogʻi
| Barney togʻi milliy bogʻi Mount Barney National Park? | |
 | |
| Koordinatalari: Missing latitude | |
| Mamlakat |  Avstraliya |
| Yaqinidagi shahar | Rathdowney |
| Maydon | 13 900 ga |
| Tashkil topgan sanasi | 1947-yil 6-sentyabr |
| Boshqaruvchi tashkilot | Kvinslend milliy bog‘lari va yovvoyi tabiat xizmati |
| Sayt | [Rasmiy sayti Rasmiy sayti] |
Barney togʻi milliy bogʻi — Avstraliyaning Kvinslend shtatidagi milliy bogʻ. Brisben shahridan 90 km janubi-gʻarbda joylashgan. 1980-yilda u oʻziga tutash boʻlgan Lindesay togʻi milliy bogʻini birlashtirgan. Bogʻ yoʻqolib ketish xavfi ostidagi bir qancha qush turlarini muhofaza qilishdagi ahamiyati sababli BirdLife International tomonidan Scenic Rim muhim qush hududining bir qismi deb belgilangan[1].
Geografiyasi
Kvinslend va Yangi Janubiy Uels chegarasidagi Barney togʻi milliy bogʻida Barney togʻi, Maroon togʻi, May togʻi va Lindesay togʻi choʻqqilari atrofdagi qishloq xoʻjaligi yerlari uzra ulugʻvor koʻrinish berib turadi. Bu notekis choʻqqilar 24 million yil avval otilib chiqqan qadimiy Focal choʻqqisi qalqonli vulqonining qoldiqlaridir. Barney togʻi (1359 m) janubi-sharqiy Kvinslenddagi ikkinchi eng baland choʻqqi boʻlib, u yerda juda noyob va betakror oʻsimliklar mavjud. Eng yaqin aholi punkti — Rathdowney shaharchasi 15 km shimoli-sharqda joylashgan[manba kerak].
Bogʻda Barney togʻining ulkan egizak choʻqqilari ustunlik qiladi. Bu choʻqqilar atrofida koʻplab togʻlar, tik vodiylar, gʻorlar, chuqur toshli hovuzlar va keng oʻrmonzorlar mavjud. Bogʻ tarkibiga shuningdek, Ballow togʻi, Ernest togʻi, Maroon togʻi va May togʻi choʻqqilari ham kiradi[manba kerak].
Tarixi
Barney togʻi va Lindesay togʻi milliy bogʻlari 1947-yilda tashkil etilgan. 1950-yilda Barney togʻi milliy bogʻi May togʻi va Maroon togʻi choʻqqilarini oʻz ichiga olgan holda kengaytirildi. 1980-yilda u Lindesay togʻi milliy bogʻini qoʻshib olish hisobiga yana kengaydi[2].
1994-yilda Barney togʻi milliy bogʻi UNESCO Jahon merosi obyekti sifatida Avstraliyaning Gondvana yomgʻir oʻrmonlari tarkibiga kirdi[2][3].
Turar joylar
May togʻi va Barney togʻi hududlarida yovvoyi tabiatda kemping qilishga ruxsat beriladi. Bayram va dam olish kunlarining qizgʻin pallasida cheklovlar amal qilishi mumkin[manba kerak].
Florasi va faunasi
Bogʻ oʻta xilma-xil oʻsimlik dunyosiga ega: choʻqqilar etagida ochiq oʻrmonlar, 600 metrdan yuqorida subtropik yomgʻir oʻrmonlari, choʻqqilar tepasiga yaqin togʻli butazorlar, Ballow togʻi tepasida salqin moʻtadil yomgʻir oʻrmonlari va Maroon togʻi choʻqqisida melli evkalipt butazorlari uchraydi. Bogʻda koʻplab noyob va gʻayrioddiy oʻsimlik turlari oʻsadi, jumladan, yoʻqolish xavfi ostidagi acacia saxicola, noyob melli evkalipt eucalyptus codonocarpa, Barney togʻi buta noʻxati va eucalyptus michaeliana evkalipti.
Bogʻga tashrif buyuruvchilar qushlarning sayrashi tufayli boy qushlar olamini darrov payqaydi. Bogʻda bir nechta oʻrdakburunlar ham yashaydi. Barney togʻidagi yomgʻir oʻrmonlari podargus ocellatus qushining plumiferus kenja turi uchun oʻta muhim yashash muhiti hisoblanadi. Bu qush zaif tur sifatida roʻyxatga olingan[4].
Rekreatsiyasi
Barney togʻi choʻqqisidan Border Ranges va Scenic Rim oʻrmonlarining keng manzaralari namoyon boʻladi. Bu togʻ Avstraliya standartlari boʻyicha ancha eski piyoda sayr qilish maskani boʻlib, uning sharqiy va gʻarbiy choʻqqilariga 30 dan ortiq yoʻnalishlar olib boradi. Yoʻnalishlarning aksariyati Kvinslend shtati hukumati tomonidan nazorat qilinmaydi, shuning uchun, ayniqsa, birinchi marta kelayotganlar uchun navigatsiya koʻnikmalariga ega boʻlish majburiydir. Barney togʻiga koʻtarilishning eng qiyin yoʻllari — Loganʼs Ridge va Short Leaning Ridge. Tajribasi kamroq alpinistlar uchun Peasants yoki South Ridge yaxshiroq tanlovdir. Yoʻnalish va jismoniy tayyorgarlikka qarab, koʻtarilish va tushish uchun 8 tadan 10 soatgacha vaqt ajratish tavsiya etiladi. Sayyohlardan navigatsiya, yovvoyi tabiatda yurish koʻnikmalari va yaxshi jismoniy holat talab qilinadi. Kun va tunning istalgan vaqtida bu yerda alpinistlarni uchratish gʻayritabiiy hol emas, biroq hududni oldindan bilish shart[manba kerak].
South Ridge orqali tushib-chiqishga mashhur muqobil variant — South East Ridge orqali koʻtarilib, South Ridge orqali tushishdir. Ushbu yoʻnalish uchun navigatsiya jihozlari yoki mahalliy bilimlarga ega boʻlish kerak. South East Ridge orqali koʻtarilishning afzalligi shundaki, yoʻl sharqiy choʻqqini oʻz ichiga oladi. Sharqiy choʻqqidan soʻng yoʻl gʻarbiy choʻqqi poyidagi egarli qismga tushadi. Gʻarbiy choʻqqini ham bu sayrga qoʻshish mumkin, bu qoʻshimcha 2 km masofani (ikki soat vaqt) talab qiladi[manba kerak].
Togʻ etagida relyef boʻyicha murakkab navigatsiyani talab qilmaydigan bir nechta 4-klassdagi piyoda yoʻlaklari mavjud[manba kerak].
Yaqin atrofdagi Maroon togʻi qoyaga ko‘tarilish boʻyicha mashhurdir. Barney togʻi choʻqqisiga yevropaliklar tomonidan ilk bor koʻtarilish 1828-yilda kapitan Patrick Logan tomonidan amalga oshirilgan; u togʻning eng qiyin va haybatli qirralaridan biri orqali chiqqan boʻlib, bu qirra uning sharafiga nomlangan. Allan Cunningham va Charles Fraser ham u bilan birga boʻlgan, ammo ular choʻqqiga qadar yetib bora olmagan[manba kerak].
Manbalar
- ↑ „Scenic Rim“. Important Bird Areas factsheet. BirdLife International (2011). Qaraldi: 2011-yil 3-oktyabr.
- ↑ 2,0 2,1 „Nature, culture and history: Mount Barney National Park“ (en-AU). Parks and forests. Queensland Government (2009-yil 19-oktyabr). Qaraldi: 2022-yil 14-yanvar.
- ↑ „Gondwana Rainforests of Australia“ (en). UNESCO World Heritage Centre. Qaraldi: 2022-yil 14-yanvar.
- ↑ Nature Conservation (Special Status) Declaration 2005 p.11 (Wayback Machine saytida 20 September 2007 sanasida arxivlangan)
Havolalar
 |
Vikiomborda „Barney togʻi milliy bogʻi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- Mount Barney National Park (Wayback Machine saytida 2016-12-06 sanasida arxivlangan)