Kontent qismiga oʻtish

B4 (toifa)

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

B4 – bu suzish, velosport, va bowls kabi bir qancha sport turlarida qoʻllaniladigan koʻzi ojizlar sport tasnifi. Boshqa koʻzi ojizlar toifalaridan farqli oʻlaroq, bu sinfga kiritilish faqatgina koʻrish oʻtkirligi asosida aniqlanadi.

Taʼrifi

Bu koʻrish qobiliyati zaif odamlarga moʻljallangan tibbiy tasnif hisoblanadi[1]. Boshqa koʻrlar sporti toifalaridan farqli ravishda, bu tasnif faqatgina koʻrish oʻtkirligi asosida belgilanadi[2].

BlindSports SA bu tasnifni quyidagicha izohlaydi: „Bu 6/60 dan yuqori va 6/24 (25% gacha) koʻrish oʻtkirligigacha boʻlgan koʻrish darajasini oʻz ichiga oladi. Koʻrish maydoni hisobga olinmaydi.“[3]

USABA esa bu tasnifni quyidagicha tariflaydi: „Koʻrish oʻtkirligi 20/200 dan yuqori va 20/70 gacha boʻlgan holatlar hamda eng yaxshi amaliy koʻrish uzoqligi, eng yaxshi holatda katta koʻrish maydoni 20 darajadan koʻp emas.“[4]

Nazorat qilinishi

Amerika Qoʻshma Shtatlarida bu tasnif United States Association of Blind Athletes (USABA) tomonidan boshqariladi[4][1][5].

Yangi Zelandiyada bu tasnif Blind Sport New Zealand tomonidan boshqariladi[6].

Buyuk Britaniyada esa bu tasnif British Blind Sport (BBS) tomonidan nazoratga olingan[7] va ushbu tashkilot mamlakat miqyosida Sport England tomonidan tan olingan[8].

Sportga xos darajada, Blind Sailing Buyuk Britaniyada ushbu toifadagi milliy boshqaruvni amalga oshiradi[9]. BBS esa Buyuk Britaniyada koʻzi ojizlar kriketi boʻyicha nazoratni olib boradi[7] .Shotlandiyada golf boʻyicha esa tasniflashni Scottish Blind Golf tashkiloti amalga oshiradi[10].

Sport

Ushbu tasnifga kiruvchi sportchilar xalqaro musobaqalarda ishtirok eta olmaydi[11]. Bu tasnif Kanadada, Avstraliyada, AQShda va Buyuk Britaniyada milliy darajadagi musobaqalarda qoʻllaniladi[11][3][4][12].

B4 toifasi quyidagi sport turlarida qoʻllaniladi: suzish (sailing)[9], bowls[13] suzish,[14] va velosport[15].

B4 toifasidagi velosportchilar tandem velosportda yoʻlkoʻrsatuvchi haydovchi bilan ishtirok etadilar[15]. Baʼzi hollarda IBSA yoshlar oʻrtasidagi suzish (blind sailing) xalqaro musobaqalarida B4 toifasidagi sportchilarga ham ruxsat beriladi[2].

Koʻzi ojizlar kriketida B1, B2, B3 va B4 toifasidagi kriketchilar bir vaqtda oʻyin oʻynashadi, biroq maydonda bir vaqtning oʻzida B2, B3 va B4 toifasidagi jami eng koʻpi bilan yetti nafar oʻyinchi boʻlishiga ruxsat etiladi[7].

Scottish Blind Golf ushbu tasnifdagi golfchilarga erkaklar uchun maksimal 28, ayollar uchun esa biroz yuqoriroq nogironlik koʻrsatkichini belgilaydi[10].

Tarixan, English National Association of Visually Handicapped Bowlers bu toifaga tasniflashda koʻrish maydonining cheklanganligini inobatga olgan, biroq keyinchalik bu mezon olib tashlangan, chunki bu omil bowls sportidagi harakat qobiliyatiga taʼsir qilmagan.=[13].

Suzish sportida ushbu tasnifdagi sportchilar 2012-yilgi Avstraliya koʻzi ojizlar sport assotsiatsiyasi Suzish chempionatida ishtirok etish huquqiga ega edilar[14].

Koʻzi ojizlar uchun kamonchilikda ushbu tasnifga ekvivalent boʻlgan VI Open nomli toifa mavjud boʻlib, bu toifa koʻrish qobiliyati 20 darajadan kam boʻlgan sportchilar uchun moʻljallanganref name="JohnsonKeating2008">; David KeatingAssistive Technology for the Vision-Impaired and Blind. Springer, 2008 — 689-bet. ISBN 978-1-84628-867-8. Qaraldi: 2013-yil 14-aprel. </ref>. Ularga kamon nishonidan foydalanishga ruxsat beriladi[16].

Ot sportida esa ushbu toifadagi sportchilar uchun Paralimpiya sporti sifatida qatnashish imkoni mavjud emas[17].

Tarixi

Ushbu tasnif koʻzi ojizlar sporti tarixining dastlabki bosqichlariga borib taqaladi. Koʻrish qobiliyati uncha ogʻir boʻlmagan sportchilarning koʻrishida jiddiy nuqsoni bor raqobatchilarga nisbatan ustunligi bor degan fikr mavjud edi. IBSA bu sohadagi teng raqobatni taʼminlash uchun koʻrish keskinligi boʻyicha tasnif tizimini ishlab chiqqan[18].

Xalqaro nogironlar sport tashkiloti (ISOD) 1976-yilda koʻzi ojizlar uchun tasnif tizimini ishlab chiqqan edi. IBSA ning paydo boʻlishi bilan ISOD tasnif tizimi asosiy tasniflash usuli sifatida ustunlikka erisha olmadi. Koʻzi ojizlar sporti uchun dastlabki tasnif tizimi IBSA tomonidan 1980-yilda ishlab chiqilgan[19].

Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi 2003-yilda „aniq, ishonchli, izchil va ishonarli sportga yoʻnaltirilgan tasniflash tizimlari va ularning amaliyotga tadbiq etilishini qoʻllab-quvvatlash va muvofiqlashtirish“ maqsadida amalga oshirilgan.

B4+

B4 dan yuqori boʻlgan koʻzi ojizlar sporti tasnifi – B4+ mavjud. Bu Buyuk Britaniyada qoʻllaniladi va quyidagicha taʼriflanadi: „Koʻrish keskinligi 6/24 boʻlgan shaxs olti metr masofada Snellen jadvalidagi uchta yuqori qatordagi belgilarni oʻqiy oladi.“[12]

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 ; Leonard H. Kalakian; Ron Croce; Virginia DahlstromDevelopmental/Adapted Physical Education: Making Ability Count. CUMMINGS, 5 February 2010 — 361-bet. ISBN 978-0-321-67827-0. Qaraldi: 2012-yil 21-oktyabr. 
  2. ↑ 2,0 2,1 „BSI Blind Sailing International| Eligibility“. Blind Sailing International. 2013-yil 8-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 21-oktyabr.
  3. ↑ 3,0 3,1 „BlindSports SA“. BlindSports SA. Qaraldi: 2012-yil 3-oktyabr.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Joseph P. Winnick. Adapted Physical Education and Sport. Human Kinetics, 27 October 2010 — 245-bet. ISBN 978-0-7360-8918-0. Qaraldi: 2012-yil 21-oktyabr. 
  5. ↑ „The United States Association of Blind Athletes“. Usaba.org. Qaraldi: 2012-yil 21-oktyabr.
  6. ↑ „The Official site of Blind Sport New Zealand Inc“. Blind Sport New Zealand. 2013-yil 6-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 21-oktyabr.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 „Blind Cricket Laws“. Blind Cricket UK. 2012-yil 20-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 21-oktyabr.
  8. ↑ ; Rob James; Graham ThompsonAS PE for AQA. Heinemann, 2005 — 237-bet. ISBN 978-0-435-49930-3. Qaraldi: 2013-yil 14-aprel. 
  9. ↑ 9,0 9,1 „Welcome to Blind Sailing“. Blindsailing.net. 2010-yil 22-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 21-oktyabr.
  10. ↑ 10,0 10,1 „How to get involved“. Scottish Blind Golf. 2012-yil 29-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 21-oktyabr.
  11. ↑ 11,0 11,1 „Canadian Para-Nordic Classification Percentages for National Competitions (effective April 1st, 2012)“ (pdf). Canada: Cross Country Canada (2012-yil 1-aprel). 2012-yil 4-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 3-oktyabr.
  12. ↑ 12,0 12,1 „Membership :: Sight Classification Form“. British Blind Sport. 2016-yil 9-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 3-oktyabr.
  13. ↑ 13,0 13,1 ; Caroline J. MacEwenSports Vision. Butterworth-Heinemann, 1995. ISBN 978-0-7506-1578-5. Qaraldi: 2012-yil 21-oktyabr. 
  14. ↑ 14,0 14,1 „2012 Blind Sporting Association Australian Swimming Championships“. vi family network (2012-yil 20-avgust). Qaraldi: 2012-yil 21-oktyabr.[sayt ishlamaydi]
  15. ↑ 15,0 15,1 ; Donna CzubernatSports and the physically challenged: an encyclopedia of people, events, and organizations. Greenwood Press, 30 October 2006 — 36-bet. ISBN 978-0-313-32453-6. Qaraldi: 2012-yil 21-oktyabr. 
  16. ↑ „Shooting Categories“. United Kingdom: British Blind Sport Archery (2013). 2014-yil 16-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 14-aprel.
  17. ↑ „Equestrian“. Paralympics Great Britain (2012). 2015-yil 7-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 14-aprel.
  18. ↑ ; Caroline J. MacEwenSports Vision. Butterworth-Heinemann, 1995 — 45-bet. ISBN 978-0-7506-1578-5. Qaraldi: 2013-yil 14-aprel. 
  19. ↑ ; Walter ThompsonHandbook of Sports Medicine and Science, The Paralympic Athlete. John Wiley & Sons, 13 July 2011. ISBN 978-1-4443-4828-6. Qaraldi: 2013-yil 14-aprel.  
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=B4_(toifa)&oldid=308039" dan olindi