Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Fitr

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Fitr (arab. — roʻza yakuni sadaqasi), fitr sadaqa, fitr roʻza — islomda ramazon oyi tugashi munosabati bilan beriladigan sadaqa (F.2,5 kg xurmo, arpa, un, guruch yoki ularning qiymati miqdorida belgilangan). Muhtojlikda yashovchi oila aʼzolari ham hayit kuni toʻq yashasin degan niyatda joriy qilingan va vojib amallar safiga kiritilgan. U oʻziga toʻq musulmonlarning muhtoj va hojatmandlarga qiladigan xayrexsonlaridir. Fitr asosida fuqarolar, miskinlar, bevabechoralar va hojatmandlarning qalblariga hayit oldidan bir oz boʻlsada shodlik va hurramlik baxsh etish, ularni moddiy jihatdan qoʻllab quvvatlash va oqibat natijada, odamlar orasida mehrshafqat tuygʻularini uygʻotish yotadi.

ICUning yuqori martabali arboblari Shayx Umar Iymon, Shayx Abdiqodir Ali, Shayx Sharif, Shayx Abdirahmon Janoqov va Abdullohi Maalim Ali (Utayba) Mogadishudagi Masjidka Isbahaysiga hayit namozida qatnashmoqda.
ICUning yuqori martabali arboblari Shayx Umar Iymon, Shayx Abdiqodir Ali, Shayx Sharif, Shayx Abdirahmon Janoqov va Abdullohi Maalim Ali (Utayba) Mogadishudagi Masjidka Isbahaysiga hayit namozida qatnashmoqda.


Ramazon hayiti (arabcha: Iyd al-fitr –الفطر عيد) musulmonlar uchun eng

ulugʻ va quvonchli bayramlardan biri.

Manbalarda qayd etilishicha, Muhammad sollallohu alayhi va sallam

Madinaga kelganlarida mahalliy aholining ikki oʻyin-kulgi kunini nishonlashini

koʻrib, bu eski bayramlarning oʻrniga Alloh tomonidan musulmonlarga ikki ulugʻ

bayram – Ramazon hayiti va Qurbon hayiti ato etilganini bayon qilganlar.

Dastlabki davrlardayoq hayit kuni jamoat boʻlib namoz oʻqilgan.

Musulmonlar ochiq maydonlarda yoki masjidlarda toʻplanib, bir safda turib ibodat

qilganlar. Boy va kambagʻal, yosh va qari bir qatorda saf tortishi Islomning

ijtimoiy adolat tamoyilini amalda namoyon etgan.

Koʻrinadiki, Ramazon hayiti shunchaki marosim emas, balki diniy, ijtimoiy

va axloqiy qadriyatlarni birlashtirgan muhim institutdir. U asrlar davomida turli

xalqlar madaniyatiga singib, oʻziga xos urf-odatlar bilan boyigan boʻlsa-da, uning

asosiy mohiyati — shukr, birlik va saxovat gʻoyasi oʻzgarishsiz saqlanib qolgan.

Ramazon oyi roʻzasining yakuni. Sabr, taqvo va iroda sinovining nihoyasi.

Bayram ruhiy poklanish va shukr kuni sifatida falsafiy mohiyat kasb etadi.

Islom taʼlimotiga koʻra, Ramazon oyida roʻza tutish – farz ibodat. Roʻza

nafsni tiyish, sabrli boʻlish, och va muhtojni his etish oyi. Hayit esa ushbu ibodat

ado etilganining bayrami.

Shavvol oyining birinchi kuni hayit nishonlanadigan kundir.

Ramazon hayitining asosiy ibodati – jamoat boʻlib oʻqiladigan hayit namozi

boʻlib, ummat birligining ramzidir.

Hayitdan oldin fitr sadaqasini egalariga berish vojib sanaladi. U

kambagʻallarning ham bayramni xursandchilik bilan oʻtkazishiga imkon yaratadi.

Shu jihati bilan hayit ijtimoiy tenglik va mehr-oqibatni taʼminlaydi.

Hayit tongida takbir aytiladi, pokiza kiyim kiyiladi, oila aʼzolar va yaqinlar

tabriklanadi, bularning hammasi ham sunnat amallar hisoblanadi.

Hayit kuni adovat va ranjishlar unutiladi, kechirim soʻraladi, yarashiladi.

Ushbu bayram Ramazon oyida boshlangan maʼnaviy poklikni saqlab

qolishga daʼvat ham hisoblanadi.

Oʻzbekistonda Ramazon hayiti diniy va milliy qadriyatlar uygʻunlashgan

holda nishonlanadi. Mustaqillik yillaridan boshlab hayit rasmiy bayram sifatida

eʼtirof etilib, dam olish kuni deb eʼlon qilinishida bayramning jamiyat hayotidagi

oʻrni va ahamiyati koʻrinadi.

Oʻzbek oilalarida hayit arafasida uylar tozalanadi, dasturxon uchun turli

taomlar tayyorlanadi. Bayram kuni shirinliklar, milliy taomlar, xususan palov,

somsa va turli pishiriqlar tortiladi. Qarindosh-urugʻlarni ziyorat qilish,

keksalarning duosini olish va qoʻni-qoʻshnilarga kirib chiqish muhim anʼanalardan

biridir.

Bolalarga hayitlik berish odati ham keng tarqalgan. Bu nafaqat quvonch

ulashish, balki saxovat va mehr tuygʻularini yosh avlod ongiga singdirish

vositasidir. Shuningdek, ehtiyojmand oilalarga yordam koʻrsatish, xayriya qilish

hayitning ajralmas qismidir.