Amir Qijmas al-Ishoqiy masjidi
| Masjid | |
Amir Qijmas al-Ishoqiy masjidi
مسجد قجماس الإسحاقي | |
| Mamlakat | |
| Shahar | Qohira |
| Joylashuvi | Ad-Darb al-Ahmar |
| Koordinatalar | 30°02′29″N 31°15′27″E / 30.0414302°N 31.257432°E |
| Asoschi | Sayfiddin Qijmas al-Ishoqiy |
| Asosiy sana: 1481
| |
| Maqomi | |
| Gumbazlar soni | 1 ta |
| Gumbazlar soni | 1 ta |
| Minoralar soni | 1 ta |
| Minoralar soni | 1 ta |
| Qurilish materiallari | tosh, marmar |
| Holati | faol |
Amir Qijmas al-Ishoqiy masjidi (arabcha: مسجد قجماس الإسحاقي), shuningdek Abu Hurayba masjidi (arabcha: مسجد أبو حريبة; baʼzan Abu Heriba deb transliteratsiya qilinadi), masjid, madrasa va maqbara majmuasi boʻlib, Misrning Islomiy Qohira shahridagi ad-Darb al-Ahmar tumanida joylashgan. Masjid tax. 1481-yilda, Mamluklar davrining oxirlarida qurib bitkazilgan[1] va koʻplab olimlar tomonidan soʻnggi davr Mamluk meʼmorchiligining eng yetuk namunalardan biri deb hisoblanadi[2][3][4]. U Bab Zuvayla darvozasi yaqinida joylashgan.
Tarixi
Masjid qurilishi taxminan 1470-yillar oxirida boshlangan va 1480–1481-yillarda yakunlangan boʻlishi mumkin[3]. Uni sulton Qaytbay hukmronligi davrida xizmat qilgan Sayfiddin Qijmas al-Ishoqiy ismli Burjiy mamluk amiri qurdirgan. U amir axur (podsho otxonasiga mas’ul amaldor) va amir al-hajj (Makkaga, yaʼni Hajga qilinadigan ziyorat uchun mas’ul amaldor) kabi juda muhim lavozimlarda xizmat qilgan[2]. Shuningdek, u 1470-yilda Iskandariya hokimi, 1480-yilda esa Suriya hokimi etib tayinlangan va bu lavozimni 1487-yilgi vafotigacha saqlab qolgan. Suriya hokimligi davrida u oʻzi uchun Damashqda yangi qabr qurdirgan va Qohirada qurdirgan masjid maqbarasi oʻrniga aynan oʻsha yerda dafn etilgan[2].

Qohiradagi mazkur masjid oʻsha paytda shahar janubiy darvozasi Bab Zuvayla bilan Qohira qal’asini bogʻlab turuvchi bosh yoʻl boʻyida, hozir esa ad-Darb al-Ahmar nomi bilan tanilgan tuman hududida qurilgan edi[4]. Masjidning xalq orasidagi nomi Abu Hurayba masjidi (yoki Abu Heriba va boshqalar shakllarda) boʻlib, bu nom 1852-yilda gumbazli maqbaraga dafn etilgan va valiy sifatida tanilgan shayx Abu Hurayba ismidan olingan[5][6].
Masjid tasviri 50 Misr funti banknotasida aks ettirilgan[2].
Manbalar
- ↑ „ar:بالصور: مسجد قجماس الأسحاقي الشهير بـ"أبو حريبة" وجامع الخمسين جنيه“ (ar). Masrawy. Qaraldi: 2018-yil 12-yanvar.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Williams, Caroline. Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide, 7th, Cairo: The American University in Cairo Press, 2018.
- ↑ 3,0 3,1 Behren-Abouseif, Doris. Cairo of the Mamluks: A History of its Architecture and its Culture. The American University in Cairo Press, 2007.
- ↑ 4,0 4,1 O'Kane, Bernard. The Mosques of Egypt. Cairo: The American University in Cairo Press, 2016 — 66–70-bet.
- ↑ „ar:مسجد قجماس الإسحاقى.. شهرته «أبو حريبة».. براعة معمارية تاريخها 177 عاما.. إيوانات مزخرفة.. أسقف ملونة.. كتابات قرآنية بالخط الكوفى.. فيديو وصور“ (ar). El Balad. Qaraldi: 2018-yil 12-yanvar.
- ↑ „Masjid Amir Qijmas al-Ishaqi“. ArchNet.org (2026-yil 18-oktyabr). Qaraldi: 2018-yil 12-yanvar.