Kontent qismiga oʻtish

T32 (toifa)

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

T32 – bu nogironlar sporti klassifikatsiyasi boʻlib, nogironlar atletikasida trek (yugurish) musobaqalari uchun moʻljallangan. Bu nogironlar aravachasidagi poygalar uchun ishlab chiqilgan toifa hisoblanadi. Ushbu klassifikatsiya atetoz, ataksiya yoki gipertoniyaga ega sportchilar uchun aravachada poyga oʻtkaziladigan uchta toifadan biridir. 1980-yillardan beri ushbu toifa doirasida amalga oshirilgan musobaqalar soni kamaygan va 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida T32 musobaqalari boʻlmagan. Klassifikatsiya jarayonida T32 sportchilari mushak koordinatsiyasi boʻyicha „bench“ testi va atletik mahoratlarini (masalan, aravachani haydash) namoyish etishadi.

Taʼrifi

Ushbu toifa nogironlar atletikasi uchun moʻljallangan[1]. Jane Buckley, Sporting Wheelies uchun yozgan izohida bu klassifikatsiyani quyidagicha taʼriflagan: „CP2 (Yuqori), CP-ISRA sinflariga qarang (ilova) Aravacha“[1]. Ilovada Buckley shunday deydi: „Sportchilar aravachani harakatga keltirishga qodir, ammo qoʻllar, oyoqlar va gavda orqali harakatga ega boʻlmaydilar“[1]. Avstraliya Paralimpiya qo‘mitasi bu toifani „Oʻrtacha va ogʻir toʻrt tomonlama falaj“ sifatida tavsiflaydi[2]. Xalqaro Paralimpiya qo‘mitasi esa 2016-yil iyul oyida bu toifani „Koordinatsiya buzilishlari (gipertoniya, ataksiya va atetoz)“ deb taʼriflagan[3].

Nogironlik guruhlari

Bu toifada turli nogironlik turlari qatnashishi mumkin. Toifa tarkibiga serebral falajga ega, insult yoki miya jarohati olgan sportchilar kiradi[4][5].

Natijalar va qoidalar

Bu toifa sportchilari foydalanadigan aravachalarda uchta gʻildirak boʻladi, orqa qismi maksimal balandligi 70 centimetr (28 in) va old qismi maksimal balandligi 50 centimetr (20 in). Aravachada oyna, tishli mexanizm va orqaga chiqib turadigan hech qanday qurilma boʻlmasligi kerak. Hakamlar aravachani devorga qoʻyib tekshirishadi: orqa gʻildiraklar hech qanday toʻsiqsiz devorga tegishi kerak. Sportchilar son raqamini kestiga emas, balki shlemiga taqadi. Bib raqamlari esa aravachaning orqa qismiga va sportchining orqasiga qoʻyiladi[6].

Bu toifa aravacha sinfi boʻlgani uchun, quvib oʻtishda qoidalarga alohida eʼtibor beriladi: ortdan kelayotgan sportchi quvib oʻtish mas’uliyatini oʻz zimmasiga oladi va u oldidagi sportchining old gʻildiragidan toʻliq oʻtib olmasdan yoʻlni kesib oʻta olmaydi. Quvib oʻtilayotgan sportchi esa ataylab yoʻlni toʻsmasligi yoki xalaqit bermasligi kerak. Agar 800 metr yoki undan uzun masofada startdan keyingi dastlabki 50 metr ichida toʻqnashuv yuz bersa, start hakami musobaqani qayta boshlashga qaror qilishi mumkin. AQSHda esa, hakamlar boshqa sportchilar orasida to'qnashuv yuz bergan joyga 30 metr qolganida yoʻnaltirish bilan cheklanadilar[6].

Aravacha poygalarida, gʻolib va vaqt old gʻildirakning markaziy oʻqi finish chizigʻidan oʻtgan paytga ko'ra belgilanadi belgilanadi[6].

Estafeta musobaqalarida, har bir jamoaga ikki yoʻlak ajratiladi. Baton (tayoqcha) oʻrniga jismoniy teginish orqali uzatiladi. Finishga kirib kelayotgan sportchi oʻzining tezligi bilan ketayotgan sportchiga qoʻshimcha tezlik berishga yoʻl qoʻyilmaydi. Tezlanish zonasi 20 metr, uzatish zonasi ham 20 metr[6].

Tarixi

Ushbu toifa Xalqaro Paralimpiya qo‘mitasi tomonidan yaratilgan boʻlib, 2003-yildan boshlangan „sportga yoʻnaltirilgan aniq, ishonchli, izchil va ishonchli klassifikatsiya tizimlarini ishlab chiqish va joriy etishni qoʻllab-quvvatlash va muvofiqlashtirish“ maqsadlariga asoslangan[7].

Musobaqalar

T32 klass sportchilari ishtirok etishi mumkin boʻlgan musobaqalar qatoriga 4 × 100 metr va 4 × 400 metr estafeta musobaqalari kiradi.

Jarayon

Bu toifaga kiritish jarayoni Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi tomonidan amalga oshiriladi[3]. Milliy darajadagi musobaqalar uchun esa, klassifikatsiya milliy atletika federatsiyasi tomonidan amalga oshiriladi[8].

Klassifikatsiyadan oʻtish

Serebral falaj yoki shunga oʻxshash nogironligi boʻlgan va para-atletika musobaqalarida qatnashishni istagan sportchilar avval klassifikatsiya bahosidan oʻtishi kerak. Jarayon davomida mushak koordinatsiyasi uchun bench testi oʻtkaziladi va sportchi aravachani haydash yoki uloqtirish kabi atletika koʻnikmalarini namoyish etadi. Shundan soʻng, sportchining qaysi klassga mos kelishi aniqlanadi. Klassifikatsiyalar „Tasdiqlangan“ yoki „Koʻrib chiqiladigan“ holatda boʻlishi mumkin. Toʻliq klassifikatsiya paneliga kira olmaydigan sportchilar uchun „Muvaqqat“ klassifikatsiya beriladi; bu faqat vaqtinchalik va asosan quyi darajadagi musobaqalarda ishlatiladi[9].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Buckley, Jane „Understanding Classification: A Guide to the Classification Systems used in Paralympic Sports“ (2011). 2011-yil 11-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 12-noyabr.
  2. ↑ „Classification Information Sheet“ (2011-yil 16-noyabr). Qaraldi: 2011-yil 19-noyabr.[sayt ishlamaydi]
  3. ↑ 3,0 3,1 „IPC Athletics Classification & Categories“. www.paralympic.org. Qaraldi: 2016-yil 22-iyul.
  4. ↑ Broad, Elizabeth. Sports Nutrition for Paralympic Athletes (en). CRC Press, 2014-02-06. ISBN 9781466507562. 
  5. ↑ „CLASSIFICATION SYSTEM FOR STUDENTS WITH A DISABILITY“. Queensland Sport. 2015-yil 4-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 23-iyul.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 „PARALYMPIC TRACK & FIELD: Officials Training“. USOC. United States Olympic Committee (2013-yil 11-dekabr). Qaraldi: 2016-yil 6-avgust.
  7. ↑ „Paralympic Classification Today“. International Paralympic Committee (2010-yil 22-aprel).
  8. ↑ „Athletics Classification“. Australian Paralympic Committee. 2020-yil 28-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 6-avgust.
  9. ↑ „CLASSIFICATION Information for Athletes“. Sydney Australia: Australian Paralympic Committee (2010-yil 2-iyul). Qaraldi: 2011-yil 19-noyabr.[sayt ishlamaydi] 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=T32_(toifa)&oldid=801317" dan olindi