Kontent qismiga oʻtish

Avstraliyada Ramazon

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Avstraliyada Ramazon – muqaddas davr boʻlib, islomiy qamariy taqvimning toʻqqizinchi oyidir, uda butun dunyodagi boshqa musulmonlar singari avstraliyalik musulmonlar tomonidan ham roʻza amallari bajariladi. Avstraliyada koʻpmadaniyatli va koʻpdinli jamiyatda bu muborak oy roʻza tutish, namoz, tafakkur, madaniy anʼanalar hamda jamoa yigʻinlari bilan nishonlanib, mamlakatning koʻpmadaniyatli qiyofasini aks ettiradi.

Avstraliyada Ramazon mamlakatdagi turli kelib chiqishga mansub musulmon aholi – livanlik, turk, Janubiy Osiyo, indoneziyalik, afrikalik va bosniyalik jamoalar – rang-barangligini ifodalovchi koʻpmadaniyatli jamoa tadbirlariga alohida urgʻu berilishi bilan ajralib turadi. Oy davomida masjidlar va islom markazlari koʻpincha oilalar, qoʻshnilar va baʼzan boshqa din vakillarini ham jamlaydigan jamoaviy iftorliklarni uyushtiradi. Koʻplab shaharlarda Ramazonga bagʻishlangan maxsus bozorlar va yarmarkalar oʻtkazilib, unda tashrif buyuruvchilar anʼanaviy taomlar, kiyim-kechak hamda madaniy buyumlarni xarid qilishlari mumkin. Bu avstraliyalik musulmon jamoalarining madaniy xilma-xilligini namoyon etadi. Ushbu tadbirlar koʻpincha dinlararo ishtirokni ragʻbatlantiradi va Avstraliyada turli diniy hamda madaniy guruhlar oʻrtasidagi oʻzaro tushunishni mustahkamlashga yordam beradi[1].

Umumiy maʼlumot

Ramazon – maʼnaviy yuksalish, oʻzini tiyish va ibodatga yanada koʻproq berilish vaqti. Musulmonlar tong otishidan quyosh botishigacha ovqat, ichimlik va boshqa jismoniy ehtiyojlardan tiyilib, namoz, xayriya va jamoaga eʼtiborni kuchaytiradilar. Avstraliyada Ramazonni ado etish mamlakatning diniy xilma-xilligini hamda musulmon jamoalarining joʻshqin anʼana va urf-odatlarini namoyon etadi[2][3].

Sanalar va oy koʻrish

Ramazonning boshlanishi yangi oy hilolini koʻrish asosida belgilanadi. Masalan, 2025-yilda Avstraliya Milliy Imomlar Kengashi (ANIC) 28-fevral kuni hilol koʻringanidan soʻng Ramazon shanba, 1-mart kuni boshlanganini eʼlon qildi. Biroq oy koʻrish haqidagi xabarlar turlicha boʻlgani sababli ayrim jamoalar Ramazon boshlanishni yakshanba, 2-mart kuni deb qabul qildi[4][5][6][7].

Xuddi shuningdek, Australian Fatwa Council hamda Avstraliyaning Bosh muftiysi doktor Ibrohim Abu Muhammad astronomik hisob-kitoblarga tayangan holda boshlanish sanasini tasdiqladi: hisob-kitoblarga koʻra, oy Sidneyda quyosh botganidan keyin 12 daqiqa, Pertda esa 16 daqiqa davomida koʻrinishi mumkin edi[8].

Roʻza davomiyligi va iqlim

Avstraliyaning geografik joylashuvi mamlakat boʻylab roʻza davomiyligining turlicha boʻlishiga olib keladi. Ramazon oyida roʻza soatlari mavsum va hududga qarab taxminan 11 soatdan 13 soatgacha boʻlishi mumkin. Iqlimning rang-barangligi ham roʻza tutuvchilarning kundalik tartibi va amaliyotlariga taʼsir koʻrsatadi[9][10].

Madaniy bayramlar va jamoa tadbirlari

Avstraliyada Ramazon turli madaniy va jamoaviy tadbirlar bilan nishonlanadi. Eʼtiborga molik tadbirlardan biri Sidneydagi „Lakemba kechalari“ festivalidir. U har yili bir milliondan ortiq tashrif buyuruvchini oʻziga jalb qiladi. Festivalda taom rastalari, madaniy chiqishlar va jamoaviy ibodatlar boʻlib oʻtadi, bu musulmon jamoasining boy xilma-xilligini aks ettiradi[11][12].

Dinlararo hamkorlik

Ramazon Avstraliyada dinlararo muloqot va jamoa bilan hamkorlik qilish uchun imkoniyat boʻlib xizmat qiladi. Koʻplab masjidlar va islom markazlari ochiq iftor tadbirlarini oʻtkazib, barcha din vakillarini Ramazon haqida bilib olish va jamoaviy taomdan bahramand boʻlishga taklif qiladi[3].

Xayriya faoliyati

Xayriya Ramazonning asosiy jihatlaridan biridir. Avstraliyalik musulmonlar turli xayriya ishlarida qatnashadilar, jumladan oziq-ovqat tarqatish orqali ehson qilish, qochqin jamoalarni qoʻllab-quvvatlash va mablagʻ yigʻish tadbirlarida ishtirok etish. Islamic Relief Australia kabi tashkilotlar muborak oy davomida muhtojlarga yordam berish uchun mamlakat miqyosida saʼy-harakatlarni muvofiqlashtiradi[13][4].

Ramazon, shuningdek, Zakot ul-fitr (Hayitdan oldin beriladigan vojib xayriya) va umumiy ehsonlarni ham jamlaydi. Koʻplab avstraliyalik islomiy tashkilotlar mahalliy va global maqsadlar uchun, jumladan G‘azoga gumanitar yordam uchun mablagʻ yigʻish kampaniyalarini olib boradi[14][8].

Manbalar

  1. ↑ „When Is Ramadan 2026 in Australia?“ (en). www.timeanddate.com. Qaraldi: 2026-yil 24-fevral.
  2. ↑ „Ramadan kicks off in much of Asia, a day after most of the Middle East“. AP News (2024-yil 12-mart).
  3. ↑ 3,0 3,1 „Celebrating Ramadan in Australia: Traditions, Unity, and Community Spirit“ (2025-yil 16-fevral).
  4. ↑ 4,0 4,1 „Ramadan Calendar 2025“. Islamic Relief Australia.
  5. ↑ „When Is Ramadan 2025 in Australia?“. www.timeanddate.com.
  6. ↑ Toutate, Issam „First Day of Ramadan 2025 in Australia Confirmed on March 1“ (2025-yil 28-fevral).
  7. ↑ „Ramadan in Australia“. IMCQ. 2026-yil 24-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 25-fevral.
  8. ↑ 8,0 8,1 „The Commencement of The Holy Month of Ramadan 1446H – 2025 » ANIC“ (2025-yil 24-fevral).
  9. ↑ „What to know about Ramadan“. SBS News.
  10. ↑ „Celebrating Ramadan in Australia: Traditions, Unity, and Community Spirit“ (2025-yil 16-fevral).
  11. ↑ https://www.dailytelegraph.com.au/newslocal/the-express/canterburybankstown-council-forced-to-ramadan-nights-lakemba-street-festival/news-story/e242599f7325e7efc631b11dafb97d63
  12. ↑ „Lakemba Nights during Ramadan 2026 | Australian Festivals Guide“.
  13. ↑ Saif, Shadi Khan „Ramadan is not just about abstaining from food. It's about truthfulness – something we can all learn from“. The Guardian (2025-yil 23-mart).
  14. ↑ „Ramadan 2025“. Islamic Society of South Australia.

Havolalar

Vikiomborda „Avstraliyada Ramazon“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Avstraliyada_Ramazon&oldid=304074" dan olindi