Asosiy tizma milliy bogʻi
| Asosiy tizma milliy bogʻi Main Range National Park? | |
 | |
| Koordinatalari: Missing latitude | |
| Mamlakat |  Avstraliya |
| Yaqinidagi shahar | Warwick |
| Maydon | 30 170 ga |
| Tashkil topgan sanasi | 1 965 |
| Boshqaruvchi tashkilot | Kvinslend milliy bog‘lari va yovvoyi tabiat xizmati |
| Sayt | [Rasmiy sayti Rasmiy sayti] |
Asosiy tizma milliy bogʻi — Avstraliyaning Kvinslend shtatidagi togʻ tizmasi va milliy bogʻ boʻlib, asosan Tregony hududida, Janubiy pastliklar mintaqasi tarkibida joylashgan. Brisben shahridan 85 kilometr (53 mi) janubi-gʻarbda joylashgan. Bogʻ Avstraliyaning Gondvana yomgʻir oʻrmonlari Jahon merosi hududining bir qismidir. Bogʻ Janubi-sharqiy Kvinslenddagi Scenic Rim deb ataladigan yarim doira shaklidagi togʻlar tizmasining gʻarbiy qismini himoya qiladi. Bu hudud Janubi-sharqiy Kvinslenddagi eng katta yomgʻir oʻrmoni maydonini oʻz ichiga oladi[1]. Bogʻ Scenic Rim muhim qush hududi tarkibiga ham kiradi va BirdLife International tomonidan yoʻqolib borayotgan bir nechta qush turlarini saqlashdagi ahamiyati sababli shunday belgilangan[2].
Tavsifi
Bogʻ Kenguru togʻidan, Frazerview yaqinidan janubga qarab Wilsons choʻqqisi flora qoʻriqxonasi chegarasigacha choʻziladi[3] va Janubi-sharqiy Kvinslenddagi eng baland choʻqqi boʻlgan Superbus togʻini (1 375 m) oʻz ichiga oladi.
Bare qoyasi, Cordeaux togʻi, Mitchell togʻi, Spicers choʻqqisi, Huntley togʻi, Asplenium togʻi, Steamer togʻi, Steamer tizmasi, Lizard Point, Roberts togʻi, Mistake togʻi va Superbus togʻi kabi choʻqqilar Asosiy tizma milliy bogʻi tarkibida joylashgan. Umuman olganda, bu yerda 1 000 metrdan baland 40 dan ortiq choʻqqi mavjud[1].
Spicers dovoni, Cunninghams dovoni va Qirolicha Mari sharsharasi kabi joylarda piyoda yoʻlaklar, kemping maydonlari va piknik uchun sharoitlar mavjud.
Geologiyasi
Asosiy tizma vulqonlari qadimiy lava maydonining qoldiqlari boʻlib, ehtimol bir nechta bir vaqtda otilgan vulqon markazlaridan hosil boʻlgan[4].
Asosiy tizma qalqon vulqoni 25–22 million yil avval, Uchlamchi sistema davrida otilgan[5]. Vulqon markaziy choʻqqi hosil qilmasdan, koʻplab bazalt daikalar orqali oqib chiqqan lava qatlamlari shaklida yoyilgan; bu qatlamlar asosan bazalt, baʼzan esa traxitdan iborat. Ular hozir Asosiy tizma, Kichik Liverpul tizmasi va Mistake tizmalari asosini tashkil etadi va ilgari Lockyer vodiysi hamda Fassifern vodiysi hududlarini ham qamrab olgan[5].
Florasi va faunasi
Togʻ yonbagʻirlari asosan oʻzlashtirilmagan boʻlib, hududdagi yovvoyi tabiat uchun boshpana vazifasini bajaradi[3]. Bu yerda asosiy oʻsimlik turlari subtropik yomgʻir oʻrmoni va quruq sklirofill oʻrmonlaridir[6]. Bogʻ oʻrmonlari va togʻli butazorlar koʻplab hayvonlarga yashash muhitini taʼminlaydi, jumladan yoʻqolib ketish xavfi ostidagi dasyornis brachypterus, cyclopsitta diophthalma coxeni va turnix melanogaster turlari. Shuningdek, kamyob va xavf ostidagi erythrotriorchis radiatus ham uchrashi mumkin.
Yoʻqolib ketish xavfi ostidagi tur sifatida mixophyes iteratus, mixophyes fleayi, dasyurus maculatus va Hastings daryosi sichqoni qayd etilgan boʻlib, ular ilgari Goomburra hududida koʻproq uchragan[7].
Tarixi
Spicers dovoni mahalliy Avstraliya aborigenlari tomonidan ichki hududlar va qirgʻoq orasida harakatlanish yoʻli sifatida ishlatilgan deb hisoblanadi.
1828-yilda Allan Cunningham togʻlar orqali hozir Cunninghams dovoni deb ataladigan yoʻlni „rasman“ kashf etgan; biroq bu hudud Brisben shahridan ham koʻrinadi. 1847-yilda Henry Alphen Spicers dovonini topgan. Spicers dovini yoʻli Darling Downs hududiga yuk tashish uchun ishlatilgan boʻlib, Kvinslenddagi 19-asr muhandisligining eng yaxshi saqlangan namunalaridan biridir.
1840-yilda George Elphinstone Dalrymple Goomburra vodiysiga yerlashdi. Dalrymple soyi uning nomi bilan atalgan. 1847-yilga kelib Spicers dovoni orqali yangi yoʻl ochilib, yangi koʻchmanchilar uchun hududlar ochilgan. 1909-yilda Cunninghams dovoni atrofidagi hudud milliy bogʻ deb eʼlon qilingan[1]. 1994-yilda UNESCO Jahon merosi qoʻmitasi Goomburra oʻrmon qoʻriqxonasi hududini Asosiy tizma milliy bogʻi tarkibiga kiritgan. 2007-yilda Avstraliya Milliy merosi roʻyxatiga qoʻshilgan[8].
Meros roʻyxatlari
1994-yilda UNESCO Jahon merosi qoʻmitasi Goomburra oʻrmon qoʻriqxonasini Asosiy tizma milliy bogʻi tarkibiga kengaytirgan[8]. 2007-yilda Avstraliyaning Gondvana yomgʻir oʻrmonlari Avstraliya Milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan.
Asosiy tizma milliy bogʻi tarkibida bir nechta meros obyektlari mavjud, jumladan Spicers dovoni yoʻli (hozir Spicers dovoni yoʻli konservatsiya bogʻi tarkibida).
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Queensland Environmental Protection Agency (2000). Heritage Trails of the Great South East p 34. ISBN 978-0-7345-1008-2
- ↑ BirdLife International. (2011). Important Bird Areas factsheet: Scenic Rim. Downloaded from http://www.birdlife.org (Wayback Machine saytida 30 June 2007 sanasida arxivlangan) on 2011-10-03.
- ↑ 3,0 3,1 Hema Maps. Discover Australia's National Parks. Milsons Point: Random House Australia, 1997 — 186-bet. ISBN 1-875992-47-2.
- ↑ Simmons, J.V.; Edwards, D.C.; Ferdinands, N. „Managing slope performance in uncertain geological conditions at Meandu Mine, Queensland“. Australian Centre for Geomechanics (2013). Qaraldi: 2021-yil 6-noyabr.
- ↑ 5,0 5,1 Neville Stevens and Warwick Willmott. „The Main Range“. Rocks and Landscape Notes. Geological Society of Australia. 2008-yil 19-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 1-iyul.
- ↑ Rankin, Robert. Secrets of the Scenic Rim. Rankin Publishers, 1992 — 18-bet. ISBN 0-9592418-3-3.
- ↑ Environmental Protection Agency. Wildlife Online Extract:Species List. Retrieved on 2 April 2006.
- ↑ 8,0 8,1 Rainforest Conservation Society Inc; Keto, Aila; Scott, Keith (1992), The central eastern rainforests of Australia : World Heritage nomination, Rainforest Conservation Society, qaraldi: 14 October 2021
Havolalar
 |
Vikiomborda „Asosiy tizma milliy bogʻi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |